HAT blog

Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới

2012-02-17T16:09:00.002+07:00

HAT - Bài này đăng từ 27.07.2011, ngày Thương binh liệt sỹ. Nhân kỷ niệm 33 năm ngày nổ ra cuộc chiến tranh biên giới Việt - Trung, tôi xin đăng lại, và bổ sung thêm một số thông tin, hình ảnh.

Tăng, pháo Trung Quốc tiến sâu vào Cao Bằng (ảnh - blog Mai Thanh Hải)

Ngày 17 tháng 2 năm 1979, chiến tranh biên giới Việt - Trung nổ ra. Lúc đó, tôi mới 12 tuổi, học lớp 5 ở Thái nguyên. Cuộc tấn công của Trung Quốc vào 6 tỉnh biên giới phía bắc có thể bất ngờ với nhiều người, vì trước đó đài báo ít đưa tin, có lẽ chỉ tập trung vào những sự kiện ở biên giới tây nam. Nhưng với tôi thì không bất ngờ. Cả năm trời trước đó, bố tôi và mấy bác đồng nghiệp của bố ở Nhà máy Gang thép Thái nguyên hay nói chuyện thời sự, vẻ ai cũng lo lắng đăm chiêu, nói năng khe khẽ khiến tôi chú ý. Ngồi học góc nhà, tôi giỏng tai nghe chuyện họ nói. Thì toàn những chuyện bọn Tàu cho người tràn qua biên giới bắt, đánh dân mình, những chuyện người Việt gốc Hoa ùn ùn kéo nhau rời khỏi Việt nam … Và sau sự kiện Lê Đình Chinh bị sát hại tháng 8 năm 1978, các bác bạn bố tôi đều cho rằng không tránh khỏi chiến tranh, đôi lúc họ còn bàn nhau gửi trẻ con về quê ở miền xuôi.

Lúc đó tụi nhỏ chúng tôi hoang mang lắm. Vì ở trường, ngoài những bài học về lịch sử cha ông ta chống quân xâm lược phong kiến phương Bắc, chúng tôi còn được dạy là “Việt Nam – Trung Hoa, núi liền núi, sông liền sông. Chung một biển Đông với tình hữu nghĩ sáng như rạng Đông”. Không lẽ hai anh em “môi hở răng lạnh” lại cắn xé lẫn nhau! Chúng tôi lo Tàu nó đánh thì chạy đi đâu cho thoát, vì Thái nguyên cách biên giới đâu có xa. Lúc đó, ký ức của chúng tôi về chiến tranh chỉ là những tiếng còi báo động máy bay Mỹ ném bom năm 1972, những lần chui xuống hầm trú ẩn, tiếng bom nổ rền phía Nhà máy Gang thép, ánh chớp đạn pháo cao xạ … chứ chúng tôi chưa nhìn thấy trực tiếp cảnh súng ống bắn giết bao giờ. Một nỗi sợ mơ hồ của con trẻ.

Nhưng những sự việc xảy ra cứ làm nỗi lo lắng tăng thêm. Đầu tiên là khu Nhà khách dành riêng cho chuyên gia Trung quốc làm tại nhà máy Gang thép mọi khi vốn đông người tự nhiên một hôm vắng như chùa Bà Đanh. Chuyên gia họ rút hết về nước rồi. Tiếp đó, hai anh em thằng Kín, thằng Loọc, trạc tuổi và hay đá bóng với bọn tôi sau giờ học, một hôm cũng không thấy đến trường nữa. Mọi người bảo nhà nó gốc Hoa, bỏ về bên ấy rồi.

Từ đầu năm 1979, tình hình đã căng lắm. Bố tôi thường xuyên phải đi tập quân sự. Có lần tập muộn, không kịp trả súng, bố mang về nhà một khẩu súng trường CKC. Lần khác là một khẩu AK mới oách. Đó là lần đầu tiên trong đời tôi được nhìn và sờ một khẩu súng thật, mới toanh, chứ không phải những khẩu tiểu liên tôm-xông của Pháp gỉ hoan gỉ hoét mà bọn nhỏ chúng tôi bới được từ bãi thép phế của nhà máy để chơi đánh trận giả. Tại trường, chúng tôi được dạy nhiều hơn về cứu thương, trú ẩn … Ngày nghỉ, học sinh từ lớp 5 trở lên được điều đi đào công sự trên các đỉnh đồi để bộ đội đặt pháo. Có lần được các chú bộ đội cho ngồi lên mâm pháo cao xạ 37 ly, quay mấy vòng như đu quay, sướng mê tơi.

Rồi chiến tranh nổ ra thật. Cái không khí nặng nề, u uất tự nhiên biến mất. Thay vào đó là sự hăng hái, yêu nước nhiệt thành. Mấy chú trong cơ quan bố mẹ nhập ngũ. Nhiều anh chị học sinh lớp lớn cũng làm đơn xin đi bộ đội. Ngoài đường, loa phóng thanh suốt ngày đưa tin chiến sự, tố cáo bọn bành trướng Bắc kinh, bá quyền nước lớn (từ anh chuyển sang thằng sao mà nhanh thế!). Chúng tôi ai cũng thuộc những bài hát hào hùng như “Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới”, hay tha thiết như “Lena Belikova”. Trường tôi có một số bạn từ biên giới tản cư về vào học. Lớp tôi có thêm nhỏ Ngọc, nhỏ Đào trước gia đình ở mỏ thiếc Tĩnh Túc. Hai nhỏ hiền khô, cả lớp quý lắm. Cả hai vẫn học cùng chúng tôi cho đến hết lớp 7.

Đánh nhau được ít lâu thì thấy bộ đội giải tù binh về. Cái sân vận động Gang Thép biến thành Trại tạm giam tù binh Tàu. Bọn nhỏ chúng tôi tò mò tới coi lũ bành trướng mặt mũi ra sao mà ác thế. Lúc đầu chỉ dám đứng xa thật xa ngó, lâu dần dạn hơn lại gần. Thì thấy chúng cũng như người mình, chỉ khác là mặc quần áo tù. Nhiều thằng mặt còn non choẹt, hiền khô, ngơ ngác. Mấy chú bộ đội canh trại nói chuyện bọn này phần lớn dân lành, biết gì đâu, lúc bị xua qua biên giới mới biết là đi đánh Việt nam. Có lúc còn thấy mấy tên tù binh khóc tu tu. Chúng ra hiệu xin thuốc lá. Bộ đội canh thỉnh thoảng cũng cho, chỉ là mấy điếu thuốc vê giấy báo. Lính mình nghèo. Thế mới biết giữa những người lính hai bên chiến tuyến vẫn có thể có sự đồng cảm. Tội lỗi là ở bọn chóp bu kia, đem dân lành làm tốt thí cho những tham vọng chính trị.

Tiếp theo là trường tôi tổ chức đi thăm thương binh ở Viện C. Hồi đó nghèo, cả trường chỉ góp được ít trái cây, vài thùng đường, sữa. Nhưng quan trọng là tấm lòng. Vào viện thấy thương binh ta nằm kín, có chỗ 2 người một giường, thương quá. Lại thêm căm thù bọn bành trướng. Thầy cô thăm hỏi động viên các chú thương binh, còn học sinh tụi tôi hát tặng mấy bài, có bạn đọc thơ.

Rồi cuối cùng cũng hết đánh nhau. Tôi được thay mặt học sinh cả trường đi dự lễ mừng công. Có chú bộ đội đẹp trai kể chuyện rất có duyên. Mới biết lính chính quy của ta còn ở trong Nam chưa kịp ra. Ngoài này chủ yếu là bộ đội địa phương và dân quân tự vệ tham chiến. Mà bọn Tàu thì đông quá. Bị bắn ngã lớp này, lớp sau lại “tả, tả” xông lên. Bộ đội ta thương vong nhiều quá. Bắn hết cả đạn mà chúng vẫn tiến, các chú ấy phải rời chốt, rồi đến đêm, được tiếp viện, lại xông vào chiếm chốt.

Cuộc chiến qua đi, cuộc sống trở lại với bộn bề lo toan, cơm áo gạo tiền.

Nghèo! Đói!

Trong lịch sử Việt nam có lẽ không cuộc chiến tranh nào mà người ta (cố tình?) quên nhanh đến thế. Nhưng đó là trên các phương tiện truyền thông. Còn trong lòng người dân Việt có ai quên “lửa đã cháy và máu đã đổ trên khắp dải biên cương” ! Ngày 27.07, xin thắp nén hương lòng tưởng nhớ các liệt sỹ đã hy sinh để bảo vệ biên cương phía Bắc của Tổ quốc.

P/s: 17.02.2012

Tôi hỏi thử 2 con trai (học THPT và THCS) có biết hôm nay, 17 tháng 2, là ngày gì không. Chúng lắc đầu. Hỏi có được học gì ở trường về chiến tranh biên giới 1979 không. Cũng không! Chưa bao giờ nghe nói tới! Chẳng có cuốn sách giáo khoa lịch sử nào của Việt Nam nhắc đến sự kiện này, cứ như thể nó chưa từng xảy ra. Tôi không thể hiểu tại sao người ta phải sợ "phạm húy" đến vậy. Nói gì thì nói, 33 năm đã trôi qua, lịch sử mãi là lịch sử, không thể viết lại lịch sử. Mà có nhắc đến thì đã sao? Năm ngoái tôi đưa con trai đi thăm bảo tàng chứng tích chiến tranh ở Sài Gòn, thấy rùng mình, thấy ghê tởm những tội ác chiến tranh của quân đội Mỹ. Nhưng bây giờ chắc chẳng có mấy người dân VN coi Mỹ là kẻ thù. Còn nếu "nước lạ" kia cứ lăm le cướp biển đảo của ta, cứ đòi đào hết tài nguyên khoáng sản của ta ... thì liệu có người VN bình thường nào coi họ là bạn, dù có những kẻ hèn để họ đục hết bia, đốt hết sách nói về cuộc chiến tranh biên giới 1979, dù có dát đến 16 ngàn chữ vàng.

Bia tưởng niệm những thường dân bị quân TQ thảm sát năm 1979 (Ảnh - blog Mai Thanh Hải)

Tấm bia này đặt bên cái giếng, tại thôn Tổng Chúp (xã Hưng Đạo, huyện Hòa An, Cao Bằng). Tại đây, ngày 9/3/1979, trước khi rút lui, quân Trung Quốc đã giết 43 người (gồm 21 phụ nữ, 20 trẻ em), trong đó có 7 phụ nữ đang mang thai. Tất cả đều bị giết bằng dao như Pol Pốt. 10 người bị ném xuống giếng, hơn 30 người khác, xác bị chặt ra nhiều khúc, vứt hai bên bờ suối. (theo Huy Đức - blog Mai Thanh Hải). Tấm bia này còn sót lại có lẽ là do bị bỏ quên, nằm khuất trong khu vườn rậm rạp um tùm của một gia đình, không có đường vào. Chứ nếu nó nằm nơi quang quẻ, chắc gì đã không bị đục bỏ, như tấm bia ghi công sư đoàn 337 trong chiến tranh biên giới 1979 ở cầu Khánh Khê (Lạng Sơn) bị đục mất dòng chữ "quân Trung Quốc xâm lược".

Tôi phải kể cho các con tôi nghe những điều này, vì đó là lịch sử, đó là sự thật. Không phải để dạy chúng LÒNG HẬN THÙ, mà để dạy chúng BIẾT CẢNH GIÁC.

Hoa đào trên biên giới

2012-02-15T13:03:00.003+07:00

Bác Khôi gọi điện đầu tuần trước, khi mình đang ở Sài Gòn, nói thứ năm đi theo đoàn "Cơm có thịt" khảo sát và phát quần áo ấm cho các bé ở Mường Khương nhé. Mình nhận lời ngay, nhưng trong đầu loạn lên, sắp xếp lại lịch làm việc. Rút cuộc sáng thứ năm không kịp đi theo xe các bác í, đành cùng với Sống Thật Chậm (cũng bận việc lỡ chuyến như mình) đêm thứ năm ôm ba lô nhảy xe khách Mỹ Đình - Lào Cai - Sa Pa.

Sáng sớm thứ sáu ngang qua Bản Phiệt, xuống xe, bắt xe ôm đi 40 km lên Mường Khương, kịp nhập vào đoàn ở Trường Mầm Non xã Tung Chung Phố. Hơi mệt một chút, nhưng bù lại gần một giờ ngồi xe máy, nói chuyện với bác tài dân địa phương biết thêm bao nhiêu điều.

Từ Bản Phiệt trở đi khoảng 15 km, thấy núi đồi trồng kín dứa. Bác xe ôm nói dân vùng này giàu nhờ dứa gần chục năm nay. Bán cho Trung Quốc, hoặc nhà máy chế biến ở Việt Trì, 2.800 đ/kg. Chạy tiếp lên cao, lại chỉ thấy chè, dứa trên này không trồng được. Lên cao nữa, gần đến Mường Khương thì chẳng thấy trồng gì cả. Dân ở đây xuống vùng thấp trồng dứa thuê. Bác xe chỉ những cái nhà gạch, nhỏ, cao, trông giống lô cốt, bảo đó là lò sấy thuốc lá. Trước đây nhà máy thuốc lá đầu tư lò sấy, cây giống để dân trồng thuốc lá. Rồi sau ép giá quá, dân trồng bị lỗ, họ bỏ. Vậy là bao nhiêu "lô cốt" ở Mường Khương thành nhà hoang.

Nhìn chung, mình thấy Mương Khương tuy nghèo, nhưng không đến nỗi nghèo mạt rệp như mấy nơi khác mình đã qua. Đến Tung Chung Phố, Tả Ngải Thầu, Sống Chậm và mình lại nhờ thầy cô chở xe máy vào mấy điểm trường cắm bản. Đường lên các bản khá xấu, nhưng còn hơn ở Pa Cheo hay Sàng Ma Sáo. Các điểm cắm bản cũng phần lớn là xây cấp 4, ít nhà tạm hơn nơi khác.

Một trong các khó khăn ở đây là nước. Mùa khô thiếu nước sạch nghiêm trọng. Lúc ở Dìn Chin, thấy mấy cô giáo đi xe máy chở nước và chở chậu quần áo về, hỏi ra mới biết các cô đi xa 3 km để giặt và lấy nước. Cạnh trường có bể hứng nước mưa, nhưng chỉ được phép dùng nấu ăn cho học sinh, mà mùa này ít mưa nên cạn tận đáy.

Một chuyện nữa là chăm sóc y tế còn lạc hậu lắm. Với lại các bản xa trạm y tế xã, đi khám cũng mất rất nhiều thời gian. Lúc ở Mầm Non bản Cán Hồ (xã Tung Chung Phố), mình nghe một đứa ho, biết nó bị viêm phế quản nặng lắm. Hỏi cô giáo, cô nói đã giục bố mẹ cháu đưa đi khám và mua thuốc. Nếu ở Hà Nội, chắc chắn chẳng có gia đình nào để con ốm nặng thế đi học. Còn Sống Chậm kể thấy một đứa bị loét ngón tay, sưng vù, móng tay gần như rụng ra, mà chẳng thấy băng bó hay bôi thuốc sát trùng gì cả. Đó là điểm trường chỉ cách trung tâm xã 2 km, còn những điểm bản cách cả chục km thì sao?

Đối với kẻ ngu ngơ như mình thì tìm hàng ăn là cả một vấn đề. Mọi người cứ nói trên Mường Khương nhiều hàng ăn ngon lắm. Nhưng lúc hai anh em đi xe máy đến thị trấn, đã 8h30, chẳng hàng nào còn đồ bán. Lại đi vội vào xã để kịp đoàn, nên ăn tạm mấy cái bánh quy. Lên đến Dìn Chin lúc 11h thì Sống Chậm suýt xỉu. Còn mình sẵn sàng đổi cái áo len trong ba lô lấy gói mì tôm. Rút kinh nghiệm cho những chuyến đi sau!

Quay về gần cửa khẩu Pha Long lúc 13h, cả đoàn ai cũng đói bạc mặt. Tìm được một hàng phở, họ cũng không bán hàng nữa, chỉ còn mỗi rổ bánh phở (nghe bảo họ làm sẵn để thứ bảy mang lên bán ở cửa khẩu), nằn nì xin mua thêm tý thịt và mấy cái bắp cải, rồi Sống Chậm hô hào các cô trong đoàn xắn tay áo lao vào bếp làm gấp món phở trộn hành phi, thịt lợn xào và bắp cải luộc. Mầm đá ăn ngon dã man!

Nhưng mà vui!

Và sự mệt nhọc biến đâu hết khi thấy bọn trẻ hớn hở nhận quà. Bên blog bác Trần Đăng Tuấn có bài về chuyến đi này, rất nhiều hình ảnh và chi tiết (bấm vào đây để xem).

Mình xin khoe với các bạn những bức ảnh hoa đào Mương Khương nhé.

Nhớ về Chuyên ngữ (7): clip 30 năm

2012-02-11T12:34:00.004+07:00

Phạm Phương Nhi
K13A Chuyên ngữ SP
Hà nội

Nhớ về Chuyên ngữ (6): thư Canada

2012-02-06T18:22:00.003+07:00

Phương Lan - Hi Tuan, chac ban chua quen to, Lan Cuong day. Da doc rat nhieu tren blog cua ban va to rat khoai cac bai viet cua ban ve chuyen ngu cung nhu nuoc Nga, don gian la vi bon minh cung chia se quang thoi gian do voi nhau. Hom nay nhan dip cac ban duoc gap nhau ky niem 30 nam ngay vao chuyen ngu, to cung noi hung tam su vai dieu, nghi rang gui email nho ban post len blog la hay nhat, vi to khong co blog, khong co facebook, ...

CHUYÊN NGỮ - MỘT THỜI ĐỂ NHỚ

Chuyên ngữ Sư phạm nằm tại cây số 7 đường đi Cầu giấy, được biết đến trước hết là nơi sáng sáng “thanh niên Cổ Nhuế xin thề, chưa đầy hai sọt, chưa về quê hương”, sau đó mới là nơi đào tạo những mầm non tương lai “ăn như sư, ở như phạm”. Trước khi có được tờ giấy nhận học như Tuấn đã post lên, đứa nào cũng phải qua một kỳ sát hạch nói ngọng, nói lẫn, nói nhịu … đến phát khiếp khi lưỡi cứ muốn cứng lại lúc đọc câu “Dân Thanh Lương làm lúa nương…” hay "Nước Lào là nước nào? Nước nào là nước Lào?". Lúc đó mặt mũi mình đỏ phừng phừng vì lo lắng, không còn đủ sức chú ý đến nụ cười rất hiền của cô Thủy như đang khuyến khích “Em cố lên nào, cô tin em làm được!”. Mãi tới khi gặp lại cô ở Chuyên ngữ, nghe giọng ngọt ngào đọc thơ với nụ cười mỉm thật dễ thương, mình mới choàng tỉnh, à đây chính là cô giáo đã khảo sát mình vòng 2.

Lần đầu tiên được biết giáo viên chủ nhiệm là cô Dung, mình đã hoảng, trông cô rõ ràng là không hiền tí nào, bụng bảo dạ phải cẩn thận nghe chưa. Sau này khi đọc Harry Potter, mình thấy cô sao mà giống cô giáo chủ nhiệm của nhà Gryffindor thế chứ, và mình chợt cảm thấy “nhà Gryffindor” thật may mắn khi có được một giáo viên chủ nhiệm nghiêm khắc và công bằng như vậy. Khi đã kết thúc 3 năm chuyên ngữ, một hôm cả bọn con gái quây quần xung quanh cô trước khi chia tay, cô cười cười hỏi “Sau này ai sẽ lấy chồng đầu tiên trong nhóm?”, cả bọn nhao nhao “Chắc Ngọc Lan rồi cô ơi”. Buổi nói chuyện hôm đó cứ làm mình có cảm giác cô như gà mẹ đã luôn giang tay ấp ủ lũ gà con chúng mình trong suốt mấy năm qua, và giờ đã đến lúc chúng mình đủ lớn, bay nhẩy khắp các phương trời xa. Thế mà, hóa ra người “sang sông” trước lại là Hường, người hiền lành đến mức hình như không bao giờ có ý kiến riêng trong mọi cuộc họp của lớp.

Cô Hằng giáo viên dạy tiếng Nga để lại trong lòng mình ấn tượng thật khó quên vì cô rất trẻ, rất đẹp và mới đi Nga về. Cô hay kể chuyện nước Nga “hay lắm các em ạ, 4 mùa đều đẹp, một sáng tỉnh dậy, em bỗng thấy cây cối đồng loạt ra chồi xanh”, hay là “tàu điện ngầm chỉ vài phút có một chuyến, mình đứng trên chỗ đợi, tàu đến, mình chỉ cần bước vào chứ không cần leo mấy bậc cầu thang”. Những câu chuyện của cô làm chúng tôi nuốt từng lời, và từ lúc nào chúng tôi đã ao ước, mình sẽ đi Nga học để được chứng kiến tận mắt những điều đó. Sau này khi kể cho ai đó về nước Nga, vô tình mình hay dùng lại câu của cô Hằng “một sáng tỉnh dậy, bạn sẽ thấy cây cối đồng loạt ra chồi”.

Cô Chung “Địa” không khó tính trong việc chấm điểm vẽ bản đồ Việt nam như bọn mình tưởng. Các chị năm trên có truyền kinh nghiệm rằng với bài kiểm tra một tiết của cô Chung chỉ cần mở bài và kết luận thôi, còn bên trong thân bài hoàn toàn có thể viết “Như có bác Hồ trong ngày vui đại thắng” hay “vườn rau của cô Chung chuyên môn bị bọn học trò cắt hết” cho đủ chiều dài là được. Mình chưa bao giờ dám thử thách xem điều đó có thật không hay chỉ là một chiêu “xui trẻ ăn … gà”, nhưng câu chuyện bản đồ thì có thật. Vẽ bản đồ Việt nam bao giờ cũng là niềm đau khổ chung của cả lớp vì trình độ vẽ quả thật là còi. Cô Chung cứ cười lăn khi thấy Việt nam khi thì giống củ khoai tây, lúc lại đúng là chữ S nhưng gầy nhẳng. Cô chê đứa thì ăn cắp đất của Lào, đứa lại cho không Trung quốc cả đoạn!!! (cái này xảy ra gần 30 năm trước rồi, chứ bây giờ thì hơi “đụng chạm” à nha). Tới ngày phải nộp bản đồ chấm điểm, cả lớp cuống quýt lên, cuối cùng không biết ai là người đầu tiên nghĩ ra mẹo qua mặt cô: cô gọi 5 đứa đầu trong danh sách lớp mang bài lên nộp, cô chấm hết 5 bài, trả bài rồi mới gọi tiếp, thế là những bài được điểm từ 7 trở lên được cắt béng cái phần có điểm đi và lại quay vòng, nộp tiếp cho đứa sau. Mỗi bài “đẹp” đó có thể quay vòng tới 5 lần, cho tới khi cô chấm vào chính giữa bản đồ thì thôi, dĩ nhiên mỗi lần được điểm khác nhau là chuyện thường, còn hơn là nộp củ khoai lang của mình lên và lĩnh chắc con 5, hoặc 4 không chừng. Sau này thành giáo viên, mình “đọc” hết các chiêu của học sinh, và lúc đó hiểu ra rằng, cô thương không thèm nói ra, để các em có được điểm cao một tí, dành thời gian mà học môn chính.

Nói chuyện thương học trò, mình nhớ tới thầy Thung dậy Sinh. Môn Sinh của thầy chẳng bao giờ được coi trọng thực sự, trừ lúc thầy dậy đến bài gen di truyền và con lai, lần đầu tiên trong lớp bàn luận sôi nổi, thậm chí cả sau khi thầy đã ra khỏi lớp. Cả bọn lôi cuốn truyện mà mình đã quên béng mất tên, trong đó có hai anh em ruột là con lai, nhưng người anh da trắng, còn người em da đen và cãi nhau long trời lở đất, thậm chí bàn tính xem nếu họ còn thêm anh em thì tỉ lệ đen, trắng, nâu nâu … ra sao. Nếu thầy Thung quay vào lớp lúc đó hẳn thầy sẽ hãnh diện lắm, hóa ra chúng cũng có học môn Sinh này!!! Không biết là may hay không may cho thầy, năm thi tốt nghiệp, ngoài 3 môn Toán, Văn và Ngoại ngữ, môn thứ tư chính là Sinh vật. Thầy vất vả hẳn, người gầy đi (nhưng chắc chẳng đứa nào nhận ra, vì thầy vốn to béo và cao), bất cứ lúc nào dù ngoài giờ học có ai thắc mắc gì môn Sinh, thầy nán lại giảng giải ngay. Đặc biệt tuy là môn đi thi nhưng không vì thế mà thầy lên mặt dạy dỗ “các em phải… ” hoặc dọa dẫm “nếu các em không chịu học thì…” mà lúc nào cũng nhẹ nhàng giải thích, dù có nói đi nói lại mấy lần cũng không hề gì. Hôm đi thi tốt nghiệp, môn Sinh là môn cuối cùng, vào buổi chiều ngày thứ hai, mới lao ra khỏi phòng thi (môn tiếng Nga thì phải) mình đã thấy dáng cao lớn của thầy Thung vượt lên trên các phụ huynh đang chờ trước cửa, và trong lúc các bậc phụ huynh đang tìm cách nhồi nhét thức ăn cho con thì thầy tìm cách nhồi nhét thêm kiến thức cho lũ học trò lao xao xung quanh. Nhìn lưng áo mướt mồ hôi của thầy chắc khối đứa hôm đó phải bụng bảo dạ, cố gắng lên nhé, thầy đã hết lòng hết sức vì chúng mình rồi. Năm đó điểm thi tốt nghiệp khá cao (mình nhớ Tuấn lớp A được điểm tuyệt đối) hẳn làm thầy Thung cười hài lòng. Thầy Thung hiền lắm, mình không nhớ đã có lúc nào thầy nghiêm giọng với bọn mình chưa, nhưng bọn học trò nhất quỷ nhì ma thì chẳng buông tha ai hết, kể cả thầy. Thầy có thói quen để khăn mùi xoa ở túi quần bên trái, thỉnh thoảng khi giảng bài thầy rút ra lau mồ hôi. Tiến “còi” ngồi bàn đầu, chắc chẳng có việc gì để làm, trong lúc thầy đang thao thao giảng và đứng tựa vào bàn của Tiến thì Tiến đã nhẹ nhàng rút béng khăn mùi xoa của thầy ra và tráo vào đó là… giẻ lau bảng. Sau đó khi thầy đi sang hướng bên, Tiến chuyền khăn cho cậu khác để nhét vào túi quần bên phải của thầy, chắc với hy vọng rằng thầy sẽ nghĩ là do thầy nhầm lẫn. Phải đến nửa lớp say sưa theo dõi trò nghịch của Tiến và hồi hộp chờ phút đỉnh điểm. Khỏi phải nói khi thầy lau mặt bằng giẻ lau bảng thì cả lớp cười òa ra như thế nào, nhưng thầy hiền thật, tìm ra cái khăn thực sự đang ở bên túi phải, thầy chỉ cười và chẳng tìm xem đứa nào nghịch thế để phạt cả.

Ở nội trú là một thú vui, tuy rằng có phải ăn uống rất khổ sở, nhưng tiếng cười thì lúc nào cũng vang vang mọi nơi. Buổi tối khi các bạn ngoại trú đã về hết, cả bọn lên lớp, vác sách vở theo, thậm chí cả một cái chậu nhôm thật to để “bắt” châu chấu, học bài, cười đùa, trêu chọc nhau cho có đứa phát khóc, thường là Thúy “còi” phải chịu trận. Vì còi nhất lớp nhưng giọng lại to nhất nên nếu có “chiến tranh” nổ ra, phe bên kia thường xuyên khênh Thúy ném toạch ra ngoài hành lang. “Bác học” Tuyến thì bình chân như vại, có bom nổ hay cháy nhà cũng vẫn thấy Tuyến đang lẩm nhẩm chia động từ. Có hôm cả bọn con gái say sưa cãi nhau, ỏm tỏi cả lên chỉ vì cái con tôm nhỏ phải gọi là tép hay là cá con, Thúy cũng đã bị vứt ra ngoài hành lang rồi thì bỗng nghe tiếng bọn con trai gào lên từ dãy nhà bên kia “Đứa nào to mồm là con tép”, cả bọn ớ ra, nào có ai đụng chạm tới chúng mà chúng làm loạn? Mãi sáng hôm sau mới biết, thì ra mẹ của Hùng “rô” tên là Tép. Đành cười trừ, chứ biết làm sao.

Đi học thích nhất là giờ toán thầy Thụy và giờ văn cô Thủy. Thầy Thụy có kiểu ném phấn lên trời, quay nửa vòng trên đế đôi giày tây rất diện và chụp lại viên phấn, viết lên bảng, đó là lúc thầy sẽ đưa ra một lời giải vô cùng đặc sắc mà cả lớp chỉ có biết ồ à hàng loạt. Bài toán hình của thầy lúc nào cũng khó ghê, cả bọn vẽ đủ kiểu cũng chịu, đành bảo nhau thôi chờ ngày mai thầy giảng, ấy thế mà thầy mới chỉ vẽ đầu đề lên bảng, đã thấy cả nửa lớp reo hò, hiểu rồi, hiểu rồi thầy ơi. Tuy vậy thầy vẫn chưa hài lòng, được cô chủ nhiệm thông báo rằng thầy thấy các em chưa tỏ ra hứng thú với môn toán (trừ Hải, dĩ nhiên), rằng đáng nhẽ ra khi thấy một lời giảng hay, các em phải mở to mắt ra, và tỏ ra vui sướng với điều đó, đứa nào đó phân công ngay “Lan, mày là lớp phó phụ trách học tập, mày có trách nhiệm nối vào mắt từng đứa một sợi dây, chờ tới khi thầy Thụy giảng được cái gì hay thì mày giật một cái, cả lớp trợn mắt lên, hẳn là thầy sẽ hài lòng”. Nói đùa vậy nhưng từ đó cả lớp cũng có cố gắng hưởng ứng hơn vì quả thật là thầy đã làm cho môn toán tưởng chừng khô khan trở nên dễ nuốt.

Ngày thi nói tiếng Nga, Phương lớp trưởng chu đáo bảo cả bọn, mình phải pha nước chanh cho các cô, trời nóng thế này, cả bọn răm rắp làm theo, nào cốc, nào chanh, nào đường, cái gì cũng có cả, mà đến thìa thì không có, một đứa nhanh nhẩu lấy ngay cái bút bi, rút ruột ra và dùng vỏ … nguấy đều. Cả bọn bảo nhau, sau này mà có làm giáo viên thì đừng bao giờ uống nước chanh của học sinh nhé.

Thời gian không làm cho cô Thủy già đi, hè vừa rồi gặp cô ở Toronto, trông cô vẫn trẻ trung, đẹp và vui tính. Nhớ vô cùng những buổi cô tâm đắc đọc lại bài viết của Phong cho cả lớp nghe, cả lớp lặng đi trước những xót xa với thân phận chị Dậu được diễn tả rất sống qua cách viết của Phong và với giọng du dương của cô. Hẳn là cô Thủy tự hào về việc đã nuôi dưỡng tâm hồn nghệ sỹ của Phong để sau này Phong thành trưởng khoa Văn Đại học Sư Phạm. Đến ngày thi đại học, đọc đề thi “Em hãy phân tích nhân vật chị Dậu…”, mình nhớ cô Thủy, nhớ bài viết của Phong, và… tranh thủ cóp lỏm của Phong vài ý tưởng, may mà hồi đó chưa có “bản quyền tác giả”.

Thầy Phú bố của Phương dạy Lý cũng rất hay, thầy chỉ dạy thay cho cô Dung một giai đoạn nhưng lớp mình ai cũng thích tính thầy. Thầy không chỉ dạy môn Lý, mà thầy còn tranh thủ dạy cả đạo đức cũng như cách sống. Năm đó mình đã ra ngoại trú, đi từ nhà đến trường hàng ngày nên hay đi học muộn, tình cờ sao mà lần nào cũng gặp thầy. Một hôm thầy vào lớp và hỏi “Theo phương pháp quy nạp, ngày hôm nay, tôi gặp một em đi học muộn, ngày hôm sau tôi lại gặp em đó đi học muộn, bẵng đi một thời gian, tôi lại gặp cũng em đó vẫn đi học muộn, tức là sao?” Cả lớp đồng thanh, tức là bạn đó luôn luôn đi học muộn ạ, mình đỏ bừng mặt nhưng rất biết ơn thầy đã nói nhẹ nhàng, lại không nêu tên mình trước lớp, nên từ đó luôn cố gắng đi học cho đúng giờ hơn.

Nhanh thật, mới đó mà đã 30 năm kể từ ngày bọn mình vào trường, lớp có 45 học sinh, số lượng con gái chỉ ba mấy đứa mà đã có 4 Lan (Hương Lan, Ngọc Lan, Phương Lan, Tú Lan), 5 Hà (Hồng Hà, Minh Hà, Ngân Hà, Thanh Hà, Vũ Hà), báo hại cả lớp phải gọi rõ ràng tên và đệm, kẻo không đứa nào thưa. Đến tận bây giờ gọi cho Hùng Khốt, vẫn nghe “Phương Lan đấy phải không?”, mình hơi ngỡ ngàng, bên Canada này thường chỉ gọi mình đơn giản Lan Phạm, chữ Phương đã gần như quên mất.

Hôm nay là ngày các bạn gặp lại nhau nhân dịp 30 năm ngày vào trường, mình không thể về để cùng nhau hò hét, cùng nhau cười ra nước mắt khi nhớ lại những kỷ niệm khó quên trong hai năm rưỡi tại chuyên ngữ nên đành ngồi viết ít dòng cho nỗi nhớ vơi đi, mà chẳng thấy vơi đi chút nào. Bạn nào đó nói đúng, càng già càng thấy nhớ thêm.

Phạm Phương Lan (K13B)
Toronto, Canada.
lanpham03@gmail.com

Nhớ về Chuyên ngữ (5): Bữa cơm nội trú

2012-02-01T09:06:00.004+07:00

Tôi phải nói rõ, tất cả những gì tôi kể trong loạt bài này là chuyện của 30 năm trước, kẻo nhiều người khi tìm trong google thông tin về Chuyên ngữ để cho con hay cháu thi vào trường, nếu không đọc kỹ lại tưởng ở đây toàn lũ học trò nghịch như quỷ sứ và đói khát, mà ngại ngần phân vân chăng. Tôi có ý nghĩ lẩn thẩn này từ vài bữa nay, khi vào gu-gờ tìm theo từ khóa "chuyên ngữ" thì mấy bài "Nhớ về chuyên ngữ" luôn nằm trong trang đầu. Còn nữa, nếu bạn đang chuẩn bị dùng bữa, xin khoan hãy đọc bài này: tôi sẽ cảm thấy áy náy nếu vì những điều tôi sắp kể đây mà bữa ăn của bạn kém ngon.

Nhiều năm sau này, mỗi dịp chúng tôi ngồi cùng nhau ôn lại bao kỷ niệm thời Chuyên ngữ, không ai có thể quên những bữa cơm nội trú. Bởi thời đó có thể vắn tắt bằng một chữ: ĐÓI. Như câu thơ trong bài thơ "Chuyện kể về già" sinh viên ai cũng biết:

Sáng lên lớp nghe bụng gào dữ dội

Chút hành phi cũng gợi nhớ nhà.

Quả thật tôi quên khuấy thời đó chúng tôi ăn sáng như thế nào. Thường là không ăn gì. Thảng hoặc có tiền thì chạy ra cổng trường lót dạ cái bánh sắn, hoặc bát cháo.

Buổi trưa buổi chiều học về, vứt cặp vào phòng xong là chạy ngay ra bếp ăn tập thể của Trường lớn (học sinh Chuyên ngữ chung nhà ăn với sinh viên đại học). Phải ra sớm, để đỡ xếp hàng đông. Có ai muốn bụng đói đứng chầu cơm! Một lý do nữa là mâm cơm chia ra, không ngồi vào ăn ngay thì lũ ruồi ăn tranh hết mất. Đã có lần mấy đứa con trai chúng tôi mải chơi đá bóng, lúc ngồi vào ăn thấy xoong cơm bị ruồi bu đen, kinh quá phải xúc lớp cơm trên mang đổi dưa.

Bọn con gái ăn ít, hay mang cơm thừa đổi dưa với cà muối, chứ mấy thằng con trai đang tuổi lớn, ăn khỏe như trâu, cơm có dư đâu mà đổi dưa cơ chứ. Dù là gạo hẩm, vàng ệch, lẫn toàn thóc và sạn, chúng tôi vẫn chén sạch, dù có phải nhai cơm không, khô khốc như bò nhai rơm. Cái thứ gạo hẩm không có chất này dù có ăn dăm bảy bát thì cũng chỉ mấy tiếng sau là lại đói meo. Mỗi mâm cơm 5-6 đứa, bao giờ cũng có 3 xoong nhôm: 1 xoong cơm, 1 xoong canh và 1 xoong thức ăn mặn. Canh thì mùa nào thức nấy, nghĩa là mùa hè thì rau muống, mùa đông thì cải xoong. Thức ăn mặn thường là lạc rang muối, thỉnh thoảng có thịt lợn kho đậu phụ, gọi là có. Tiêu chuẩn 3-4 lạng thịt một tháng, không bằng thằng con tôi bây giờ ăn một bữa, chưa kể còn bị bớt xén. Sau này chúng tôi thường mang theo lọ muối rang, rắc vào cơm cho đỡ nhạt miệng. Có lần chúng tôi kêu ca ăn cải xoong mãi chán lắm, cô Việt thương quá phải an ủi, rằng cô nghe nói cải xoong ăn bổ máu. Chẳng biết có bổ thật không, nhưng tôi không bao giờ quên có lần đang ăn thì bọn con gái mâm bên cạnh ré lên kinh hoàng, bỏ chạy tán loạn. Hóa ra trong xoong canh của chúng có ... con đỉa trâu. Mâm bên này, chúng tôi sững sờ, nhìn nhau rồi ... ăn tiếp.

Cái bếp ăn tập thể bẩn và hôi hám, tối tăm quá, chúng tôi thường bắt chước các anh chị sinh viên, bê luôn cơm ra ngồi ăn ngoài sân. Dù có phải ăn cơm không hay rắc muối, chẳng mấy ai dám động đến nước mắm - chúng tôi gọi là nước giọt gianh - vì cái vị chát chát đắng đắng như nước hàng pha nước lã, cộng với mùi thum thủm cá ươn, và vì chúng tôi tin chắc rằng cái thùng đựng nước "giọt gianh" ấy là bể bơi của lũ chuột cống.

Năm đầu mới vào, thấy mấy thằng chúng tôi lỉnh kỉnh thìa đũa bát, các anh năm trên cười nửa miệng. Y rằng sang năm sau, bát vỡ và mất hết, chúng tôi mỗi đứa chỉ dùng một cái thìa. Sang năm cuối, cả mâm 6 đứa còn lại 3, rồi 2, rồi 1 cái thìa dùng chung. Không hẳn vì chúng tôi không có nổi tiền mua bát, mà đơn giản là tụi con trai lười rửa bát, và đơn giản hơn nữa là nhiều hôm chẳng có nước mà rửa bát. Những hôm mất nước, bể cạn trơ đáy, thì nồi canh bẩn chẳng kém gì nước ruộng, chúng tôi chỉ dám gạn ăn nửa trên.

Thời đó ngày càng đói kém, sinh viên phải ăn cơm độn mì. Bột mì viện trợ của Liên Xô, nhà bếp đem cán mì sợi trộn vào chảo cơm, mấy bữa đầu còn thấy sợi mì, sau toàn mì vụn. Mấy bà cấp dưỡng cẩu thả, cứ xúc từng xẻng mì vụn tương vào, mì vón từng cục, làm sao chín được. Một hôm, sinh viên nội trú bê nguyên những xoong cơm lẫn với các tảng mì vón lổn nhổn to như quả cam quả bưởi đó về ký túc xá, bày ra trước cửa, rồi đồng loạt bãi khóa. Giám hiệu nhà trường xuống kiểm tra, bổ những "quả bưởi" đó ra, bên trong mì vụn vón cục còn khô nguyên. Ai đó phụ trách nhà bếp bị cách chức. Tình hình ăn uống được cải thiện đôi chút. Nhờ các anh chị sinh viên đấu tranh kiên quyết mà học sinh chuyên ngữ chúng tôi cũng được nhờ. Sau lần đó, ngươi ta không độn mì sợi nữa, mà nặn bột mì thành từng miếng to như bàn tay, luộc lên, chia cùng với cơm. Chúng tôi gọi đó là "nắp hầm". Món này cứng, nhai muốn trẹo quai hàm, nhưng không đến nỗi bị sống hoàn toàn như mì sợi vón. Không ăn hết có thể gói mang về, buổi tối học bài đói bụng mang ra nhấm nháp cũng thấy ngon.

Mấy đứa ngoại trú hay mang theo cơm trưa, thỉnh thoảng vẫn chia sẻ cơm và thức ăn cho bọn nội trú chúng tôi, những hôm cơm nhà bếp không thể nuốt nổi.

Biết và thương chúng tôi đói, nhưng các thầy cô cũng chẳng thể giúp được gì, vì thời đó cán bộ công nhân viên chức, kể cả giáo viên, đều nghèo rớt mồng tơi, lại nuôi cả bầy con nhỏ. Người ta vẫn nói "giàu thủ kho, no nhà bếp, vừa giàu vừa no là sếp". Cứ nhìn quần áo thì thấy các thầy cô của chúng tôi đều nghèo. Chỉ có mấy thầy cô dạy ngoại ngữ, thỉnh thoảng được đi du học, thì mới có đồ tinh tươm chút.

Thỉnh thoảng về thăm nhà, chúng tôi lại mang theo ít lương thực, nhóm nội trú có mấy bữa tạm no no. Cảnh nấu cơm trong nội trú thì nhiều người kể rồi:

Từng tập thơ tình hiến thân vào bếp

Cho gạo trong nồi chuyển hóa thành cơm

Mái tranh nghèo vất vả sớm hôm

Cũng nghĩa tình biến mình thành lửa khói ...

Nấu bằng giấy, bằng củi thì thường có khói có tro, hay bị lộ, giám thị bắt được phiền hà, nên về sau chúng tôi hay nấu bếp điện (dây may so). Có mấy anh năm trên còn thiết kế cả cái thùng gỗ như thùng để đồ đầu giường đứa nào cũng có, khoan lỗ luồn dây điện vào nấu trong thùng. "Cảnh sát trưởng" có thình lình ập vào phòng thì nhẹ nhàng đậy nắp thùng lại là ... tỉnh bơ. Để nấu cho nhanh, cơm cạn không cần tắt bếp, khi nào bắt đầu khét thì lật ngược nồi, đun phía vung đến khi cũng bắt đầu khét là được. Nhiều cháy càng tốt, dễ ăn hơn cơm trắng nhạt nhẽo, lại dễ bốc bằng tay :)). Nếu cơm khô quá, đã có món canh (không mì chính, không dầu mỡ) nấu bằng nắm lá khoai lang hái trộm ở vườn của cô Tú.

Nhớ lại cái cảnh ăn cơm nội trú kinh hãi đó, tôi không chút lăn tăn tham gia ngay từ ngày đầu vào chương trình "cơm có thịt" cho trẻ em nội trú dân tộc vùng cao do nhà báo Trần Đăng Tuấn khởi xướng. Mình chẳng rủng rỉnh tiền bạc gì, nhưng cứ nghĩ nếu mỗi tháng trích từ lương ra 200-300 ngàn đồng (trong khả năng của tôi), thì sẽ có thêm 2-3 đứa trẻ con miền núi được ăn ngày một bữa cơm có thịt. Thôi thì cũng chỉ mong làm được một điều tốt nho nhỏ trong đời.

Nhớ về Chuyên ngữ (4): Nhất quỷ nhì ma

2012-01-30T22:58:00.003+07:00

Ở Chuyên ngữ có một người mà tất cả học sinh đều sợ. Đứa ngoan cũng sợ, đứa nghịch ngợm lại càng sợ. Đó là thầy Hoạt, được chúng tôi gọi là "cảnh sát trưởng". Không sợ sao được, khi thầy Hoạt như có 10 cặp mắt, luôn nhìn thấu mọi tội lỗi, mọi trò nghịch ngợm của học trò. Thầy dạy toán, nhà thầy ở dãy tập thể giáo viên ngay trước cổng trường.

Tiết học nào rỗng, cả lớp đang nhao nhao cười đùa, mà thoáng thấy bóng thầy là im bặt. Giờ nghỉ trưa, thầy thường đảo qua hành lang khu phòng nội trú, không may cho đứa nào quậy phá mất trật tự bị thầy tóm được, nhẹ thì ăn mắng, nặng thì bị xách tai lên văn phòng. Buổi tối, thầy lại sang trường tuần tra vài vòng, nhiều hôm tay còn lăm lăm cái roi. Mấy thằng tè bậy ở góc tường bị thầy bắt được, ăn roi quắn đít và còn bị bắt xách nước rửa, mà thằng nào cũng ba chân bốn cẳng rửa cho nhanh, vì sợ tụi con gái biết chuyện thì ê mặt. Không may nhất là thằng Ng., không những bị bắt vì tè bậy, lại còn thêm tội từ tầng 2 tè trúng đầu thầy.

Buổi sáng tinh mơ, thầy lại ngó sang, đứa nào chậm chân hoặc lười, không chịu ra sân tập thể dục cũng bị thầy mắng té tát, lôi tuột ra khỏi chăn. Ngộ nhất là thằng V. có lần hốt quá, nó vội chạy ra sân chưa kịp cài quần.

Hồi đó nhiều đứa ghét thầy Hoạt lắm, nhất là mấy anh năm trên còn bàn nhau chơi khăm thầy vài bận. Nhưng sau này, lớn lên, chúng tôi hiểu đó là thầy lo toan, dạy dỗ chúng tôi như con đẻ. Vì thế, đứa nào cũng nhớ, cũng quý và biết ơn thầy vô cùng. Nếu không có "cảnh sát trưởng" Hoạt, những trò nghịch ngợm của chúng tôi chắc chẳng còn giới hạn nào nữa, vì ở nội trú xa nhà, có cha mẹ bên cạnh đâu mà quản.

Ngay từ năm đầu (lớp 8/10, tức 10/12), chúng tôi đã được các anh năm trên bày cho một trò: lén vào nhà ăn tập thể, thừa lúc vắng người, múc một nồi nước mắm (gọi là nước mắm cho oai, chứ hồi đó chúng tôi gọi là nước giọt gianh - một thứ nước nâu nâu, chát đắng như nước hàng và thum thủm mùi cá ươn) từ cái thùng to, rồi trèo lên bàn và đặt nồi đó lên cánh quạt trần. Các bạn thử hình dung khi có người bật quạt trần!

Chúng tôi cũng được các anh năm trên dạy cho chiêu làm lửa bằng mẩu bút chì và hai đoạn dây điện. Chiêu này cần vì sau này chúng tôi hay lén nấu bữa super ban đêm ở trong phòng, ăn cho đỡ đói, mà nhiều khi chẳng có diêm. Hay đun nước sôi bằng "tàu ngầm": hai lưỡi dao lam kẹp vào chiếc đũa. Hồi đó điện yếu, mỗi lần chúng tôi đun nước thì bóng đèn điện còn tối hơn cả đèn dầu. Được cái nhanh lắm, mấy giây là có ngay ca nước sôi. Mà có lẽ chỉ có ở khu nhà Unicef dây cáp điện ngầm mới đủ sức tải những cú đun bằng "tàu ngầm" kiểu này.

Một trò tiêu khiển của tụi con trai là vây bắt sống những con chuột chạy vào phòng, rồi tẩm dầu và đốt cho chuột chạy loạn lên. May mà không bị cháy nhà. Nhưng sau lần dãy nhà tranh sát khu Unicef bị cháy trụi vì chập điện, chúng tôi rén, không dám chơi trò này nữa. Thay vào đó, chúng tôi diệt chuột bằng điện, rồi treo chuột trước của phòng tụi con gái. Có lần, chúng tôi tóm được một con rắn to, đập chết rồi thì đặt ngang cầu thang tầng hai. Mấy chục đứa con gái ở tầng hai, chẳng đứa nào dám bước qua để lên lớp học, mãi sau chúng nhờ một thằng vứt con rắn đi, mới dám qua. May vụ đó không bị thầy cô phát giác. Còn nhiều lần bắt được thạch sùng hoặc gián, bỏ hộp diêm lén cho vào cặp tụi con gái nữa chứ.

Tôi đồ rằng tụi con gái cũng không thiếu trò nghịch, chẳng qua kín đáo không ồn ào như con trai, nên ít người để ý. Mấy nữ nhân lớp tôi hay kể chuyện ma quỷ, "ma mặt trứng" thì phải. Thế rồi tự chúng thành nhát ma, tối tối không dám đi một mình từ phòng ở lên lớp học, mà chỉ cách nhau cái sân rộng hơn chục mét.

Một điều trớ trêu là nhà vệ sinh của trường, mà chúng tôi gọi là "Nhà trắng", lại nằm trong khu vườn thẳng ngay phía trước cổng trường, thế nên đứa nào đi ra đó vào ban ngày cũng có cảm giác bị bao cặp mắt soi. Đôi lúc mấy thằng bạo trợn cứ đứng trên hành lang lớp học, gióng giả: "Em ơi đi đâu chờ anh đi cùng với". Nhiều đứa con gái xấu hổ, cứ giả vờ lượn vòng vòng qua mấy dãy nhà tranh tập thể cán bộ trường, rồi mới lén chạy ù vào "Nhà trắng".

Thỉnh thoảng, chúng tôi lén trèo tường ra hái trộm dưa lê của dân Đồng Xa. Nhưng sau mấy lần bị rình đuổi chạy trối chết, chúng tôi cũng sợ, không dám hái trộm dưa nữa. Chỉ có vườn rau khoai lang của cô Tú ở góc tường là không thoát khỏi phận hẩm, vì mỗi đêm chúng tôi lại ra tỉa một nắm lá về nấu canh, góc này thưa lá lại sang góc khác. Vườn rau của cô trồng lâu lâu mới thấy cô cắt được một mẻ. Cô thừa biết học sinh hái trộm, nhưng tính cô hiền, và chắc cũng thương học trò đói ăn, nên cô chẳng mắng tụi tôi bao giờ.

Đỉnh điểm của các trò nghịch là vụ các anh K11 bọc kín một anh trong chiếu, bịt mặt, chỉ để nude vòng 3, đặt anh ấy lên bệ của sổ lớp học, rồi chiếu đèn vào, sau khi đã đập bàn đập ghế ầm ĩ để thu hút sự chú ý của tụi con gái ở dãy nhà nội trú sát bên. Show diễn làm cả trường một phen náo loạn. Chắc là vụ này thầy cô không biết, vì hội con gái xấu hổ chẳng dám kể, còn hội con trai thì dại gì mà "lạy ông con ở bụi này".

Các trò nghịch thì nhiều không kể xiết, nhiều phen chúng tôi cũng bị phê bình, nhắc nhở, thậm chí bị kỷ luật, hay ăn vài roi của "cảnh sát trưởng". Nhưng đời học trò mà không có mấy vụ quậy phá như thế thì buồn chết. Và chúng tôi lớn lên, ra trường, mỗi đứa một phương lăn lộn trong đời. Những trò nghịch hơn quỷ sứ ấy lại là những kỷ niệm khó phai nhất, mỗi khi chúng tôi nhớ về Chuyên ngữ./.

(còn nữa)

Nhớ về Chuyên ngữ (3): K13A, K13B

2012-01-30T14:34:00.000+07:00

Những năm trước mỗi khóa Chuyên ngữ tuyển 4 lớp, nhưng từ K12 chỉ tuyển 2 lớp. Khóa chúng tôi, K13, 90 học sinh chia làm 2 lớp: K13A có 45 đứa (một nửa học tiếng Anh, một nửa học tiếng Pháp), K13B có 45 đứa, học tiếng Nga. Về sau này Chuyên ngữ lại tuyển sinh đông dần lên, như hiện tại mỗi năm tuyển hơn 400 học sinh, vào các lớp tiếng Anh, Pháp, Nga, Đức, Nhật, Trung.

Hồi đầu, học sinh Chuyên Ngữ bắt buộc phải vào nội trú, nhưng sau cơ sở vật chất thiếu quá, mà ở nội trú cực quá, nên các bạn nhà Hà Nội thường xin ở ngoại trú, buổi trưa mang cặp lồng cơm ngồi ăn ở lớp, trong khi nội trú bọn tôi ra nhà bếp ăn cơm tập thể. Tuy thế, nhiều bạn ngoại trú cũng đã có dịp thưởng thức thế nào là "ăn như chăn nuôi, ở như chuồng trại". Nhiều bạn hay mang thêm đồ ăn từ nhà đi, chia sẻ cho tụi nội trú chết đói chúng tôi.

Ba năm học với nhau, kỷ niệm thật nhiều và thật sâu sắc, kể mãi cũng không hết, nên tôi muốn để dành phần này cho các bạn cùng kể lại nhé. Tôi xin post lên đây mấy bức hình mà tôi còn giữ lại được. Hình không đẹp, lại mờ, nhòe, ố vàng theo năm tháng. Nhưng đằng sau là những tháng ngày thật đẹp của tình bạn, tình thầy trò.

K13A - 1984

K13A - tiếng Pháp - 1984

K13A - ít nam quá! 1983 (cùng cô Thủy và thầy Tá)

K13A - mấy thằng nội trú cười quên đói!

K13B

(còn tiếp)

Nhớ về chuyên ngữ (2): Buổi học đầu tiên

2012-01-29T23:00:00.001+07:00

Sau một tối ngủ ít, tiết học đầu tiên làm tôi choáng váng: đó là tiết tiếng Pháp. Tôi cứ tưởng phải học từng từ, rồi ghép từ thành câu. Nhưng không, sau câu chào bằng tiếng Việt, thầy Tường cho một tràng tiếng Pháp làm cả lũ chúng tôi mắt tròn mắt dẹt. Rồi ngay sau đó, chưa biết một từ nào, đã phải học thuộc lòng những câu dài "lê thê": "Est-que je peux sortir/entrer, s'il vous plait?" (Thưa thầy, em xin phép ra ngoài/vào lớp), cùng với lời cảnh báo của thầy: "Nếu không học thuộc, thì đừng có hòng xin ra/vào trong giờ học" (ý thầy là nếu không nói được câu tiếng Pháp đó, thì chỉ còn nước tè ra quần trong lớp :)).

Chỉ sau vài tiết tiếng Pháp, chúng tôi, chia động từ être chưa xong, đã phải học ngay mấy bài hát "C'est à Capri que je l'ai rencontré" và bài "Au jardin des animaux". Nhưng phải công nhận cách dạy này làm chúng tôi học ngoại ngữ rất nhanh. Thầy không có dạy từ vựng, các anh chị tự về mà tra từ điển. Rồi cuốn giáo trình tiếng Pháp (chắc là in ở Pháp) giấy trắng tinh, đẹp như mơ cũng làm chúng tôi ngây ngất, vì chúng tôi đã quen với sách giáo khoa cũ sờn giấy đen thui. Sau này, chúng tôi mới hiểu rằng nội dung giáo trình Pháp văn đó được biên soạn cho phù hợp với thời bao cấp cách đây 30 năm, nên nó thật là ngô nghê. Toàn những đoạn hội thoại kiểu như:

- Hòa Bình, viens voir! (Hòa Bình, lại coi này)
- Qu'est-ce que c'est? (Gì thế?)
- Un tracteur. (Một cái máy cày!)
- Un tracteur? (Máy cày ư?)

hay:
- Où est Trường Sơn? (Trường Sơn đâu rồi?)
- Il est sous la table? (Cậu ta ở dưới gầm bàn.)
- Qu'est-ce qu'il fait? (Cậu ấy làm gì thế?)
- Il cherche son stylo. (Cậu ấy tìm cây bút.)

Chẳng có tý ty ông cụ nào liên quan đến văn hóa hay xã hội của nước Pháp, những điều mà chúng tôi khát khao muốn biết về một đất nước văn minh. Sau này sang Nga, tôi mới biết giáo trình tiếng Pháp bên đó còn tệ hơn nữa, của những năm 60-70, toàn những bài từ báo L'humanité (cơ quan ngôn luận của ĐCS Pháp), hay đại loại như vậy, làm chúng tôi cứ tưởng như nước Pháp chỉ toàn Đảng viên Cộng sản.

Tuy nhiên vào thời ấy, chúng tôi lần đầu học ngoại ngữ, tất cả những thứ "ngô nghê" đó đều thật là mới mẻ, thật là hấp dẫn. Cô Hương, cô Khang dạy tiếng Pháp siêu lắm, chúng tôi ngưỡng mộ vô cùng.

Những tiết học khác đối với tôi cũng thật tuyệt vời. Các thầy cô Chuyên ngữ dạy giỏi hơn các thầy cô ở Thái Nguyên của tôi. Thầy Cầu giảng Lý thật dễ hiểu mà nhanh gọn, nên bao giờ cũng dư 10-15 phút cuối giờ nói chuyện chính trị, xã hội, mà chủ yếu là ca ngợi Liên Xô. Thầy Cường dạy toán quá hay, thích hợp với học sinh khá. Tôi được các anh chị năm trên rỉ tai rằng đứa nào giỏi toán nên học thầy Thụy (giải toán toàn nhảy cóc), đứa nào kém toán nên học thầy Kưu (chậm rãi từng bước nhỏ). Cô Chi giảng văn hơi nhạt, nhưng năm sau lớp tôi học văn cô Thủy thì vui như Tết, vì cô hay dành thời gian đọc thơ tình cho học trò nghe. Thầy Thu dạy Sử, thầy Thung dạy Sinh, thầy Quang dạy Hóa, thầy Thiêm dạy Văn đều rất hay.

Cô Việt hiệu trưởng ân cần dạy bảo, các thầy các cô cũng chăm lo cho chúng tôi như con đẻ. Cứ thế, bao thế hệ học sinh trưởng thành từ "lò Chuyên ngữ". Đến này đã là khóa thứ 43 rồi. Các thầy cô dạy chúng tôi ngày ấy đã về hưu từ lâu, nhiều thầy cô đã mất. K13 chúng tôi nay tóc bắt đầu bạc, nhiều bạn có con đang học Chuyên ngữ, nhưng có lẽ chẳng ai quên được những kỷ niệm về một thời Chuyên ngữ.

(còn tiếp)

Nhớ về Chuyên Ngữ (1): Ngày vào trường

2012-01-29T17:14:00.005+07:00

Bây giờ ở Hà Nội có nhiều lớp Phổ thông chuyên ngoại ngữ, chứ 30 năm trước, nói chuyên ngữ là nói về Trường Phổ thông trung học chuyên ngoại ngữ, thuộc Đại học sư phạm ngoại ngữ Hà Nội. Gần 3 năm học nội trú ở Chuyên ngữ đối với tôi là những năm tháng thật khó quên.

Tôi vào Chuyên ngữ gần như là sự tình cờ. Tốt nghiệp lớp 7, được miễn thi chuyển cấp, vào thẳng cấp 3, dự kỳ thi vào Chuyên toán Thái Nguyên xong, là tôi tếch về nhà ông bà ngoại ở Làng Cót, Hà Nội và làm hàng mã kiếm tiền, cốt để bớt một miệng ăn cho cái nồi cơm lúc nào cũng độn khoai của gia đình (bố mẹ tôi là công nhân viên chức ở Khu Gang thép, và hai đứa em lớp 1 lớp 2). Bà chị họ ở Hà Nội là học sinh Chuyên Ngữ K10, vừa thi Đại học xong, rảnh rỗi, cũng sang nhà ông bà ngoại làm hàng mã, và cả ngày kể chuyện về Chuyên ngữ. Nhờ vậy tôi biết các thầy cô giáo ở Chuyên ngữ dạy giỏi lại rất nhiệt tình. Thầy Cầu dạy Lý, ở phố Bà Triệu, đẹp trai, nói chuyện có duyên. Thầy Quang dạy Hóa, nhà ở Bùi Thị Xuân, nổi tiếng là lãng tử ... Bà chị chắc chỉ thần tượng các thầy nên ít kể về các cô giáo, hì hì. Tôi cũng biết học nội trú ở Chuyên ngữ được tiêu chuẩn gạo cao hơn ở địa phương. Học sinh Chuyên ngữ học khá trở lên là thi Đại học dễ đủ điểm sang Nga du học. Toàn những điều hấp dẫn. Chẳng còn gì để lăn tăn. Ra ngay bưu điện, gửi điện nhờ bố mẹ chuyển gấp hồ sơ về Hà Nội, vì chỉ 3 ngày sau là hết hạn nộp hồ sơ.

Rồi hôm thi, tôi lo lắng thực sự, vì hơn một ngàn thí sinh từ khắp Miền Bắc chỉ tuyển có hơn 100, mà bọn nhà quê lớ ngớ như tôi khó lại được các bạn đồng niên ở Hà Nội. May sao tôi lọt. Nhưng thử thách chưa hết. Bởi vòng 2 là thi năng khiếu. Tôi không nói ngọng, nói lắp, nhưng chưa bao giờ được học ngoại ngữ. Thế là suýt trượt ở bài test nghe và bắt chước phát âm lại những từ mà tôi không hiểu, thậm chí chẳng biết là tiếng nước nào. May thay, tôi được vớt vào danh sách 90 đứa trúng tuyển.

Nhận giấy báo đỗ Chuyên Ngữ cùng lúc biết tin Thái Nguyên hoãn mở Lớp Chuyên toán, thế là tôi chẳng còn gì phải lựa chọn. Tuy vậy, cũng phải đến đầu học kỳ 2 (lớp 8 hệ 10 năm), sau Tết Âm lịch, chúng tôi mới được nhập trường. Nghe nói vì năm đó thiếu gạo thiếu tiền nên Chuyên ngữ chiêu sinh muộn. Ông chú cho tôi cái thùng gỗ để đồ: vài bộ quần áo, mấy quyển vở, chăn màn, và lọc cọc xe đạp đèo tôi vào trường. Ở cổng trường, gặp toàn những đứa cũng 14 tuổi, cũng ngơ ngơ ngác ngác như mình, cũng lễ mễ bê cái thùng sắt hay thùng gỗ đặc trưng của học sinh nội trú.

Phiếu nhập học của Lê Dung K13B (Nga) PTTH CNN

Giấy chứng nhận vào lớp 8 PTTH CNN của Như Quỳnh K13A (Pháp)

Trường Chuyên ngữ lúc đó ở khu nhà Unicef phía góc cuối trường Đại học SPNN, sát cánh đồng lúa. Cánh đồng đó bây giờ một bên là đường Phạm Văn Đồng, một bên là đường Trần Quốc Hoàn. Khu Unicef gồm 4 dãy nhà lắp ghép, khang trang hơn hẳn những dãy nhà tranh vách đất tập thể sinh viên Đại học SPNN. Đêm đầu ở nội trú không thể ngủ được vì lạ nước lạ cái. Hầu hết chúng tôi chưa từng ngủ giường tầng, lại gần hai chục đứa ở cùng một phòng, nói chuyện râm ran đến gần sáng thì cơn buồn ngủ mới đè bẹp được tâm trạng háo hức bồn chồn.

(còn tiếp)

Em có về B4 chúng mình xưa

2012-01-27T22:27:00.003+07:00

(Trần Văn Thi)

Vẫn B4 của 30 năm trước (ảnh: HAT) *

Tác giả Trần Văn Thi là thầy giáo dạy tiếng Nga của chúng tôi ở Trường PTTH chuyên ngữ (ĐHSPNNHN) đầu những năm 80. Sau này, khoảng 1989-1990, tôi có gặp thầy ở Moscow, khi đó thầy sang công tác, làm phiên dịch tiếng Nga ở Nhà máy ô-tô ZIL.

B4 là tòa nhà giảng đường chính của sinh viên ĐHSPNN hồi đó, và bài thơ cũng viết về thời sinh viên. Nhưng đối với hầu hết học trò từ lò chuyên ngữ chúng tôi, B4 là một cái tên rất đỗi thân thương. Bởi tuy chúng tôi học ở khu nhà Unicef, nhưng nhiều tiết học ngoại ngữ lại học ở nhà B4, và sau này lên đại học phần lớn chúng tôi lại học ở chính tòa nhà ấy. (HAT)

Em có về B4 chúng mình xưa

Nơi gắn bó cả một thời vất vả
Những buổi chiều tan học về vội vã
Công viên chờ xao xác lá vàng bay.

Em đã đi rồi, đừng quên nhé nơi đây
Năm năm ấy buồn vui thành kỷ niệm
Trường cháy mấy lần, gió mùa đông bắc đến
Sân ướt đường trơn, dột nát chỗ nằm.

Vách đất gió lùa rét căm căm
Đêm trằn trọc mong tìm thêm hơi ấm.
Em bảo nơi này nuôi em khôn lớn
Cho chúng mình năm tháng đợi chờ nhau.

Trên ghế nhà trường đã mong ước mai sau
Làm cô giáo mong giờ đầu tập giảng.
Em thao thức với từng trang giáo án
Gửi hồn em trong tiếng trẻ học bài.

Em xa xôi đừng quên nhé nơi này
Phượng vẫn nở như buổi đầu hò hẹn
Tiếng ve ran gọi mùa thi đến
Nhịp guốc cầu thang ngỡ em vẫn đến trường./.

------------------
* Chiều nay tôi về thăm B4. Vẫn B4 của một thời xa ấy. Chiều đông buồn xao xác lá bàng bay. Chụp vội tấm hình kẻo nhỡ mai này. Người ta phá, chia đất nền ra bán (31.01.2012. - HAT)

Hoa Tết

2012-01-24T22:14:00.005+07:00

Hơn 10 năm trước, tôi đón Tết Âm lịch ở Moscow cùng với nỗi nhớ nhà da diết. Một người bạn ở Việt Nam biết đến lúc đó là đã 15 năm tôi chưa được đón Tết ở quê hương, tức là chẳng có bánh chưng, dưa hành, hoa đào hoa mai chi hết, bạn ấy gửi cho tôi hình một nhánh hoa đào tuyệt đẹp. Hồi đó máy ảnh kỹ thuật số chưa phổ biến, nên người bạn phải chụp hình, rửa ảnh màu, rồi scan và gửi email. Sự quan tâm của bạn khiến tôi hết sức xúc động, và cành hoa đào nằm trên desktop máy tính của tôi suốt mấy năm, đến khi tôi về nước.

Giờ này, tôi cũng học cách người bạn năm xưa, gửi hình những cánh hoa xuân, những thứ hoa rất dân dã Việt nam, mà ở phương xa nơi trời Mỹ trời Âu, các bạn khó lòng có được. Ý tôi nói hoa tươi, chứ trong thời đại internet, chỉ một phần mấy giây là bạn có ngay biết bao hình ảnh của bất cứ thứ hoa nào bạn muốn, đẹp mỹ mãn luôn. Cả gia đình tôi không ai giỏi chụp hình, cũng không thạo máy tính để tút tát cho ảnh đẹp hơn, nên những bức hình cứ để mộc vậy bạn nhé, cũng như tình cảm mộc mạc gửi đến các bạn đọc blog của tôi, đặc biệt là các bạn ở những miền xa, rất xa quê hương Việt Nam.

Chúc các bạn một năm mới tràn ngập niềm vui, hạnh phúc và thành công !

(ảnh: PMH - HAT)

Nhật ký Tây Bắc: Đường về

2012-01-20T10:46:00.001+07:00

Tôi đã định kết thúc Nhật Ký Tây Bắc ở phần viết về Dền Thàng, Y Tý. Nhưng trên đường từ Lào Cai về Hà Nội cũng có vài điều mắt thấy tai nghe, và đôi điều tâm tư muốn chia sẻ.

Chia tay các "cơm thịt viên" ở Bát Xát, tôi chạy xe qua Lào Cai, về Hà Nội. Đến Phố Ràng thì trời đã tối mịt, nên gia đình tôi quyết định nghỉ lại đó. Quả thực đi đèo dốc lúc trời tối, lại vào thời điểm các xe tải nặng chạy đầy đường, chẳng thích thú gì.

Sáng hôm sau, 05/01, tỉnh táo sau giấc ngủ ngon, chúng tôi lên đường, đi theo Quốc lộ 70. Qua Đoan Hùng, dừng lại nghỉ gần bến phà trên bờ Sông Lô, con sông mà tên tuổi gắn liền với cuộc kháng chiến chống Pháp oai hùng. Mua một ít bưởi, vì nghe tiếng bưởi Đoan Hùng từ lâu mà chưa bao giờ có dịp lên đây. Thực ra tôi thấy bưởi Đoan Hùng không ngon bằng bưởi Diễn hay bưởi Năm Roi.

Sông Lô êm ả về xuôi - Con đò nhỏ xíu đưa người qua sông

Trong lúc ngồi uống nước ở ngã tư "Cây Gạo", tôi bắt chuyện với mấy người dân, ngắm nghía mấy dãy phố, và nhìn đoàn người, xe chạy xuống con dốc ra bến phà. Một bác xe ôm bảo: "Cậu chạy theo bờ đê, khoảng 1 km sẽ thấy cầu mới đang xây bắc qua Sông Lô, 300 tỷ đấy cậu ạ, chưa cộng chi phí phát sinh". Ờ thì đi xem cho biết. Thời gian đang nhiều. Đến nơi, tôi mới hiểu ý bác xe ôm. Chẳng có cái cầu nào hết! Không có điều kiện kiểm chứng con số 300 tỷ và phát sinh bao nhiêu, cũng không phải chuyên gia cầu đường để tính xem 300 tỷ đồng để xây một cái cầu dài khoảng 300m là nhiều hay ít. Nhưng đây là những gì tôi thấy.

Công trường không một bóng người hay bóng máy móc, mặc dù hôm nay là ngày làm việc, cũng không phải giờ nghỉ trưa. Thực ra bên này sông có một cái máy xúc, bên kia sông có một cái xe tải, nhưng đều đứng im như chết. Vài cái trụ cầu bê tông đang làm dang dở, chơ vơ phơi nắng phơi mưa, khoe những lõi sắt gỉ hoen gỉ hoét. Cứ như bỏ hoang! Không biết bỏ hoang từ bao giờ và đến bao giờ! Nhìn trụ cầu nhỏ thế, chắc cầu cũng chẳng phải to tát gì. Không biết bao nhiêu tiền đã chi ra để làm mấy cái trụ dở này! Nhưng bây giờ, người dân ở đây chỉ có cách qua sông bằng phà.

Bóng bay ở Pờ Sì Ngài (ảnh: STC)

Trên suốt quãng đường về, còn một việc nữa làm tôi suy nghĩ. Đó là tôi không có điều kiện chụp ảnh phân phát cho trẻ em mấy cái áo khoác (đã qua sử dụng, nhưng còn cực tốt) mà những người bạn của một người bạn tôi đã ủng hộ. Khi trao cho tôi, người bạn nhờ tôi chụp hình khi phát túi áo của chị V.A., để "báo cáo" với chị ấy, rằng đồ quyên góp đã đến tay người nhận. Có điều ở Pa Cheo có nhiều điểm trường khác nhau, số áo khoác cũ do nhiều người quyên góp được phân chia cho điểm trường Pờ Sì Ngài, còn nơi tôi phụ trách là Mầm Non Tả Lèng được phát toàn áo khoác mới, nên tôi không có điều kiện chụp hình áo cũ. Tôi chỉ biết chắc chắn rằng, những chiếc áo đó đã được chở lên Pa Cheo phát cho các em bé. Từ bao quần áo cũ định bù đắp thêm cho các bé Mẫu giáo ở Pờ Sì Ngài (vì chúng không được nhận áo khoác mới như các bạn ở điểm trường khác), bạn Sống Thật Chậm còn "phải đếm cấp tốc 43 cái chuyển cho 43 em bé tiểu học Pờ Sì Ngài đang rét tím chân tay, chỗ còn lại đem về điểm trường chính bù cho chỗ thiếu hụt" (vì có một số trẻ Mầm Non mới nhập lớp - ngoài danh sách). Tôi chỉ muốn chị V.A. hiểu rằng, chúng tôi đã làm tất cả, để những chiếc áo ấm mà con trai chị đã mặc và đã giữ gìn rất cẩn thận sạch sẽ, tìm được chủ nhân mới của nó. Những chiếc áo này dày dặn và rất tốt, sẽ không chóng rách đâu. Có thể khi những em bé H'Mông đó lớn lên, những chiếc áo ấm áp tình người sẽ tiếp tục sưởi ấm cho các em của bé. Tôi tin là như vậy, và cũng mong các bạn tin vào điều đó.

Áo ấm đến Pờ Sì Ngài (ảnh: STC)

Tuy có đôi chút áy náy nói trên, và còn cảm thấy nặng lòng với Tiểu học Pa Cheo như tôi đã kể, nhưng chúng tôi đều cảm thấy niềm vui khôn tả khi nhìn những ánh mắt hân hoan, những nụ cười sung sướng của bọn trẻ khi được diện áo mới, ủng mới, mũ mới, được phát đồ chơi ... Đối với chúng tôi, đó là một chuyến đi vô cùng thú vị và bổ ích. Chúng tôi học thêm được nhiều điều, mà điều quan trọng nhất là Niềm vui của sự sẻ chia. Chúng tôi cũng nhiều lần rơi lệ vì tận mắt nhìn thấy và đồng cảm với những cảnh nghèo khổ bần cùng. Và chúng tôi cũng vô cùng cảm phục các thầy cô giáo, nhiều người trong số họ từ dưới xuôi lên, trong điều kiện khó khăn thiếu thốn đủ thứ, vẫn sẵn sàng trích một phần tiền lương ra để giúp miếng cơm, miếng thịt cho các em bé, vẫn lặn lội mưa rét đến từng nhà dân xin học trò. Họ làm tất cả để mang "cái chữ" đến cho trẻ em vùng cao. Hy vọng một ngày nào đó, lớp trẻ này lớn lên, có kiến thức, sẽ góp phần làm vùng cao bớt nghèo.

Tôi cũng rất mừng vì sau chuyến đi, cậu con trai gầy gò 14 tuổi của tôi trở nên cứng cáp, người lớn hơn, suốt chặng đường về không say xe, mặc dù lúc đi bị say, nằm bẹp. Có thể nói đó là món lời lớn nhất mà tôi nhận được từ gánh hàng xén lên Pa Cheo. Xin cảm ơn bao người bạn đã "góp vốn" vào gánh hàng xén. Xin cảm ơn những người bạn đã đồng hành cùng tôi trong chuyến đi. Và đặc biệt cảm ơn cô chủ gánh hàng xén đã cho tôi cơ hội tham gia và có được những trải nghiệm này. Xin hẹn gặp lại trong những chuyến đi tiếp theo lên Tây Bắc.

Hai mẹ con bên Sông Lô

(Hết)

Nhật ký Tây Bắc: Dền Thàng, Y Tý

2012-01-17T12:12:00.001+07:00

Sáng hôm sau, 04.01, chuẩn bị khởi hành đi Y Tý, xe tôi lại xẹp bánh sau, chắc bị đá đâm từ hôm qua. Vì phải thay bánh xe dự phòng, chúng tôi khởi hành chậm hơn xe anh K. một lúc. Ngang qua con ngầm bữa trước, lại sa lầy. 5 người xuống xe đẩy, chẳng ăn thua gì, càng cố thoát, xe càng trượt ngang về phía bờ suối. Nhà văn TL phải chạy đi tìm thêm người. May sao có một nhóm gần chục công nhân ở công trường gần đó (hình như là xây dựng trạm thủy điện) ra đẩy xe giúp, chúng tôi mới thoát. Nhập được với đoàn ở Mầm Non Dền Thàng.

Mọi chuyện ở các điểm trường Dền Thàng, Y Tý đã được các bạn đồng hành (MTH, Lana, TL) kể khá chi tiết và ấn tượng. Tôi sẽ chỉ post mấy bức hình, và kể về những chuyện khác.

Ở vùng non cao này nhà cửa thưa thớt, người H'Mông ở tản mát, nhà nọ cách xa nhà kia, toàn cheo leo trên núi. Ở đây rất nhiều thứ làm bằng đá: hàng rào quanh nhà xếp đá, đường rải đá, bờ ruộng cũng xếp đá thành từng khoảnh bậc thang theo sườn núi dốc, có những mảnh vườn (bậc thang nốt) chỉ to như cái chiếu. Tường nhà người H'Mông thường làm bằng đất sét chình rất dày, vững chắc.

Ruộng bậc thang vào mùa đổ nước

Trời vẫn mưa gần như suốt ngày, khi lất phất, lúc ào ào. Hôm nay còn rét hơn hôm qua, ở Dền Thàng, nhiệt kế trên xe chỉ 5-6 độ C, lên đến Y Tý thì chỉ còn 3-4 độ C, trong xe phải bật quạt sưởi hết công suất. Sương mù khá dày, tôi cứ bám theo đèn hậu xe chạy trước mà đi.

Đến Mầm Non Y Tý lúc mưa to. Bọn trẻ con ngồi co ro trong lớp, hầu hết chúng nó mặc không đủ ấm, chỉ có cái áo khoác mỏng hay cái áo nỉ bên ngoài áo sơ mi. Lớp xốp trải sàn tuy mỏng cũng giúp những bàn chân trần đỡ buốt. Bữa trưa, có tài trợ của chương trình "cơm có thịt", mỗi bé được cô chia một tô cơm to và khá nhiều trứng chưng trông thật ngon lành.

Con đường từ Y Tý trên đỉnh núi cao về thị trấn Bát Xát đã được sửa và nâng cấp, khá tốt, trải nhựa phẳng phiu. Tuy nhiên, đường rất hẹp, hai xe con tránh nhau còn khó. Mấy lần chúng tôi gặp xe tải đi ngược chiều, thật đúng như cảnh hai con dê qua cầu, một xe phải lùi, đến chỗ có lề đường rộng hơn chút, xe kia mới qua được. Có lần, một chiếc xe tải chở nặng đi ngược chiều không chịu tránh về bên mép vực sâu hun hút, chúng tôi phải nhường nó đi sát ta-luy.

Hai con dê qua cầu

Loanh quanh thế nào, chúng tôi bị lạc đường, rẽ nhầm vào con đường đất, chạy hơn 10 km lại thấy quay ra lối cũ. Ở dưới xuôi chạy lạc vài chục cây số không có gì ghê gớm. Với điều kiện không phải con đường như thế này. Bùn đất nhão nhoét và trơn, xe bò lên ì ạch, tiến 3 mét lại lùi một mét.

Xe 7 chỗ cũng bị chạm gầm, mọi người trên xe phải xuống hết cho nhẹ xe, leo bộ ngược lên con dốc cao, nước mưa cuốn theo bùn đất chảy xối xả.

Vượt qua quãng đường lầy lội ở A Lù, xe đổ dốc đi về hướng Trịnh Tường. Từ trên núi cao, chúng tôi thấy thấp thoáng phía dưới có con đường cao tốc rất hoành tráng, cứ thắc mắc sao ở vùng này cũng có đường to thế. Tới lúc xuống đến bờ sông, có tín hiệu điện thoại, xem bản đồ định vị, mới biết mình đang đứng bên Sông Hồng, và trước mặt là con đường vành đai ở bên kia biên giới.

Lúc đó, trong lòng tôi dấy lên một cảm xúc khó tả: nỗi bồi hồi khi lần đầu đi đến mảnh đất địa đầu Tổ Quốc, nỗi buồn khi thấy sự tương phản của hai con đường hai bên bờ sông, biên giới tự nhiên của hai nước.

Kể lể dông dài những điều mắt thấy tai nghe trong chuyến đi thực tế, tôi không có ý định "khoe khoang" những sự vất vả của đoàn "cơm có thịt". Bởi lẽ đơn giản, chút gian truân nho nhỏ không thấm vào đâu so với niềm vui lớn lao, những cảm xúc sâu sắc mà chúng tôi có được. Hơn nữa, những trải nghiệm đó làm chúng tôi cảm thấy mình cứng cáp hơn. Như bé Đ., bé N. đang say xe là vậy mà gặp lúc bí, cũng xuống lội bùn đẩy xe, bẻ cành, xúc cát ... lót đường, thế là hết cả say xe.

Chúng tôi ai cũng hiểu rằng mình là những người "đến rồi đi", nếu có tấm lòng, có điều kiện thì thỉnh thoảng quay lại với các em bé nơi này. Nhưng những người dân, những đứa trẻ ở đây thì khác. Đó là cuộc sống hàng ngày, hàng giờ của họ. Họ không có lựa chọn nào khác là phải chấp nhận, phải chịu đựng cái đói, cái rét, phải đi trên những con đường ngập ngụa bùn đất, phải tìm cách vượt qua dòng suối chảy xiết vào mùa lũ để đi học, đi làm, đi chợ vì nhiều nơi không có cầu, phải sinh hoạt trong bóng tối vì nhiều nơi không có điện, phải kỳ công đắp những thửa ruộng bậc thang cheo leo trên sườn núi vì không có đủ đất canh tác ...

Về đến Bát Xát giữa buổi chiều, đoàn chúng tôi chia tay. Một số bạn tình nguyện viên lên tàu đêm từ Lào Cai về Hà Nội, một nhóm đi tiếp lên khảo sát mấy điểm trường ở Mường Khương. Xe nhà tôi 3 người quay về Hà Nội. Tuy không nói ra, nhưng ai cũng cảm thấy như có món nợ với vùng đất này, ai cũng quyết sẽ phải quay lại nơi đây, vì đã đến, đã nghe, đã thấy, và đã để lại một mảnh tim ở vùng cao Tây Bắc.

Nhật ký Tây Bắc: Sàng Ma Sáo

2012-01-13T23:47:00.004+07:00

Rời Pa Cheo, nửa vui nửa buồn, đoàn "cơm thịt" đi tiếp đến Sàng Ma Sáo, một xã nghèo ở sâu trong núi, cách Pa Cheo hơn 30 km. Dừng lại ăn trưa ở Mường Hum, một thị trấn nhỏ xíu chỉ có hai dãy phố ngắn ngủn. Thấy có xe khách từ Lào Cai chạy vào đây, vậy là sau này cũng có thể gửi đồ lên Sàng Ma Sáo bằng xe khách. Từ Pa Cheo đến Mường Hum gần 30 km đường nhựa, từ Mường Hum đi Sàng Ma Sáo khoảng 5-6 km đường đất.

Chợ Mường Hum

Từ Mường Hum phải qua hai con ngầm mới đến Sàng Ma Sáo. Mùa này nước cạn, xe qua dễ dàng, nhưng có lẽ vào mùa mưa, lũ kéo về, dòng suối sẽ hung hãn chứ không êm ả thế này. Nghe người dân tộc bảo vào mùa lũ, đang lội qua suối mà thấy nước vẩn đục thì phải chạy cho mau kẻo lũ cuốn trôi.

Vượt ngầm

Điểm trường chính của Mầm Non Sàng Ma Sáo nằm cạnh đường, sát bên UBND, HDND xã. Vùng này là một thung lũng khá bằng phẳng, với mấy quả đồi, lọt thỏm giữa các ngọn núi cao. Bọn mình đến đó khi các con vừa ngủ trưa dậy, bèn đem bánh mỳ ra cho chúng chấm ăn với sữa đặc. Trông chúng ăn thật ngon lành. Có một thằng bé ăn được chút thì nôn, chắc vì chưa quen sữa đặc. Nhưng nó không rời bàn, cô lau dọn cho xong, nó lại xông vào ăn tiếp.

Con phải xé bánh mỳ chấm sữa thế này này!

Trong khi Trưởng Đoàn làm việc với cô Hiệu Trưởng, một nhóm tình nguyện viên theo mấy cô giáo đi xe máy khảo sát các lớp cắm bản, ở trên núi. Số còn lại chơi với trẻ con, hoặc ngắm nghía cơ ngơi của Trường. Phải nói là điểm trường chính khá khang trang, không thua dưới xuôi. Một dãy nhà cấp 4 mới xây, có lớp học cho 25 bé, nhà vệ sinh riêng cho trẻ, có phòng giáo viên, phòng họp. Cạnh đó là một nhà xây cấp 4 với 3 phòng ở của giáo viên. Có bể nước, bếp nấu ăn trưa cho trẻ mới làm bằng tranh, tre, nứa. Bọn trẻ ở điểm trường này cũng có vẻ tươm tất sạch sẽ hơn so với bọn ở Tả Lèng. Cô giáo nói đây là Trường chính, học sinh chủ yếu con em cán bộ, còn ở các lớp xa, bọn trẻ con thường dân cũng nghèo rách lắm.

Bếp mới dựng, còn chưa mắc điện

Buổi chiều, bọn trẻ con Mầm Non học bài thơ "Anh em mèo trắng - Vác giỏ đi câu ...". Nghe chúng đọc thơ véo von, hơi nghịu chút, thật thích. Rồi tan học, bọn trẻ từng tốp, từng tốp líu ríu kéo nhau ra về. Ở đây, trẻ con 3-4 tuổi cũng tự đi học, tự về, không ai đưa đón. Chúng vừa đi vừa nói chuyện râm ran, vừa đùa nghịch mà nhanh phết. Loáng cái đã thấy mấy đứa đi đầu thấp thoáng trên sườn dốc núi bên kia.

Tan trường

Mấy bạn đi khảo sát ở điểm trường lâu quá, cứ tưởng gần, khoảng 1 giờ là xong, nào ngờ mất hơn 3 tiếng đồng hồ. Nghe cô giáo nói từ trường chính đến lớp cắm bản xa nhất phải hơn 10 km, trong đó có đoạn phải đi bộ leo núi vài km, xe máy ở đó cũng không đi nổi. Lúc mọi người về đông đủ thì trời bắt đầu nhá nhem tối. Lại đổ mưa tầm tã, càng về chiều trời càng rét.

Thật không may, xe của tôi sa lầy ở con dốc ngay cổng trường. Đường hẹp, một bên là ruộng sâu, cả đoàn loay hoay xúm vào hơn một giờ nữa mới kéo được nó lên. Các cô giáo mời đoàn chúng tôi nghỉ lại ở trường. Hai xe nhà Sống Chậm vẫn quyết định quay về Sapa, vì muốn cho các cháu bé nghỉ ngơi được thoải mái. Trưởng đoàn K. vẫn muốn 2 xe còn lại đi tiếp lên Y Tý, nhưng sau khi chiếc xe Innova không vượt nổi con dốc đầu tiên, dựng đứng, trơn tuột vì bùn đất trên núi trôi xuống theo nước mưa, thì chúng tôi quyết định nghỉ lại Sàng Ma Sáo.

Xếp bàn làm giường cho đoàn (ảnh: Lana)

Cô Quỳnh hiệu trưởng nhanh nhẹn cử người đi mua đồ về nấu ăn. Các cô giáo thật hiếu khách và chu đáo. Anh K. đưa tiền mua thức ăn, các cô không nhận, nhưng chúng tôi nói nếu không nhận là lần sau chúng tôi không dám lên nữa, các cô phải chịu, hi hi. Các cô dồn 3 phòng làm một, nhường 2 phòng cho 11 người trong đoàn. Chúng tôi thật ái ngại khi giầy dép bê bết bùn đi vào phòng, nhưng dép đi trong nhà không có, bàn chân, dù có tất, tiếp xúc với nền gạch men ẩm ướt lạnh buốt tận óc. Lại nhớ những bàn chân trần của lũ trẻ ngâm trong bùn ở Pa Cheo.

Trong lúc loay hoay kéo điện ra bếp, cô Quỳnh lỡ tay làm vỡ bóng đèn compact, có lẽ là duy nhất của các cô. Thế là chúng tôi nấu ăn trong bóng tối, soi sáng bằng điện thoại di động. Cả bọn xúm bên bếp lửa, hơ những bàn tay lạnh cóng, chia nhau mấy cái xúc xích và 2 củ khoai lang vùi trong than hồng cho đỡ đói chờ cơm. Chúng tôi trở thành bạn bè thân thiết như vậy đó.

Sắp được ăn rồi (ảnh: Lana)

Lúc đó mới có thời gian nói chuyện nhiều với các cô giáo. Tất cả các cô đều còn rất trẻ, người lớn nhất cũng 8x, từ nhiều miền quê tới đây. Cô Phúc mới hơn 20 tuổi, quê Thanh Hóa, về trường được hơn một tháng, chỉ con cún nhỏ nằm khoanh tròn xó bếp, bảo: "Ngày nghỉ cuối tuần, các anh chị về nhà hết, chỉ còn mình em với con cún này ở lại trông trường". Không TV, không internet, nói gì shopping, xi-nê, cafe, kem ... với bạn trai. May là có điện, chứ mấy bản trên núi cao còn không có điện. Nghe các "cơm thịt viên" đi khảo sát về kể cảnh đi xe máy đường trơn ngã oành oạch, mới thấy phục các cô giáo hàng ngày vẫn phải lặn lội đến các nhà để xin cho trẻ con đi học, mới thấy dân và bọn trẻ nhỏ ở đây khổ cực chẳng kém gì ở Pa Cheo.

Nghe tin một xe nhà Sống Chậm bị sa lầy trên đường từ Sàng Ma Sáo về Sapa. Nghĩ cảnh đêm tối, mưa, rét, đói, cả nhóm nhà Sống Chậm chỉ có 2 anh lái xe, còn lại gần chục người toàn phụ nữ và trẻ em, đang phải bứt lá, bẻ cành lót bánh xe, cả hội lo lắng bồn chồn, chẳng thiết gì chuyện ăn uống. Nhờ cô Quỳnh liên hệ thuê vài trai bản đi xe máy, mang theo dây, rơm rạ ... ra cứu. Chưa kịp đi thì nghe Sống Chậm báo đã cầu viện Pa Cheo, người từ Kin Sáng Hồ đang ra. Hơn 10h tối, mới nghe tin xe thoát lầy, tiếp tục đi Sapa. Thở phào nhẹ nhõm!

Hai căn phòng với 4 cái giường không đủ cho 11 người, 3 bạn trong nhóm leo lên xe, ngả ghế ra ngủ. Gần sáng, trời lại đổ mưa rất to. Kiểu này mai đường trơn lắm đây. Nhưng dù có làm sao thì ban ngày cũng dễ xử lý hơn. Mặc kệ! Ngủ đã!

Tạm biệt Sàng Ma Sáo!

Ánh mắt vùng cao

2012-01-10T03:19:00.005+07:00

Mấy ngày nay bận lu bu, nên Nhật ký Tây Bắc vẫn bị treo chữ "còn nữa". Đăng tạm bức hình cô gái H'Mông địu con mà nhà mình chụp vội tại Trường Mầm Non Tả Lèng (Pa Cheo - Bát Xát - Lào Cai).

Trong số các cháu bé được mẹ hay chị địu đến sân trường xem "người xuôi" chia áo, chia quà cho học sinh Mầm Non, đứa bé này được ủ ấm nhất: bọc trong một tấm chăn khá dày và kín. Chỉ thấy thấp thoáng bàn chân trần trong mép chăn. Bọn mình tặng cho bé đôi tất, và nhận lại nụ cười rạng rỡ của cô gái trẻ này. Và nhận lại cả ánh mắt trẻ thơ, có chút ngơ ngác, có chút buồn, trong vắt và bình lặng như mặt nước hồ.

Nhật ký Tây Bắc: Tả Lèng

2012-01-06T04:03:00.000+07:00

Sáng 03.01, một cơn mưa rào xối xả làm chúng tôi phải xuất phát từ Sapa đi Pa Cheo chậm hơn dự kiến. Lại càng phục bạn Sống Thật Chậm đã tính toán chu đáo, đưa đồ vào Trường từ chiều hôm trước. Chờ mưa ngớt, chúng tôi lên đường. Nhờ mưa nên sương mù ít hơn, nhưng đường cũng trơn hơn. Cảnh vật trên đường đẹp mê hồn, song chúng tôi không có nhiều thời gian để dừng lại chụp hình.

Núi non trùng điệp trong mây

Đường đi Pa Cheo trải nhựa, khá tốt. Nhưng xe phải dừng cách điểm Trường chính - Kin Sáng Hồ - khoảng 1 km, vì người ta đang thi công đoạn đường qua ngầm. Đến nơi, đã có rất đông thầy cô giáo và dân bản đang đội mưa đứng chờ đón, đưa chúng tôi vào từng điểm trường bằng xe máy.

Bản Tả Lèng cách nơi ô tô dừng khoảng 5-6 km. Xe máy chở tôi vừa đi thì bị thủng lốp. Chờ một lúc, có người dân bản đi qua, tôi nhờ chở vào trường, đến chậm mất 10-15 phút. Đưa tiền, anh xe máy nhất định không lấy, tôi chỉ còn biết nói lời cảm ơn anh. Ba người nhóm chúng tôi, ngoài số thức ăn đã chuẩn bị của Gánh Hàng Xén, còn xách theo 3 túi quần áo trẻ em do một người bạn của tôi vừa đưa buổi tối trước hôm đi, mà tôi không kịp chuyển cho Gánh Hàng Xén, và quyết định mang theo để phát dự phòng.

Đến nơi, tôi bàng hoàng khi thấy trường lớp sơ sài đến thế.

Cổng trường dốc ngược, trời mưa đường trơn như đổ mỡ, tôi đi rón rén lắm mới không bị té. Còn sân trường - có lẽ không cần bình luận gì thêm - bạn cũng tự thấy cả rồi.

Leo lên đã khó, leo xuống còn khó hơn!

Sân trường của chúng em.

Chạy vội vào lớp Mầm Non, tôi không kịp để ý thấy mấy lớp Tiểu học bên cạnh, sau mới biết Trường Mầm Non "ở nhờ" Tiểu học. Hơn 20 đứa tý nhau 4-5 tuổi đã ngồi ngoan trong lớp đón khách. Lúc tôi bước vào, cô giáo nói: "Các con chào khách nào!", chúng đồng thanh: "Chúng con chào cô ạ" :). Сó lẽ chúng chưa biết từ "chú" hay "bác".

Lớp chúng cháu có bức tranh đẹp thế !

Sắp được chia áo, chia quà !

Ngoài cửa có rất đông người dân bản đến xem "cán bộ phát thịt phát áo" - họ cứ gọi người miền xuôi là cán bộ. Không biết con bé xinh xắn, khoảng 6 tuổi, chân đất địu em này có được đi học không nhỉ?

Tôi đã ứa nước mắt khi thấy đứa bé khoảng 2 tuổi đứng dựa cửa nhìn vào. Định bụng lát nữa rảnh tay sẽ chia quà cho nó, vậy mà lúc sau không biết nó chạy đi đằng nào mất rồi. Ân hận mãi. Lúc đó nhiệt độ ngoài trời ở Pa Cheo chỉ khoảng 7-8 độ C là cùng, mưa phùn lất phất. Tôi thử cởi áo khoác, chỉ mặc sơ mi và áo gi-lê len. Và có cảm giác rằng, nếu không vận động liên tục, chỉ cần ngồi hay đứng yên 10-15 phút, tôi có thể đông cứng như que kem.

Chúng tôi lần lượt phát áo len, áo khoác, rồi mũ len, truyện tranh, đồ chơi cho từng bé. Còn quần nỉ và tất thì nhờ các cô phát sau.

Khi mặc áo len cho một bé trai, tôi lại một lần nữa ứa nước mắt. Khi cởi cái áo khoác ngoài rách bươm của nó, tôi phát hiện ra hai ống tay áo ướt sũng, và bên trong áo khoác, có duy nhất cái áo thun cộc tay. Hay cánh tay thằng bé lạnh như đá, tím ngắt. Vội vàng mặc áo len, áo khoác mới cho nó và nhờ cô giáo phơi cái áo khoác cũ cho khô.

Sách của ai đẹp hơn?

Tôi có thể cam đoan với các bạn rằng những cuốn tranh màu xinh xắn, đính kèm cái nơ và bức thiệp nhỏ ghi tên từng bé, do mẹ con bạn Sống Thật Chậm kỳ công chuẩn bị, và các món đồ chơi mà nhiều người góp vào Gánh Hàng Xén, bất kể cũ hay mới, sẽ là những món quà quý giá nhất đối với các bé. Đơn giản bởi chúng, và có lẽ cả các anh chị, thậm chí cả cha mẹ chúng, chưa bao giờ có những thứ này trong đời.

Búp bê có xinh bằng mình không nhỉ?

Ở lớp Mầm Non lớn mới thêm một bé. Nên áo len áo khoác, đã đặt mua theo danh sách từ trước, không đủ phát cho nó. May sao có túi áo len mới do người bạn gửi để dự phòng, tôi chọn một cái to nhất, nó mặc vừa in, súng sính màu hồng, làm các bé bên cạnh ngoái sang ngắm.

Áo len hồng chen giữa

Xong lớp lớn, phát tiếp cho lớp bé. 15 đứa 3 tuổi học trong căn phòng 8-9 m2, là một nửa căn nhà lá này (nửa còn lại là phòng ở của giáo viên, giờ tạm dùng làm bếp nấu ăn cho trẻ Mầm Non). Chỉ giờ ăn, giờ ngủ chúng mới lên ở cùng phòng lớp lớn, trong ngôi nhà xây của Tiểu học.

Lớp học của chúng cháu

Bọn trẻ rất ngoan, chưa đến lượt cứ khoanh tay ngồi chờ. Được quà thì lễ phép cảm ơn, rồi quay sang bạn, cười toe toét khoe quà. Tôi đoán thế, vì chúng nói với nhau bằng tiếng H'Mông, thỉnh thoảng mới được các cô giáo dịch giúp cho vài câu. Chúng nó rất thích thú khi tôi chụp hình, rồi cho từng đứa nhìn thấy hình của mình trên bức ảnh.

Lần thứ ba trong ngày, tôi suýt trào nước mắt khi mặc áo len mới cho thằng bé này. Nó mặc một cái áo sơ mi rách, bên ngoài là cái áo khoác cũng rách. Tôi không thể cởi cái áo khoác ra được, vì nó không có cúc, không có khóa, mà được khâu chỉ hai mép áo. Hỏi cô giáo, cô bảo không cởi được đâu, chúng nó mặc thế cả mấy tháng mùa đông, vì chỉ có chừng đó áo thôi. Đành cắn môi, chọn cái áo len to nhất, mặc chùm ra ngoài áo khoác của nó.

Quá nửa bọn trẻ ở đây luôn luôn trong tình trạng "thò lò mũi xanh", như thằng bé này. Cũng dễ hiểu thôi: trời rét như thế, ăn mặc phong phanh như thế, mũi thò lò còn là chuyện nhỏ, chưa bị sưng phổi còn là may.

Áo mỏng lại ướt, nên mũi thò lò !

Đã 11 giờ, các cháu lớp bé tự xách ghế lên lớp lớn để ăn trưa. Bữa trưa nay chúng được ăn giò, chả, những món ngon dưới xuôi mà có lẽ chúng chưa từng nếm bao giờ. Có lẽ thèm ăn lắm, nhưng tụi nhỏ cứ khoanh tay ngồi chờ, khi nào tất cả các bạn đã có suất ăn, cô nói "Các con ăn nào", chúng nó mới bắt đầu ăn.

Người Hà Nội học làm "hầu bàn"

Mỗi bé được cô xúc cho một tô cơm to, thêm 3-4 miếng giò. Những đứa trẻ nhỏ thành thị có khi còn ỷ eo chê thịt mỡ, thịt dai, các bà các mẹ phải nựng lên nựng xuống mới chịu cho bón nửa bát cơm. Còn bọn trẻ con ở đây tự xúc ăn ngon lành, loáng cái đã hết tô, có đứa còn xin thêm cơm.

Cơm với gì đây nhỉ? (cháu chưa thấy bao giờ)

Món lạ này ngon quá

Trong lúc bọn trẻ Mầm Non ăn ngon lành, tôi tranh thủ ngó kỹ phía ngoài lớp học. Lại thấy đắng lòng vì những cảnh này.

Mút tay cho đỡ đói

Bố con Trưởng thôn

Sẵn có mấy túi áo quần dự phòng nói trên, chúng tôi đem ra phát cho bọn trẻ 1-2 tuổi ở ngoài sân, mỗi đứa 1 áo len, 1 đôi tất, 1-2 cái áo quần thun. Số đồ cũ còn lại (khoảng 50-60 thứ, chủ yếu vừa cho trẻ 2-3 tuổi), nhờ các cô chia nốt cho các cháu nhỏ trong bản, hoặc để lại ở lớp, dự phòng cần thay đồ cho các bé, mỗi khi chúng bị ướt.

Đã 11h30, điện thoại réo, trưởng đoàn thúc giục ra xe để đi tiếp. Chúng tôi vội vàng nhờ các cô làm nốt những việc còn lại: khi bọn trẻ ngủ dậy cho chúng uống thuốc tẩy giun, giữa buổi chiều cho chúng ăn bánh mỳ chấm sữa, ... rồi chào chia tay. Cô giáo trẻ đang nói bỗng nghẹn ngào, quay đi, khóc. Vội quá, chúng tôi cũng chưa kịp xin cô số điện thoại.

Những tưởng được rời trường trong ánh mắt đưa tiễn hân hoan của bọn nhỏ, của dân bản. Nào ngờ chúng tôi lại bị sốc, khi đi ngang qua và ngó vào mấy lớp Tiểu học bên cạnh. Nào chúng nó có được mặc lành lặn, ăn sung sướng gì hơn mấy đứa em bên Mầm Non cho cam. Vậy mà lần này, chúng tôi chẳng mang được gì đến cho chúng nó. Dốc ngược ba-lô, còn một gói kẹo, đem ra chia cho chúng nó đỡ tủi thân, rồi chúng tôi rời trường, thật nhanh, như chạy trốn khỏi cảm giác đau đớn và bất lực.

Chúng cháu học lớp 5 rồi ạ!

Chân trần đến lớp

Trên đường rời Pa Cheo, tôi đã quyết sẽ phải quay lại nơi này, sẽ phải làm gì đó cho bọn Tiểu học, để không bị ám ảnh bởi nỗi xấu hổ trước nụ cười thân thiện, ấm áp và tin cậy thế này đã dành cho chúng tôi.

P/S (07.01.2012; 16h00):

Cách đây ít phút, tôi vừa gọi điện nói chuyện với cô Hải, Mầm Non Tả Lèng. Cô cho biết chiều hôm đó các cô Mầm Non có chia sẻ thức ăn (bánh mỳ, sữa, pate) cho hai lớp Tiểu học cùng nhà với Mầm Non. Còn 3 lớp Tiểu học ở khu nhà khác (cách mấy trăm m) thì chưa đủ để chia :(.

Số quần áo cũ 1-2-3 tuổi chúng tôi để lại, cô cũng đã phân phát hết cho trẻ em trong thôn và một số cháu mẫu giáo bé nhà khó khăn nhất. Dân bản họ biết có áo quần trẻ em, nên đến tận nhà cô giáo để xin, mỗi cháu cũng được 3-4 món nho nhỏ. Cảm thấy chút ấm lòng bạn ơi.

(còn tiếp)

Nhật ký Tây Bắc: Sapa

2012-01-06T00:23:00.000+07:00

Đối với tôi, đây là chuyến đi thật dài: lái xe hơn 850 km, trong 4 ngày, qua thị xã Lào Cai, Sapa, các điểm trường Mầm non ở các xã Pa Cheo, Sàng Ma Sáo, Dền Thàng, Y Tý, thuộc huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Nhật ký chuyến đi, vốn đầy ắp sự kiện, hình ảnh và cảm xúc, vì thế khó lòng gói gọn trong khuôn khổ một entry. Tôi sẽ kể dần bạn nhé.

Sáng 02.01,chúng tôi khởi hành từ Hà Nội, nhằm hướng Sapa. Các xe khác chạy rất nhanh, tôi bị tụt hậu, do lần đầu tiên lái xe lên Tây Bắc chưa thạo (lần trước đi Suối Giàng quá gần, không tính), và tôi đi nhầm vào quốc lộ 32C đang sửa, đường xấu. Một lần lao vào cái rãnh đang đào mà chẳng có biển báo gì cả, xe xóc làm designer H ngồi hàng cuối nẩy bật lên, đập đầu vào nóc xe đau điếng. Hai bạn trẻ (14 và 18 tuổi) bắt đầu say xe, tôi đành phải đi chậm lại. Nhất là sau khi nhìn thấy chiếc xe công-tơ-nơ lật ngửa, chổng hai chục bánh lên trời, nằm chênh vênh bên bờ vực, tôi lái cẩn thận rón rén hơn. May sao xe tôi là lính mới, được ưu tiên không phải chở hàng, nên cũng thong thả.

Lên đến Sapa buổi chiều, sương mù dày đặc, cách hơn 10m đã không trông thấy gì. Lò dò vừa đi vừa hỏi đường về KS Công đoàn, vì có nhìn thấy nhà cửa gì đâu để định hướng.

Các xe trong đoàn đến trước, đã chạy đi Pa Cheo giao hàng rồi. Đến KS, nhận phòng xong, chúng tôi đi nhận bánh mì để hôm sau mang vào trường cho các bé. Trong khi chờ đợi các xe từ Pa Cheo quay về, chúng tôi có vài giờ để tham quan Sapa, cũng chỉ kịp đi dạo mấy con phố quanh khu vực Nhà Thờ Đá, ghé qua chợ. Ở Sapa lúc này chưa lạnh lắm. Nhưng về đêm, trời bắt đầu trở rét, có lẽ dưới 10 độ C.

Ăn tối xong, lại họp bàn công việc, và chia đồ ăn (bánh mì, sữa, pa-tê, giò chả, trứng gà) cho các điểm trường, giao cho các nhóm. Chúng tôi làm quen với nhau, vì phần đông tình nguyện viên trong đoàn chưa gặp nhau bao giờ, chỉ biết nhau qua các blog liên quan đến chương trình "Cơm có thịt".

Nhà tôi 3 người làm một nhóm, được giao phụ trách phát quà tại điểm trường Mầm Non ở bản Tả Lèng, xã Pa Cheo.

(còn tiếp)

Tuyết ơi, xin đừng rơi !

2012-01-05T22:56:00.006+07:00

Mấy ngày qua tôi đi theo gánh hàng xén lên Pa Cheo, và qua thăm mấy trường Mầm Non khác ở huyện Bát Xát (Lào Cai) cùng các anh chị và các bạn tình nguyện viên của chương trình "Cơm có thịt".

Chiều nay mới về đến Hà Nội. Tối coi TV, thấy nói ở Mẫu Sơn có tuyết rơi. Chợt nhớ tối hôm trước, đoàn nghỉ lại Sapa, lúc đi dạo ngoài đường, tôi tình cờ nghe mấy bạn trẻ, chắc dân du lịch, kêu ca sao mãi không thấy tuyết rơi.

Ở xứ ta, tuyết rơi quả là một hiện tượng thiên nhiên kỳ thú, rất đáng xem. Nhiều người quen của tôi cũng hay rủ nhau Tết lên Sapa coi băng tuyết. Chúng ta có thể vui vẻ vầy tuyết, khi chúng ta có đủ khăn ấm, găng tay ấm, mũ ấm, tất ấm, giày ấm, áo quần ấm, chẳng hạn thế này:

Chúng ta có thể sung sướng ngắm những bông tuyết mềm xốp, trắng tinh khôi, nhẹ nhàng đậu lên tóc, lên áo, tan nhanh trong lòng bàn tay ... Đó là khi chúng ta đủ ăn, đủ mặc, và nhất là khi chúng ta có một căn phòng ấm áp để nghỉ ngơi sau khi đã chán ngắm tuyết.

Nhưng một khi bạn đã tận mắt nhìn thấy những tấm thân bé nhỏ co ro, tím tái trong manh áo mỏng, dưới cái rét 4-5 độ C, ở Pa Cheo (Bát Xát, và chắc chắn là còn ở nhiều nơi khác nữa), như thế này:

Hôm nay rét, nên cháu được mặc áo !

Ép chặt tay vào người sẽ đỡ lạnh hơn !

Nếu bạn đã tận mắt thấy bữa trưa của một học sinh tiểu học ở Pa Cheo (nhiều đứa còn không có cả bữa trưa đâu!), như thế này:

Bữa trưa của cháu. (ảnh: Mai Thanh Hải)

Và nếu bạn đã tận mắt thấy dãy lán tập thể của các thầy cô giáo ở Trường Mầm Non Y Tý (huyện Bát Xát, Lào Cai), như thế này:

Mùa hè gió lùa thật mát !

Và khi đó, nếu bạn thấy lòng mình se lại, thì tôi tin rằng, cũng như tôi, bạn sẽ thầm ước:

TUYẾT ƠI, XIN ĐỪNG RƠI !

Bảo hành kiểu Samsung

2011-12-29T09:23:00.002+07:00

Tháng trước họp lớp, cả bọn cười bò ra vì vụ Liễu thợ gọi cho Tuấn lại nhầm vào ai đó, chỉ vì chưa quen dùng con điện thoại "sờ một cái nó cứ chạy lung tung", í là điện thoại cảm ứng. Bây giờ smartphone đang là mốt. Cũng đúng thôi, vì nó thật tiện lợi, ngoài việc alo và nhắn tin, nó còn có nhiều ứng dụng tuyệt vời khác. Cũng chính vì hay phải vào mạng nhận thư, đọc tin, mọi lúc mọi nơi, mà bốn tháng trước mình chọn mua một chiếc Samsung Galaxy S1. Với cấu hình tương đương I-phone, giá Samsung rẻ hơn khá nhiều, hợp với túi tiền của mình. Dùng thấy thích, mình còn giới thiệu cho mấy người bạn cũng đang nhăm nhe lên đời con dế.

Ấy vậy mà niềm vui ngắn chẳng tày gang. Từ mấy tuần nay, con dế của mình giở chứng. Đầu tiên nó liên tục báo lỗi và tự động dừng những ứng dụng đang chạy, rồi hai tuần trước, nó treo luôn.

Vào mạng tìm địa chỉ Trung tâm bảo hành điện thoại Samsung tại Hà Nội. Ở Grand Plaza trên đường Trần Duy Hưng, không xa nhà mình lắm. Nhìn cái Trung tâm bảo hành sạch sẽ, hoành tráng, hiện đại, cũng thấy yên tâm. Cậu kỹ thuật viên xem máy, thử đi thử lại một hồi, chẩn đoán: lỗi phần mềm. Cần phải cài đặt lại hệ điều hành. Mọi dữ liệu lưu trong máy sẽ mất hết. Dựng tóc gáy! Ôi bao nhiêu dữ liệu, ghi chép, số điện thoại, địa chỉ ... mới cập nhật trong thời gian qua sẽ một đi không trở lại. Mình nhớ có sync danh bạ một lần cách đây 2 tháng, nhưng chắc chắn sẽ không thể phục hồi được nhiều dữ liệu quan trọng. Sau khoảng 1 giờ đồng hồ ngó ngoáy, cậu KTV thông báo: - Không phải lỗi phần mềm. Máy bị lỗi main, phải thay linh kiện anh ạ. Anh làm thủ tục bàn giao máy, tuần sau xong bọn em sẽ liên lạc với anh. Mình hỏi: - Vậy bao lâu thì xong? - Khoảng 4-5 ngày, vì hiện tại ở kho hết linh kiện, phải đặt từ Sài Gòn ra.

Đã bắt đầu thấy không khoái.

Ba ngày sau, mình gọi đến trung tâm, hỏi xem tình hình thế nào. Họ bảo hiện Samsung có chương trình đổi máy cũ lấy máy mới. Galaxy S1 đổi sang S2, trả thêm mấy triệu. Mình không có nhu cầu nâng cấp dế, cũng chẳng dư dả tiền mà đổi kiểu này. Hỏi: - Thế nếu đổi S1 (hỏng) sang S1 (mới) được không? Phải trả thêm bao nhiêu? - Bọn em phải hỏi công ty. Câu trả lời đến vào hôm sau: - Không được.

Không được thì không được. Mình chẳng thiết gì đổi qua đổi lại cho tốn tiền. Yêu cầu họ sửa máy nhanh, để chuẩn bị đi công tác. Sau 5 ngày chẳng thấy ai gọi, lại điện thoại đến trung tâm bảo hành. Họ nói đang chờ linh kiện, chắc 2 ngày nữa sẽ liên hệ với mình. Sau 3 ngày vẫn bặt vô âm tín, mình lại phải gọi, vẫn chưa xong. Bực cái kiểu mai dài hơn thuổng, mình gọi thẳng cho Trung Tâm hỗ trợ khách hàng của Samsung Việt Nam, hỏi tại sao có mỗi việc thay linh kiện mà lâu đến vậy? Một em nói giọng Nam ngọt như mía lùi, hứa sẽ thúc giục Trung tâm bảo hành. Ngay chiều hôm đó, TTBH gọi mình đến nhận máy. Có thế chứ! Hoan hô Samsung!

Anh bạn KTV đưa máy, mình bật nguồn, thì ra pin hết từ đời nảo đời nào. Lại phải chờ xạc pin 15 phút, rồi mới khởi động máy. Thấy bình thường, mình lại đang vội, nên nói tôi mang về nhà kiểm tra sau. Hớn hở về, xạc đầy pin, mở máy, cài đặt vài thứ linh tinh như hình nền, âm thanh ..., đang tính cách phục hồi danh bạ đã mất, thì con dế lại treo đơ. Sáng hôm sau lại mang máy đến TTBH. Kỹ thuật viên lại xem, chẩn đoán: - Lỗi phần mềm. Máy anh nguyên bản cài Android 2.2, hôm trước em cài cho anh bản 2.3, chắc bị lỗi, cài lại là được. - OK! Bạn cài lại giúp mình nhé.

Xong xuôi, mang máy về, lại cài đặt cấu hình, tải về vài ứng dụng: mail, bộ gõ tiếng Việt, game cờ tướng. Và phát hiện ra những dữ liệu lưu trong thẻ nhớ (external SD), chủ yếu là ảnh chụp, cũng bị xóa sạch sành sanh.

Dùng được 2 ngày, tưởng đã ngon, con dế lại tèo.

Lần này điên tiết, mình điện luôn cho TTHTKH của Samsung. Vẫn giọng con gái Nam ngọt ngào kêu mình mang máy đến TTBH sửa. Thượng đế như mình làm gì có lựa chọn. Lại lọ mọ đến Grand Plaza. Cái trung tâm thương mại vắng như chùa Bà Đanh, bãi đỗ xe ngoài sân rộng thênh thang, nhưng tụi bảo vệ bao giờ cũng xua xuống hầm gửi xe, để còn thu phí.

TTBH hẹn sau 2-3 ngày sửa xong sẽ liên hệ với mình. Sau 2 ngày, sợ không kịp sửa xong máy để còn đi Tây Bắc, mình gọi thử. - Anh chờ thêm vài hôm. Bọn em đang đợi linh kiện để thay!

Bó tay.com! Mình sẽ chờ đến hết tuần này xem họ có gọi cho mình không, hay lại lờ lớ lơ như mấy lần hẹn trước. Đã nói thẳng với TTHTKH là mình chờ 1 tháng - 2 tháng - 3 tháng cũng được, nhưng đừng có bảo mình chờ 5 ngày thành 7, 7 ngày thành 10. Và chẳng biết bao giờ thì kết thúc, 10 sẽ thành bao nhiêu!

Không biết dịch vụ bảo hành của các hãng khác thế nào. Nhưng mình đã quá chán anh bạn Samsung này!

Sẽ không ngó ngàng đến chiếc Samsung Tab nữa. Dù mình vẫn thèm một chiếc Tab từ lâu. Và cũng không ngó đến smartTV của anh bạn Samsung này nữa, dù nhà mình cũng đang cần một chiếc. Và cũng không dám quảng cáo Galaxy cho mấy người bạn đang mê mẩn điện thoại "sờ một cái là chạy lung tung" nữa.

Ờ thì ra khách hàng - thượng đế vẫn có thêm một lựa chọn - đó là tránh cho xa mấy bác làm ăn kiểu này.

P/s: Vừa post bài buổi sáng, đến trưa TTBH gọi, mời đến nhận dế. Hơi khó chịu là lúc mình đến, KTV nói anh chờ một chút để em cài lại hệ điều hành phiên bản tiếng Việt, trong máy hiện là bản tiếng Anh. Mình quen dùng giao diện tiếng Anh nên chẳng cần bản tiếng Việt, nhưng vẫn chờ anh ta cài lại cho chỉn chu. Thêm nữa, pin gần như kiệt. Tại sao sau khi sửa, họ không xạc pin cho khách nhỉ, ít ra là 50%? Và mình có ý nghĩ rằng lần trước TTBH chẳng thay linh kiện nào hết, chẳng qua bị thúc giục quá, họ sửa quáng quàng cho xong, nên chỉ vài ngày sau con dế lại chứng nào tật nấy. Tuy chưa biết tới đây rồi dế có ngon lành không, nhưng cũng hoan hô Samsung lần này đã đúng hẹn. Nếu họ sốt sắng đúng hẹn vì đọc được bài viết này thì lại hoan hô Samsung thêm một lần nữa, bởi họ đã phản ứng rất nhanh với góp ý của khách hàng, một điều hay mà các công ty Việt nam cần phải học hỏi nhiều.

Rổ đây rồi!

2011-12-29T00:19:00.000+07:00

(Thu Ngà - gửi HAT blog)

Rổ đây rồi! Đi kiếm rau lợn thôi Tuấn ơi!

(Bài này là nhờ Phúc đã động viên tớ viết)

Trong một lần nhắn tin cho tớ,Tuấn liệt kê các loại rau cậu ấy kiếm được về nhà nuôi lợn để thuyết phục tớ là Tuấn cũng có một tuổi thơ vất vả: “Rau vừng, bèo tấm, bèo Nhật bản, rong đuôi chó, rau lang (hái trộm)”… Cái cụm từ trong ngoặc đơn này đọc nghe thê thảm sao ý, tớ đành rủ cậu ấy đi một chuyến kiếm rau lợn vậy.Thú vui này chắc không phải ai cũng có… nhất là các bạn Đồi Độc Lập chắc sẽ thèm lắm cái sự vất vả của những đứa con đầu lòng như bọn tớ. Đã rất nhiều lần tớ nằm mơ thấy những thảm rau lợn non mơn mởn, rau vảy ốc, rau dừa mọc xanh ngút ngát sau cơn mưa, tớ đưa tay phải hái hái… tay trái dứt mê mải… đầy rổ… tỉnh dậy cứ tiếc mãi… ôi những giấc mơ tuổi thơ luôn xanh màu lá.

Tớ là một cô bé nhút nhát, cái gì cũng thấy sợ, đến nỗi mẹ tớ bực quá phải nhắc nhở sao con cái gì cũng sợ thế, cứ ngại khó ngại khổ sau này lớn lên lấy gì mà sống đươc! Cuộc sống không chiều lòng người tẹo nào: tớ đã phải cố gắng lắm rồi nhưng vẫn không hết sợ… Tớ sợ sâu, sợ cóc, sợ rắn, sợ tối tăm, sợ bùn lầy ẩm thấp, sợ vắng vẻ, sợ người lạ… Nhiều thứ sợ kinh khủng. Nhưng cuộc sống của một đứa nhóc hay sợ sệt ấy vẫn còn ối thứ hấp dẫn đáo để và có lẽ vì sợ quá nên nhiều khi lại làm tớ có ấn tượng lâu ghê cơ.

Ngày nhỏ nhà tớ có một dàn nho trồng trước sân nhà, quả của nó chỉ để cho bọn trẻ con ăn chơi, thi thoảng dùng để nấu canh chua thôi, cái chính là để bóng mát cho khoảng sân phía dưới. Lá nho xanh mát mắt, cũng đẹp, nhưng lũ sâu nho thì kinh chết đi được, con nào con nấy to bằng ngón tay người lớn luôn và béo núc ních ấy. Ai đã xem phim hoạt hình Mỹ “A Bug’s Life” kể về một con kiến, thì sẽ dễ hình dung ra con sâu béo có như trong phim ấy. Bọn này ở lá thì xanh ở cành thì nâu, và có một đường loang lổ bạc phếch giống hệt một cành cây nên rất khó bị phát hiện. Bọn bọ nẹt trên lá tre lại là nỗi kinh hoàng kèm theo đau đớn, ai không may động vào đám lông xanh biếc đẹp mắt ấy chắc chắn sẽ chịu đựng nỗi đau buốt thấu xương luôn. Bọn sâu róm ổi với màu sặc sỡ, lông xù xì gớm guốc ấy cũng là nỗi kinh hoàng cho bọn trẻ con, nếu không may trèo cây mà bị nó rơi vào cổ áo thì thôi rồi… Với màu sắc và thân hình như vậy nên chim chóc cũng ớn nó, đến mùa xuân nó cứ việc nảy nở đầy cây mà ăn lá non… Lạ nữa là có loại sâu keo trên cây chanh cây bưởi, loại sâu này xấu xí thôi nhưng khi giết nó lấy que chọc vào đầu nó, lập tức một mùi thơm ngọt cực kì tỏa ra. Tớ chưa thấy có hãng nước hoa nào sản xuất được mùi thơm đặc biệt như thế cả.

Tuy sợ nhiều thứ như vậy nhưng tớ vẫn là đứa con gái đảm đang của mẹ, giúp mẹ được ối việc đấy nhé. Đi kiếm rau lợn hàng ngày tớ cũng đảm nhiệm giống Tuấn, tớ có thể cạnh tranh với Tuấn về việc kể tên các loại rau lợn có mặt trên đất Gang Thép hồi ấy. Rau vừng, rau dừa, rau vảy ốc, rau rong đuôi chó, bèo tấm bèo tây, bèo cái, rau lang, rau dấp, thân cây chuối, khoai nước… Ngon nhất là nấu cám bằng rau lang non, rau vảy ốc, bèo tấm, khoai nước, nồi cám nấu lên sánh mượt như cháo ấy. Rau vừng có mùi thơm nhưng nóng lắm, rau dừa thì nhiều nhựa nên nồi cám cứ đen kịt lại. Nấu hai loại này bọn lợn ăn sẽ bị táo bón ngay, chỉ khi nào bọn nó lạnh bụng ăn rau này rất hiệu quả. Khi hết rau hay trời mưa gió, không đi kiếm rau được, đành phải ngả cây chuối già ra nấu cám cho lợn vậy. Chẳng có chất gì ngoài tí xơ, chỉ để cho bọn lợn khỏi đói thôi. Khi mưa xuống, bọn mình còn lọ mọ đi hái mộc nhĩ ở những cây gỗ mục. Tìm tòi để bắt ốc sên cho vào nồi cám, vỗ béo cho lũ lợn. Nồi cám hôm nào có dăm con ốc sên to bằng nắm tay thì thơm phức phải biết, cứ như món đặc sản trên bàn tiệc Châu Âu ấy chứ.

Tớ còn được mẹ tớ chọn là người chuyên thả lợn vào chuồng, vì nết chăm ăn và ngoan ngoãn nhu mì nữa chứ. Lợn tớ thả vào chuồng chỉ ăn và ngủ, ít kêu… Chứ thằng cu em tớ, có lần tớ vắng nhà nó được thả lợn vào chuồng thì con lợn ấy ngày phi ra khỏi chuồng vài lần, chuồng cao 1,2m mà nó cứ phi qua von vót như động viên vượt rào. Báo hại cả nhà đi tìm lợn suốt. Bọn tớ còn đặt tên cho lũ lợn nhà tớ nuôi nữa. Con Lưng gẫy là con lợn ỉ đen còi cọc mà bụng to tướng quét đất lệt xệt, nó đi ra máng để ăn cũng kéo lê cái bụng kêu xoèn xoẹt, ăn xong lại càng kêu xoẹt xoẹt để về chỗ nằm. Có con kêu tên là Bôm Bốp, không phải tớ thích tên tây đâu mà vì nó có nết ăn ngoan cực kì luôn, cứ đổ cám ra máng là nó xục cái mõm xuống ngoạm 1 mồm to đầy cám hất lên nhai chộp chộp chộp chộp cứ giòn tan như tiếng vỗ tay, hết miếng này đến miếng khác cho đến nhẵn chậu cám. Con tên Bướng là con lợn lai ngỗ ngược ghê, cám không ngon là nó không ăn đâu, xục cái mõm dài xuống máng thám thính, ngon thì nó ăn không là nó ủi lấy ủi để cám trong máng, rồi hất đổ cả máng đi một cách phũ phàng, chịu nhịn đói. Còn con Khoang lại là một con lợn ngoan mà tớ nhớ mãi, nó có những khoang đen trên lưng như con bê con, nết ăn ngoan ngoãn lại còn đi vệ sinh đúng chỗ, chẳng mấy khi hất đổ máng ăn của nó cả. Rồi con Híp, con Nhọn nữa, mỗi con một một tính một nết. Nhưng đều có chung một đặc điểm là được chiều chuộng ghê đi, vì mẹ tớ lo chúng nó bị ốm còn hơn cả lo chúng tớ ốm!!! Hì hì hì có lẽ vì chúng nó không biết nói thôi mà… Mà các cậu ạ, hình như bọn lợn ỉ ngoan và khôn hơn bọn lợn lai nuôi kiểu công nghiệp, nhưng bọn lợn lai được cái chóng lớn và nuôi thì kinh tế hơn thì phải. Mùa rét Thái Nguyên cũng nhớ đời luôn, gió bấc rít u ú ngoài vườn, quẳng cho lợn cái bao tải,ít rơm khô,hoặc lá chuối khô cho nó nằm, bọn lợn ỉ sẽ nằm im trong tải,chui xuống dưới rơm chỉ thò cái mũi ướt ra thở khìn khịt đợi đến giờ ăn, đi vệ sinh đúng chỗ nên rơm khô ráo ấm áp,chứ bọn lợn lai thì láo lếu lắm nào phá chuồng xé tải, rồi đái ị lung tung vào chỗ nằm nên bẩn thỉu rồi lại nằm vào chỗ lạnh kêu gào dữ dội vì lạnh và đói, đã thế chân dài nên rất hay phi ra khỏi chuồng …

Khi bọn nó bắt đầu nằng nặng, bố mẹ tớ gọi người đến cân bọn nó lên rồi trở đi luôn nhiều lần tớ phải trốn đi vì không muốn nghe bọn nó kêu thảm thiết … Rồi lại quay vòng khác. Mẹ tớ lại mua một em ỉn con bé tí bằng cái phích nằm ngơ ngác trong cái bao tải, rồi lại cho tớ thả vào chuồng … Nhờ vía tớ nó lại hiền lành và ngoan ngoãn không phi ra khỏi chuồng như ngựa vía … Mong nó lớn thật nhanh và không bị ốm tí gì (nói nhỏ nhé tớ có lần nuôi lợn góp với mẹ tớ được cả nửa chỉ vàng để dành lấy chồng đấy, đừng kể rộng rãi nhé tớ sợ mọi người lại cười cho đấy).

Ôi đầy rổ rau rồi đấy! Về thôi bạn ơi!

---------------------------

(HAT) Ngà voi gọi ời ời đi hái rau lợn cả tuần nay, mà tớ cứ làm biếng, lấy cớ bận việc cuối năm, rồi bận chuẩn bị cho vụ đi Tây Bắc. Thực ra chẳng phải bận gì lắm, chẳng qua tớ chợt hiểu trong chuyện kiếm rau lợn này Ngà voi hơn tớ mấy level. Hồi xưa ngày nào tớ cũng phải đi kiếm một rổ to rau lợn. Nhấn mạnh là "phải đi", bởi tuy tớ vẫn kiếm rau rất chăm chỉ, luôn "hoàn thành nhiệm vụ", nhưng tớ chẳng có chút hứng thú gì với việc này. Và tớ không còn nhớ rau vừng thì có mùi thơm, rau dừa nấu lên cám đen kịt ... như Ngà vẫn nhớ. Tớ cũng chẳng bao giờ đặt tên cho mấy chú lợn nhà tớ. Thậm chí nhiều lúc còn khó chịu vì việc nuôi chúng nó chiếm mất ối thời gian, những giờ quý báu mà tớ có thể đi đá bóng, chơi khăng với tụi bạn, hay đọc truyện ... Nhưng cũng phải thừa nhận là nhờ có mấy chú ỉn mà mỗi lần bố mẹ bán đi, anh em tớ lại có cơ hội có một manh áo hay cái quần mới. Thế cho nên hôm nay tớ không làm biếng nữa, đi kiếm rau lợn với Ngà voi đây. Chờ tớ với!

Nhớ ngày 22.12.1979

2011-12-22T23:17:00.000+07:00

(Minh Phúc gửi HAT blog)

Vào tháng 12 hàng năm thì trường nào cũng phát động thi đua "Học tập và noi theo tấm gương anh bộ đội Cụ Hồ" nhưng được trực tiếp đến thăm các anh bộ đội thì chắc ít nơi làm được. Thế mà chúng tôi đã từng đến thăm bộ đội ngày 22.12 và đó là một kỉ niệm thời HS mà tôi còn nhớ mãi.
Hồi đó sau chiến tranh biên giới vào hè năm 1979 có một đơn vị pháo về làm trận địa trên đồi C5 gần trường Độc Lập của chúng tôi. Hè đó khi tới trường chúng tôi lần đầu được nhìn các chú bộ đội gần đến thế khi các chú phaỉ mượn tạm các phòng học để ở.
Vào ngày 22.12 thì chúng tôi chính thức làm lễ kết nghĩa với đơn vị đó (và tình nghĩa đó vẫn còn cho đến ngày nay dù đơn vị đó đã chuyển về ở cùng đơn vị "mẹ" cách trường khoảng 4km.
Để chuẩn bị cho ngày đó chúng tôi đã được tập đội hình đội ngũ và chuẩn bị tư trang cẩn thận gồm: mũ cứng bộ đội, súng (bằng bẹ chuối hoặc nếu bạn nào cẩn thận thì làm súng gỗ cho oai) và một vòng lá nguỵ trang
Và sáng 22.12.1979 chúng tôi tập trung ở trường từ sáng sớm (không biết tôi nhớ có sai không chứ tập trung từ khi trời còn tối kia). Sau màn điểm danh, kiểm tra quân tư trang chúng tôi hành quân hàng một (vì phaỉ đi men theo bờ ruộng) sang trận địa pháo.
Sang đơn vị pháo đó chúng tôi được tham dự một chương trình ... khá " hoành tráng". có các màn diễn văn, văn nghệ của học sinh, bộ đội và giáo viên, tất nhiên không thể thiếu bài "Hành khúc ngày và đêm" của Phan Huỳnh Điểu với
"... Pháo anh trên đồi cao nã vào đầu giặc Mĩ
Bục giảng dưới hầm sâu em vẫn là dũng sĩ..."
đúng chủ đề quá đi rồi, mà giọng cô giáo trẻ mới về trường thì ... mê ly luôn.
Sau đó chúng tôi được đi tham quan trận địa pháo, các chú bộ đội cũng báo động ... như thật luôn cho chúng tôi xem. Quanh trận địa lúc đó các chú đã trồng được cả rau cả hoa ... Chương trình kéo dài cả mấy tiếng đồng hồ. Mà trẻ con thì chỉ khoái phần hát múa và đi thăm trận địa thôi, còn các bài "diễn văn", lễ kí kết ... nghe làm gì? Và ... kết quả , các bạn có biết không?
Lúc xuống dưới chân đồi, các lớp được lệnh tập trung. HS lúc đầu không hiểu tại sao về rồi mà còn phải tập trung. Nhưng...
Kiểm tra quân số: Báo cáo: Đủ (đi đâu được chứ, cả quả đồi có mỗi một đường xuống)
Quân trang:.... Trời, chết tôi rồi...
Ai thiếu ... mũ ... đứng lên (không sao chỉ có vài đứa thôi mà)
Ai thiếu ... súng... đứng lên ... rào rào
A thiếu ... vòng nguỵ trang ... thôi thì ... đứng lên ... hết luôn (à, vẫn còn đâu một vài đứa được ... ngồi)
Bấy giờ thì... thầy Tuất (ông thầy nổi tiếng ... nói to và nghiêm khắc) mới ... cho một bài ... dài chẳng biết bao nhiêu nhưng cũng đủ cho một HS như tôi đủ ... tối tăm mặt mũi.

Giờ đứng trên cương vị người thày tôi mới thấy thực sự thương các thầy cô hôm ấy... Con dại cái mang mà!

Nguồn: Minh Phúc blog

Anh bạn Triều Tiên

2011-12-20T22:29:00.006+07:00

Hồi còn là sinh viên ở Moscow, mình học cùng khóa với một nhóm 5 sinh viên Triều Tiên. Trước và sau họ rất lâu không có sinh viên Triều Tiên nào học ở trường mình.

Đối với con mắt người châu Âu thì người Việt nam, người Trung Quốc, hay Triều Tiên, Mông Cổ … đều giông giống như nhau.

Nhưng mấy sinh viên Triều Tiên này rất đặc biệt. Thứ nhất, họ sống khép kín, ít giao lưu với sinh viên các nước. Dù là ở trường, ở ký túc xá, ở nhà ăn tập thể … họ thường đi với nhau một nhóm riêng. Thứ hai, không biết ở nhà họ ăn mặc thế nào, chứ cứ hễ ra khỏi cửa là họ rất chỉnh tề, và giống hệt như nhau. Lúc nào cũng là bộ complet màu xanh tím than (nghe nói do Sứ Quán nước họ phát cho), cà vạt một kiểu thường trực, trên ngực áo lúc nào cũng đeo huy hiệu lãnh tụ Kim Nhật Thành, đi lại lúc nào người cũng thẳng đờ. Nhóm 5 sinh viên này học riêng một lớp. Chuyện này cũng bình thường vì ở trường ngoại ngữ, mỗi lớp chỉ có 5-7 sinh viên là cùng. Thậm chí có lớp chỉ 3-4 SV. Những môn chung mới học ở giảng đường lớn cho cả khóa.

Trong nhóm 5 người ấy thì có tay trưởng nhóm trông già hơn, mặt lúc nào cũng cau có, gườm gườm. Mấy cậu kia có vẻ sợ trưởng nhóm lắm. Có 2 cậu có vẻ hiền lành, gặp bọn mình còn hay chào hỏi, thỉnh thoảng có nói chuyện tí chút. Mấy tay còn lại kia thì như thầy tu, chẳng mấy khi chuyện trò giao du với SV nước khác.

Cuối tuần là ngày hội của Ký túc xá sinh viên. Tối thứ 7 nào cũng có disco ở hội trường. Nhảy nhót, nhạc nhẽo, la hét om sòm. Vui đến sáng. Có thể nói các bạn SV châu Phi và Mỹ La tinh là quậy vui nhất. SV Việt tuy không nhiều, nhưng thỉnh thoảng cũng tham gia các buổi dạ hội đó, chứ SV Triều Tiên là tuyệt nhiên không. Nghe mọi người kể là thứ bảy tuần nào họ cũng được mời lên Sứ Quán sinh hoạt, nghe nói chuyện hay học chính trị gì gì đó.

Ngay năm thứ nhất, tại KTX có một buổi giao lưu quốc tế gồm một số SV Liên Xô, Việt Nam và Triều Tiên và vài nước nữa. Đang lúc nói chuyện thân mật, tay SV Triều Tiên trưởng nhóm hỏi độp một câu: “Tại sao Việt Nam lại đem quân xâm lược Căm-pu-chia”. Mình ớ người, vì không ngờ mấy “đồng chí cùng phe” hỏi xỏ nhau như vậy. Chuyện quân đội Việt nam sang Căm-pu-chia để lịch sử sau này phán xét. Ở đây mình chẳng muốn bình luận. May sao lúc đó có một anh năm trên (anh P.X.H.A) đứng lên giải thích vấn đề khá đầy đủ, khúc triết. Chứ nói thật lúc đó mình cảm thấy vừa bực mình, vừa xấu hổ, hơn nữa trình tiếng Nga năm thứ nhất của mình quá lùn, có muốn cũng không nói ra được như thế.

Có lẽ lễ hội duy nhất mà nhóm SV Triều Tiên tham gia ở trường là buổi dạ hội cuối năm thứ 5, khi đó sắp nhận bằng tốt nghiệp. Họ gây ấn tượng mạnh bằng màn trình diễn Taekwondo khá siêu, ví dụ như tiết mục bịt mắt song phi đá bay hai cốc giấy đặt trên đầu hai người đứng hai bên.

Hôm nhận bằng tốt nghiệp xong, mình đi chơi lang thang ở gần metro, lại gặp một trong hai cậu Triều Tiên hiền. Cậu ta rủ mình vào bar uống rượu. Хорошо! Давай! Hai thằng gọi một chai cô-nhắc nhỏ, uống vo. Được dịp dốc bầu tâm sự, hai thằng kể cho nhau nghe về quê hương đất nước mình. Rồi một lúc, cậu bạn Triều Tiên mắt rớm rớm, nói:

- Ba ngày nữa chúng tớ về nước rồi. Tớ cho cậu địa chỉ. Cậu chịu khó viết thư cho tớ nhé! Cậu cứ kể những chuyện ở bên này, trên thế giới … Không cần bình luận gì, cứ kể thôi. Chắc chắn họ sẽ kiểm duyệt thư từ, thậm chí theo dõi tớ. Nhưng tớ muốn cho họ, cho người dân chúng tớ biết về thế giới bên ngoài nó như thế nào. Dân Triều Tiên bị bịt mắt, bịt tai, chẳng biết gì hết về thế giới xung quanh, cậu ạ.

Ra là vậy. Anh ta viết vào một mẩu giấy, về nhà mình ghi lại địa chỉ vào sổ tay. Nhưng rồi sau này làm thất lạc mất cuốn sổ ấy. Nếu bây giờ có giữ được địa chỉ, thì chưa chắc mình đã viết thư như ý anh bạn đó. Đơn giản là mình không muốn anh ta bị vào sổ đen của cơ quan an ninh, chỉ vì có người nước ngoài viết thư và kể cho anh ta những chuyện tưởng như vô thưởng vô phạt ở ngoài đất nước Triều Tiên.

Câu chuyện này là từ hơn 20 năm trước, khi đó ông Kim Nhật Thành còn lãnh đạo. Rồi ông Kim cha chết, ông Kim con nối ngôi. Ông Kim Chơng Il cũng vừa mới chết. "Ông" Kim cháu lại nối ngôi. Không biết anh bạn Triều Tiên của mình giờ làm gì, ở đâu trên đất nước Triều Tiên Dân Chủ Nhân Dân - Cha Truyền Con Nối này.

CHIẾC HỘP BÍ MẬT (Đỗ Mạnh Hùng)

2011-12-18T14:19:00.006+07:00

(Đỗ Mạnh Hùng - K13B - Chuyên ngữ SP)

Kính tặng các Thầy cô giáo và các bạn K13 chuyên ngữ

Phỏng theo: tản văn "Chuyên ngữ - một thời để nhớ" của Phan Linh Cẩm K13B

Chắc mọi người không biết

Trên tủ nhà mình có chiếc hộp oai phong

Chiếc hộp cũ niêm phong

Hiên ngang loang màu năm tháng

Nhìn chiếc hộp vợ, con và nhiều người võ đoán

Rất muốn mở ra xem sau những tháng năm dài….

Một ngày mưa sau Tết 82

(âm lịch, Bà Khốt nhớ là mùng năm tháng hai)

Giọng cô Việt dặn dò trầm ấm dịu dàng như người mẹ

Ta xa quê - lẻ loi với cả phương trời lạ

Viết thư về, có: Cầu Giấy, Đồng Xa…

Tàu điện leng keng đón ta khi vừa bước khỏi nhà

Có bước chân cô Dung ngoài hành lang, lớp im phăng phắc

Nuôi Hiệp, nuôi Phương Cô chủ nhiệm mình nghiêm khắc

Tấm gương của cô là bài học đầu tiên cho ta nghị lực bước vào đời..

Là cô Hằng, cô Hiền, cô Thu khuôn mặt rạng ngời

Nói tiếng Nga, IK, giọng như suối chảy

Là thầy Thụy giải toán khó như thường thấy

Là mùi nước hoa, là cách quay người điệu nghệ

Là cô Chung dậy hóa rất nghiêm, là thầy Thung bệ vệ

Học sinh chúng em láo lếu, tìm các dấu…để ghép tên thầy.

Trong chiếc hộp của anh

Có dáng cô Chung địa hao gầy

Cô Thủy dạy văn về truyền thuyết các thần

Sau này không nghe ai nói hay đến thế..

Còn bố Thu thì bao dung như thể

Sinh ra các con, giọng nói nhân từ..

Trong chiếc hộp của anh

Nắp hầm thì cứng, rau cải xoong nấu nhừ

Trường sợ học sinh thiếu canxi, răng yếu

Những người Việt chúng ta, cái gì cũng thiếu (*)

Lọ “DEP”, “ASA”, bôi xong cất kỹ, kẻo bạn dùng nhầm…

Là tháng ngày trôi đi

Kim Lan học nhanh, ngủ vụng, hát thầm

Vũ Hà hát mèo đánh Tây - thành “Hà mèo” từ đấy

Kim Thanh, Lan Phương phổng phao trông thấy

Ngọc Lan làm liêu siêu khóa trước, những anh hào…

Trong chiếc hộp của anh

Kỷ niệm rất ngọt ngào

Chọn lọc tự nhiên, bạn bè gán ghép:

“Nam Cúc”, “Sơn Hà”… đọc lên đanh thép

“Long Thúy”, “Hải Hoa”… như Lý Thường Kiệt viết thơ thần..

Kỷ niệm ngày xưa như xa, như gần

Loan Anh bị phê bình lãng mạn

Mai Hoa viết thư chú bộ đội đảo xa, nên học hành chểnh mảng

Ngọc Điệp ngày xưa, cán sự chính trị nên rất nhiều nền tảng

Hường bút chì xinh hơn, nữ tính đến không ngờ

Hồng Hà cẩn thận, Hà “phích” giỏi toán bạn được nhờ

Lớp trưởng Ngân Hà tóc bồng bềnh duyên dáng

Hải khai sì - thi đại học mười phẩy năm môn toán

Lê Dung chữ đẹp, Quỳnh Giao hồn nhiên

Thanh Hà, Lan Anh, Minh Tú, Lệ Anh ai cũng bảo hiền

Mai Hương, Phương Nga, rồi Cúc, rồi Huyên…

Hùng rô đẹp trai như một con bài

Duy Tiến, Anh Tuấn, Hùng khốt, Sơn Trạc - anh tài

Ăn trộm dưa lê, dân Đồng Xa bắt được

Cùng năm tháng lớn lên theo chiếc roi thầy Hoạt

Vinh dog oai phong phát triển vững bền…

Nào giáo sư Phong kính trắng dáng hiền

Chẳng thích bon chen, đi vào văn học…

Nam đất học Thủy lợi xong mất tiêu,

Tốt nghiệp Đại học Y –Long khẹc

Ở Quốc Oai - sếp bảo hiểm một vùng

Nào Linh Cẩm hai bím tóc kết sau lưng

Nào Hương Lan tính vẫn ương như họ

Ai bảo Thúy còi ở Đội Cung cho bạn bè xiên xọ

Tuyến bác học cần cù luyện giọng, giường rung

Từ khi học lớp phó Liên đã bộc lộ tài năng

Nhiệt tình, sát sao chia tem, chia phiếu

Hà Bắc, Kim Lan, Phương Lan đã tỏ ra có khiếu

Hoạt động phong trào, năng động từ xưa…

Trong chiếc hộp cũ kia

Có nhớ cơn mưa

Tưới phượng bằng lăng

Nhưng không dập nổi dãy nhà lửa cháy

Tôi gom những mảnh mê-ca từ ngày xưa ấy

Cặm cụi làm nhẫn, lược vụng về chưa biết tặng ai? (**)

Và bí mật kia theo ta suốt tháng năm dài…

Nằm trong chiếc hộp kia là kỷ niệm tuổi trẻ một thời chuyên ngữ….

Hà nội, cuối năm 2011.

Đỗ Mạnh Hùng

(*) Tụi nội trú hồi đó bị ghẻ, nhiều đứa bôi thuốc ghẻ màu xanh (xanh mêtylen thì phải) khắp người như hoa gấm, nên hay bị trêu là người Việt gốc hoa.

(HAT) - hi hi, thì ra vậy. Nhưng tớ vẫn tạm thời chưa dùng chữ "gốc hoa" nhé.

(**) Hồi dãy nhà tranh bị cháy, cửa sổ dãy nhà UNICEF gần đó bằng mê-ca nên bị rộp, hỏng, nghe nói Long lấy mê-ca làm nhẫn tặng Thúy, Vinh tặng Thanh, Hùng rô tặng Ngọc Lan ... tôi cũng nhanh tay lấy được 1 khúc làm nhẫn và lược để vào chiếc hộp bí mật ... để lưu niệm 1 thời chuyên ngữ và là tiêu đề của bài thơ này.

-------------------------------
(HAT) - Để thay lời cảm ơn Khốt, tớ post tặng K13B bức hình chụp lớp các bạn, hình như là vào hôm trồng cây ở sân trường.

Trong bài thơ của Khốt có câu:

"Trường sợ răng học sinh thiếu canxi, răng yếu

Những người Việt gốc hoa, cái gì cũng thiếu

Lọ “DEP”, “ASA”, bôi xong cất kỹ, kẻo bạn dùng nhầm…"

Tớ không hiểu ý tứ lắm, viết thư hỏi mà chưa thấy Khốt trả lời, nên tự tiện sửa lại chút:

"Trường sợ học sinh thiếu canxi, răng yếu.

Những người Việt chúng ta, cái gì cũng thiếu

Lọ “DEP”, “ASA”, bôi xong cất kỹ, kẻo bạn dùng nhầm…"

Để tạ lỗi tự tiện sửa bài, tớ post tặng Khốt bức hình này, mặc dù trong chiếc hộp bí mật của Khốt có thể cũng có rồi :))

CHUYÊN NGỮ - MỘT THỜI ĐỂ NHỚ

2011-12-16T18:30:00.001+07:00

(Phan Linh Cẩm - gửi HAT blog)

Tôi vào trường chuyên ngữ hoàn toàn là do quyết định của bố, mẹ. Hồi đó, bố mẹ tôi đều là cán bộ giảng dạy của trường đại học sư phạm Hà nội 1. Sau khi học xong lớp 7 (hệ 10 năm) bố mẹ tôi cho tôi được tuyển chọn và thi tuyển các môn Toán, Văn, Năng khiếu ngôn ngữ để vào trường. Các lý do bố mẹ cho tôi vào học chuyên ngữ là vì học sinh vào trường này được coi như là cán bộ nhà nước - có học bổng và phiếu E, với mức lương thực bao cấp là 18kg gạo/tháng. Với thời kỳ khó khăn đầu những năm 1980, đó quả là một sự thu hút khá lớn. Học ở trường lại rất dễ được đi nước ngoài, nhất là nước Nga, nên bố mẹ tôi, những người từng học ở Nga về, chẳng có sự đắn đo gì mà đưa tôi ngay vào chuyên ngữ lớp Nga.

Nhớ hôm mới vào chuyên ngữ, trời mưa rất to, học sinh được tập trung trong nhà hội đồng để nghe những lời dặn dò ân cần, trìu mến của cô Việt, hiệu trưởng. Cô Việt có giọng nói thật dịu dàng, trầm ấm, như giọng của một người mẹ nói với những đứa con thân yêu của mình. Rồi tôi cũng đi nhận giường trong ký túc xá. Đúng là chẳng biết bao giờ cho đến ngày xưa, thời kỳ bắng nhắng với hai đuôi tóc tết dài, và dáng người gầy gò, điều mà bây giờ chẳng thể nào có được.

Học chuyên ngữ hồi đó thật là thích, học sinh không phải học thêm như bây giờ, các thầy cô thì hết sức nhiệt tình. Lớp được cô Dung chủ nhiệm ngay từ đầu. Vì dạy môn lý nên cô cũng khá nghiêm khắc, chỉ nghe tiếng bước chân của cô đi ngoài hành lang là cả lớp đã im phăng phắc. Đến bây giờ tất cả học trò của cô đều không thể nào quên nghị lực của cô vượt qua khó khăn. Chúng tôi cũng không thể nào quên cách giải bài toán rất điệu nghệ của thầy Thụy, cũng như mùi nước hoa lãng mạn và cách quay người rất nghệ sỹ của thầy. Còn thầy Cường thì nổi tiếng với việc giảng những bài toán một cách vô cùng cẩn thận, nếu học tốt môn toán thầy dạy thì chắc chắn đủ điểm toán để đi học nước ngoài. Cô Chung dạy môn hóa cũng rất nghiêm. Tôi vẫn nhớ việc học chểnh mảng ở lớp 12, chỉ quan tâm đến những môn sẽ thi đại học. Lần đầu tiên trong đời để vở dưới gầm bàn để quay bài trong giờ của cô và đã bị cô bắt gọn. Cô Thủy giảng văn thật lãng mạn, thầy Thu dạy sử lại như một người bố của cả lớp. Hồi đó đời sống còn khó khăn, không có đủ máy móc để luyện tập, nên trong giờ thể dục, thầy Thắng hướng dẫn cho cả lớp tập lộn, hết xuôi lại đến ngược. Không hiểu sao hồi đó tôi khá gầy gò, mà cũng không có năng khiếu thể thao chút nào, chỉ lo bị thi trượt môn thể dục

Trường chuyên ngữ lúc đó cũng không còn quá khắt khe với việc bắt buộc học sinh phải ở nội trú. Do bố tôi xin được một căn phòng nhà lá ở ngay trường đại học sư phạm 1 bên cạnh, nên tôi, Phương lớp trưởng và Điệp, những người đã học cùng cấp 2 với nhau, lại ở cùng nhau, tự nấu nướng, học hành. Tôi vẫn nhớ hồi đó trong lớp có phong trào bói lông mi. Nếu thấy lông mi rụng, được một bạn giấu vào ngón tay mà chỉ đúng ngón, thì ước điều gì sẽ được thành hiện thực. Có lần bói lông mi thành công, tôi đã ước được ăn thịt gà, thế mà chiều đi học về, bố Điệp đã mang thịt gà đến thật. Thời kỳ khó khăn đó, những kỷ niệm như thế chẳng thể nào quên được. Tôi còn nhớ lần cả lớp làm liên hoan, vất vả với món bún chả và phở, thế mà khi ăn sao lại ngon đến thế, ăn xong vẫn thòm thèm vì thức ăn quá ít. Rồi những hôm buổi trưa ở lại trường, mang cơm đi theo ăn, lúc nào cũng luôn mong chờ được Ngân Hà chia sẻ cùng ăn. Mẹ Ngân Hà nấu ăn rất ngon, và hôm nào cũng để vào trong cặp lồng rất nhiều thịt, nhất là món thịt băm viên rán, món xa xỉ hồi đó. Có ăn ở bếp ăn nhà trường với điệp khúc rau cải xoong, bột mì luộc, mới thấy quý thức ăn thế nào. Những lọ muối vừng đầu tuần được mang vào, bao giờ cũng được lắc lên, để lấy những mảnh lạc to ăn trước. Tóp mỡ kho lại nước mắm cũng là món ăn ngon đến thế.

Những hôm biểu diễn văn nghệ, cũng môi son, má phấn, tóc buộc nơ, cùng nhau hát vang những bài tiếng Nga mới học được. Vũ Hà thì dáng người nhỏ bé, hát bài “Con mèo đánh tây” rất phù hợp. Kim Lan thì giọng cũng ấm, nhưng lại hay hát vụng những bài của miền Nam trước năm 1975 nên có khi cũng bị phê bình. Rồi Kim Lan còn nổi tiếng về vụ học nhanh và sau đó lăn ra ngủ nữa chứ. Kim Lan, Hương, Hương Lan có lẽ đã được liệt vào hội ngang, lười học. Hồi đó trong cả hội đói ăn, trông Kim Lan và Phương lớp trưởng khá mũm mĩm so với những cò hương xung quanh. Phạm Lê Dung thì ngay từ khi vào chuyên ngữ đã gây ấn tượng với mầu áo vàng rất ‘dễ nhớ”. Dung hồi đầu khá rụt rè, nhưng chữ viết thì rất đẹp, vì thế bao giờ cũng được giao ghi sổ đầu bài

Những buổi lao động trồng cây ở sân trường vui biết bao. Thế mà cái cây của tổ hai, trồng lại, lần sau cũng vẫn bị bẻ gẫy. Có hôm mặc dù trời mưa, cả lớp vẫn đi nhặt gạch để bán lấy tiền tăng thêm quỹ lớp. Rồi hồi đó, ai nói câu gì hớ là lại bị cả hội xúm vào suy bậy, rồi cười phá lên ầm ĩ. Tôi vẫn nhớ mình phỏng theo bài thơ của Lý Thường Kiệt để ghép tên các đôi bị chế lại với nhau

Nam Cúc, Sơn Hà, Nam Cúc c…

Thúy Long, Hoa Hải, Cúc c… c…

Lúc nghĩ ra câu thơ con cóc đó, chẳng có ý gì bậy cả, thế mà khi đọc lên, cả hội đã suy ra, ghép nghĩa đen tối vào đó. Rồi hôm bị cô Thủy gọi lên bảng, đứng trên đó bị cuống, nói: ”thế rồi anh Trỗi liền ấy …”, làm cả lớp cười ầm lên.

Kể ra là học sinh chuyên ngữ thời đó thật ngoan. Lớp chỉ có Loan Anh sớm biết lãng mạn một chút là đã bị phê bình. Mai Hoa có lần viết thư trao đổi với các chú bộ đội ngoài đảo xa, học hành có phần chểnh mảng, cũng bị cô Chung Hóa nhắc nhở. Kim Thanh mắt to, lúc nào cũng rất lãng mạn. Điệp cán sự chính trị thì rất bôn, đã đặt ra quyết tâm gì thì theo đuổi bằng được. Chỉ cần cô Dung nhắc khéo về tật hay ngủ, là Điệp quyết tâm thay đổi, trả lời bằng những điểm cao trong học tập. Thùy cũng nhút nhát, ít nói. Hường cũng như vậy, và hồi đó lớp đặt cho biệt hiệu là bút chì, vì đầu nhọn. Thế mà sau này, khi thành thiếu nữ, Hường trở nên xinh đẹp, nữ tính đến không ngờ. Hồng Hà thì thật cẩn thận, giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập rất chu đáo. Minh Hà bị đặt biệt hiệu là Phích vì giống nhân vật đó trong phim hoạt hình “80 ngày vòng quanh thế giới”. Nhờ có việc thi đại học cả lớp được ngồi cùng phòng, tôi đã hỏi được Hà cách vẽ thêm đường trong bài toán hình, mà ngay sau đó tôi không còn phải cắn bút nữa. Ngân Hà thì xinh đẹp, duyên dáng từ sớm, mái tóc bồng bềnh trong gió, nên cũng đã làm nao lòng nhiều đấng mày râu. Quang Hải được gọi theo tên tiếng Nga, “Khai”, là học sinh yêu của thầy Thụy dậy toán. Hùng khốt thì ngoài vấn đề được mọi người phải ngoái nhìn bởi mầu sắc vàng, tím của áo quần, còn gây ấn tượng vì được cô Thủy khen về bài văn. Thế mà hồi đó ở Hùng, tài ăn nói hóm hỉnh còn chưa nổi trội như về sau này. Các bạn trai trong lớp thì được gắn với biệt hiệu theo như mấy câu thơ khá nổi lúc đó:

Trai giao thông như cành dương liễu

Gái giao thông như củ khoai mì

Trai sư phạm như khỉ cụt đuôi

Gái sư phạm như chim anh vũ

Chim anh vũ đậu cành dương liễu

Khỉ cụt đuôi bám củ khoai mì

Đoạn thơ này có lẽ bắt nguồn từ hai trường đại học giao thông và sư phạm vì lúc đó hai trường ở gần nhau. Thế mà các bạn học sinh nữ cấp ba chuyên ngữ cũng lấy làm đắc ý lắm. Còn những chuyện cười, ăn như sư, ở như phạm, phải mượn nhau thuốc ngứa, mà hồi đó nhà sản xuất thuốc ngứa cũng dã man, cứ để màu xanh lè, tố cáo khổ chủ.

Ấn tượng của Ngọc Lan để lại đối với mọi người trong lớp là vẻ đẹp mong manh, nữ tính, không những thu hút tất cả các đấng mày râu ít ỏi trong lớp, mà còn của cả các lớp trên. Đến bây giờ, thỉnh thoảng gặp lại nhau, mọi người trong lớp vẫn điểm mặt, ai là người thích Lan nhỉ. Ai cũng nghĩ là Lan yếu đuối, vì từ bé đến lớn đã được chiều chuộng, nâng niu. Có người lại còn bảo, số Lan trông thì an nhàn thế, nhưng có lẽ sẽ vất vả, vì vẻ buồn buồn hiện trong đôi mắt. Thế mà cuộc sống đã tôi luyện tất cả. Những người gặp Lan sau này đôi khi cũng phải ngỡ ngàng, không hiểu Lan lấy đâu ra được nghị lực để vượt qua tất cả những khó khăn, thử thách của cuộc sống. Lan vẫn giữ được vẻ dịu dàng, yêu kiều qua thời gian. Cùng tên, nhưng Hương Lan lại gây ấn tượng vì vẻ ương bướng của mình. Sau nay Lan mới kể lại là hồi đó Tuyến đã phát hiện rằng Hương Lan họ Trương, toàn vần ương, nên tên thế, tính thế là đúng quá. Tuyến nổi danh với biệt hiệu “bác học” vì tính chăm chỉ, cần cù khó ai bì kịp. Các bạn nội trú chắc vẫn nhớ cảnh Tuyến dậy từ sớm, tập phát âm chữ “r”, lưỡi rung mà giường tầng cũng phải rung theo. Thúy có biệt danh “còi” vì vóc dáng, các bạn cùng phòng lợi dụng lúc Thúy ngủ say, nói mê, để tra khảo xem thích bạn nào. Nhà Thúy hồi đó ở phố Đội Cung, khiến hội hay suy bậy trong lớp càng thêm phát huy trí tưởng tượng. Vinh thì hay bị cả lớp trêu, nhưng dáng cao, mặc quần ống loe phấp phới, cũng để lại nhiều ấn tượng lắm. Liên lớp phó phụ trách sinh hoạt đã rất nhiệt tình, sát sao, trách nhiệm trong công việc khó nhất là phân phối tem phiếu cho các bạn đăng ký ăn ở bếp ăn của trường. Có lẽ chính thời kỳ đó đã tạo nên tính năng động, nhậy bén, thành công sau này ở Liên. Đôi mắt đen, to tròn, trên gương mặt gầy gò, dáng người nhanh nhẹn, nên nhiều bạn tuy cùng học một lớp, nhưng sinh năm dưới, tự nguyện gọi Liên là chị. Người cũng có ánh mắt lanh lợi, thông minh là Phương Lan, lớp phó phụ trách học tập, cũng bị các bạn trong lớp gán cho tên của bộ trưởng Sa hoàng đàn áp cách mạng. Phong thì lãng mạn, văn chương ướt át, báo hiệu cho tương lai của một thầy giáo dậy khoa văn đại học sư phạm sau này…

Biết bao kỷ niệm buồn, vui, nhiều khi không thể nhớ lại được hết. Ngồi xem lại những quyển Lưu bút viết vào cuối năm lớp 12. Hồi đó cũng đã mỏi tay để viết những dòng gần giống nhau vào các cuốn sổ, tiên liệu đến nỗi buồn phải rời xa tuổi thơ. Nhưng bây giờ, sau 25 năm nhìn lại, mới thấy thấm thía hết được. Không ai có thể quay trở lại thời thanh niên hạnh phúc, sôi nổi đó được nữa.

(Phan Linh Cẩm)

(HAT) - Bài này Cẩm viết và đăng trong cuốn Kỷ yếu của K13B Chuyên ngữ (lớp tiếng Nga) nhân dịp 25 năm vào trường. Lớp K13A (Anh-Pháp) của mình cũng định làm Kỷ yếu rồi lại thôi, vì thấy mất nhiều công sức quá, trong lớp lại không có "nhà văn nhà thơ" nào (hoặc có nhưng ngại đăng tác phẩm của mình chăng?). Sắp tới hai lớp sẽ tổ chức kỷ niệm 30 năm vào trường, nên mình muốn đăng bài này của Cẩm, để "làm mồi", mở đầu cho Chủ đề Chuyên Ngữ. Hy vọng sẽ có nhiều phản hồi và bài viết của các bạn, về một thời để nhớ.

Mình còn giữ được bức hình này của một nhóm bạn lớp B. Không nhớ ai tặng mình, có lẽ là Hùng "Rô". Dù Cẩm viết "không ai có thể quay trở lại thời thanh niên hạnh phúc, sôi nổi đó được", nhưng mình vẫn mong các bạn coi bức hình này, và để cho tâm tưởng quay về thăm một thời để nhớ đó nhé.

Con đường đi làm

2011-12-15T22:12:00.002+07:00

(Thu Ngà - gửi HAT blog)

Bài này mình viết vì muốn chia sẻ với Lana khi ngắm chiếc giầy của bạn ấy đi khi đi làm bằng xe bus, trên blog của bạn ấy, an ủi bạn 1 câu “Thương lắm guốc hồng ơi” (thật ra là giầy hồng).

Dạo này trên blog của Tuấn yên lặng quá, sau loạt bài "những tấm lòng thơ thảo" của bạn thì tớ cảm thấy bài viết của tớ trở nên nhạt toét, tớ ngại không dám gửi nhờ Tuấn post thêm. Rồi lại vào trang blog của Lana, thấy bạn ấy đáng yêu quá. Tớ lại gửi bài này…hì hì ^^. Nó còn là hậu kì của con đường đến trường đấy.

Hôm nay đi làm sớm, ngõ vắng, phi xe ra khỏi nhà, còn nghe rõ tiếng lốp xe nghiến lên vạch giảm tốc : “sập sập sập sập”… Hòa mình vào con đường Lạc Long Quân thênh thang, trời mưa lất phất, gió se lạnh thổi hiu hiu. Qua đến hồ Tây, vẫn thấy rất dễ chịu, chứ mấy hôm bão vừa rồi với khổ người giống như chị Siu của mình mà vẫn cảm thấy muốn nhấc lên nhẹ nhàng như đang trong điệu Valse xoay …

Đang nghênh ngáo muốn tìm hàng xôi để đề phòng cơn hạ đường huyết vào cuối tiết 3, bỗng giật mình phải phanh gấp vì một con xế hộp từ chiều ngược quanh đầu với đường cua quá rộng ép mình vào sát vỉa hè. Dừng lại định cho nó một cái nguýt dài trách móc thì nhìn thấy ở cửa kính sau có biển chữ “xe mới lái xin thông cảm”. Vượt ngoài lên ngắm chủ nhân nó 1 cái. Một công dân kiểu mẫu, đầu rẽ ngôi bóng mượt đang đánh vật với cái vô lăng, hai tay quay tít mà cái xe vẫn hờn dỗi nằm lì trên đường một góc 30 độ với vỉa hè. ( thôi cho qua đi). Đến hàng xôi… bà bán xôi tay đưa xôi, tay thu tiền, miệng nói “của cháu đây”! hì hì tác dụng phụ của khẩu trang bịt mặt… Một bà chưa đến năm mươi xưng cô với một bà gần năm mươi… vẫn thấy thích…

Đi tiếp. Tay phanh, tay ga, lạng, lách, nhịp nhàng qua được chợ Bưởi, dòng sông Tô lịch sử vẫn "nồng nàn tỏa hương" như muốn nhắn nhủ “tôi vẫn sống thoi thóp đây”… Đi từ tốn như một người Hà Nội thanh lịch vì sắp đến ngã tư, bỗng “Réo” phía bên phải một xe máy biển 37 tạt phải, chưa hoàn hồn thì một cái sượt trái biển 35 nữa, húc ngang một con biển 88. Phanh làm việc liên tục… đến giữa ngã tư các con xe tứ phía bắt đầu gầm gừ vờn nhau. Vài phụ huynh đèo con ngược chiều quay xe vuông góc với đường mình đi, con wave 37 lúc trước tức khí cạch cạch vào số định chặn đường, vị phụ huynh nọ lạnh lùng dấn ga tiến lên chiếm 30 phân đường thì cũng mắc lại. Mình đành lách sau hai con dê qua cầu ấy mà đi trước, để lại sau lưng lũ dê hung hăng mắc sừng vào nhau và một trận tắc đường tiềm ẩn. Tăng ga bù cho thời gian vừa rồi, khi đèn xanh phía trước còn tám giây, cố lên nhanh, bỗng lại giật mình phanh gấp: một chiếc xe đi trước, chủ nhân của nó bỗng đâu ngửa người ra yên xe, duỗi thẳng cẳng (cứ tưởng một loại bệnh mới gì đấy), xe chòng chành mãi mất khoảng năm giây chủ nhân nó mới móc được trong túi quần bò ra cái điện thoại đưa lên miệng sành điệu “A nô…”. Bó tay.com. Đầu đường bên kia bước chân của các chú áo vàng đã rậm rịch tiến ra giữa đường, thôi lại phanh lại cho nó lành. Con wave biển 37 lúc nãy đã thoát hiểm lại sượt vèo lên mũi xe mình chặn mất 30 phân đường còn thông thoáng phía trước, ngắm kĩ được cả chiếc dép tông mòn vẹt của chủ nhân nó. Né sang một bên kẻo nó lại kéo tuột mình đi khi đèn đỏ còn một hai giây nữa thì chết….

Qua ngã tư, liếc vào gương chiếu hậu một bác ô tô buýt khủng đang lừ lừ tiến tới. Bác tài giỏi thật! Xe gần quay ngang với mặt đường mà bác ấy vẫn cho nó lướt sầm sập được. Kinh nghiệm đầy mình đành tăng ga vọt ra giữa đường, trả đường vào bến cho bác ấy. Có lần tớ rụt rè nhường đường áp sát vào vỉa hè bị bác ấy điên tiết phóng qua xịt vào mặt tớ một đống khói đen kịt tối tăm cả mặt mũi. Đến chỗ rẽ trái vào trường mình, rón rén xi nhan trước dòng người cuồn cuộn đổ ngược chiều. Mọi khi mình phải bóp còi inh ỏi mới đánh thức được những con ngựa sắt đang say tốc độ phóng sầm sập ấy choàng tỉnh mà nhường đường… Nhưng hôm nay mới sáng sớm thế này chưa muốn còi làm gì, đang phân vân thì một mợ đèo con đi học quyết định xé gió phi vượt lên sang đường. Mình thấm thía câu “ đường hà nội, ta cứ đi họ sẽ tránh mình” … Chắc vì có con nhỏ nên người ta cũng ưu tiên, dòng người rẽ ra cho mợ ấy đi. Mình bám theo cũng nhanh như mợ ấy, đến sát vỉa hè lại phanh dúi dụi. Cũng lại một mợ phụ huynh đèo con đi sát phía trong đường vẫn lướt lên như tia chớp không chịu nhún nhường. Các vị phụ huynh mẫn cán cũng muốn chớp ít thời gian quý báu buổi sáng làm nhiều việc…

Rẽ vào cổng trường, đang ngại ngần làm sao mà lách được vào tới cổng trường qua lớp lớp phụ huynh đưa con đi học dầy đặc này, thì may quá gặp cô bán căng tin trường mình “siêu năng động”. Cô ấy mồm quát “dẹp cho cô giáo vào lớp nào”, đồng thời tay bẻ ghi đông xe của các phụ huynh rồi tự động bắt bánh trước của họ mở đường giúp tớ thoát thân với lòng biết ơn cô bé… Phóng vào trường lòng phơi phới, vẫn kịp giải quyết gói xôi sáng. Miệng lẩm nhẩm hát “ vật vã trở về, vật vã ra đi”… (xin lỗi nhạc sĩ Phú Quang)

Chuyện kể về già …

2011-12-15T00:27:00.005+07:00

Các bạn học của mình thời chuyên ngữ đang í ới kêu gọi chuẩn bị họp mặt kỷ niệm 30 năm vào trường. Thời gian bay vù vù, khiếp thật. Nhoằng cái đã 30 năm. Đáng lẽ mùa thu năm nay đã là 30 năm rồi, nhưng hồi đó Chuyên ngữ gọi vào trường từ học kỳ 2, tức là sau Tết Âm Lịch 1982. Mọi người nói lý do triệu tập học sinh muộn là do ... thiếu gạo. Mình không biết đích xác, nhưng có lẽ đúng thế.

Gần 3 năm sống và học ở Trường PTTH Chuyên ngoại ngữ (ĐHSPHN) là những năm tháng mình không bao giờ quên được. Cuộc sống hồi đó thật khổ, thiếu thốn mọi bề, nhưng tụi mình cứ hồn nhiên như không, cứ vui cười đùa nghịch suốt ngày. Cuộc sống trong môi trường sinh viên nội trú làm học sinh phổ thông 13-14 tuổi tụi mình cũng cảm thấy mình người lớn hơn, tự lập hơn, tự giác hơn, so với hồi ở nhà với bố mẹ.

Mình còn giữ lại một bài thơ vui vui về đời sinh viên, chép lại từ hồi đó, từ cuốn sổ của một chị sinh viên khoa Anh, phòng bên cạnh. Thực ra chẳng biết tác giả là ai nữa, vì chị ấy chắc cũng chép lại từ đâu đó. Vậy nên ta cứ gọi tác giả là "Sinh Viên".

Chuyện kể về già …

Tác giả: Sinh Viên

Mong chóng về già kể chuyện cùng nhau

Về cái thời chúng mình đang sống

Đời sinh viên vui buồn mơ mộng

Ai đã qua rồi chắc gì dễ quên.

Mình sẽ quay về năm tháng ấm êm

Mái nhà tranh bốn giường tầng – bốn căn buồng hạnh phúc

Những đôi vợ chồng yêu nhau rất thực

Cũng ghen hờn bâng quơ …

Sẽ kể về những tối làm thơ

Mỗi người một câu, mỗi người một ý

Mẩu bánh mì nâng tâm hồn thi sỹ

Để cóc kêu ngơ ngác giữa vần

Mình cùng ôn lại những tháng năm

Cả bọn tuổi hăm mà phòng chẳng có khách

Đêm thứ bảy nghêu ngao ngồi hát

Mùng 8 tháng 3 mình lại tặng hoa mình

Đấy cái thời chúng mình gọi bình minh

Là tia nắng 8 giờ xuyên qua vách

Thể dục buổi sáng xem như nét gạch

Nối liền hai giấc mơ.

Con cháu sẽ nghe kể chuyện xa xưa

Cả bọn sáng nào cũng đồng thanh kêu đói

Trên thư viện nghe bụng gào dữ dội

Chút hành phi cũng gợi nhớ nhà.

Dù thời gian năm tháng lùi xa

Chắng thể quên những ngày sức ăn như rồng cuốn

Bữa super 1 giờ đêm cũng chưa muộn
Đơn vị đo bằng nồi bảy nồi ba.

Thuở ấy chúng mình cũng sống "xa hoa"
Ngày sinh nhật ăn toàn khoai với sắn
Một bữa cháo hành bàn dăm bảy bận
Gạo ít, người đông, thêm nước lại đầy

Chúng mình đã sống bằng khối óc bàn tay

Bao sự hy sinh kể sao cho xiết

Từng tập thơ tình hiến thân vào bếp

Cho gạo trong nồi chuyển hóa thành cơm.

Mái tranh nghèo vất vả sớm hôm

Cũng nghĩa tình biến mình thành lửa khói

Mở một khoảng trời xanh cao vời vợi

Để đêm đêm chúng mình ngắm sao trời.

Thưở ấy đời đâu lặng lẽ trôi

Ta đã đi qua một thời sôi động

Nửa đêm còn cãi nhau về nhạc – thơ – cuộc sống

Để phòng bên nhắc nhở đấm thủng tường.

Ngày ấy cả phòng nghe nhạc Đặng Thái Sơn

Cũng đồng cảm với tâm hồn nghệ sỹ

Sột soạt suốt đêm chúng mình kéo nhị

Thương nhau thuốc DEF nối nhịp cầu.

Sau này về già kể chuyện cùng nhau

Ôn lại cái thời chúng mình đã sống

Đời sinh viên vui buồn mơ mộng

Ai sống qua rồi chắc gì dễ quên.

Sống Thật Chậm: Gặp lại ngày xưa…(2)

2011-12-11T19:01:00.002+07:00

Nguồn http://songthatcham.wordpress.com

Bài gốc và comment có thể xem tại đây

Sáng nay tôi điện thoại cho cô hiệu phó trường Mẫu giáo Pa Cheo, định hỏi nhanh vài câu để lấy thông tin chuẩn bị cho chuyến trở lại thăm các em bé nơi này. Vài câu hóa ra kéo dài đến nửa tiếng nói chuyện, và sau đó lại là những ngày xưa cũ chen lấn xô về.

Ngày xưa của tôi có nồi mì sợi tỏa hương mì tôm thơm nồng nàn…

Ngày bé tôi sợ mì sợi lắm, cái mùi bột mì hôi mốc cứ nồng lên ám lấy tôi. Thế cho nên hôm nào nấu mì nước mà lại có một gói mì tôm “đi qua hàng” thì lũ trẻ con chúng tôi coi như đại tiệc, tha hồ mà hít ngửi, tha hồ mà xuýt xoa. Chúng tôi lại còn ra vẻ sành sỏi khi bình luận với nhau là mì “5 tôm” thì thơm và đậm hơn mì “2 tôm” (nghĩa là trên bao gói có in hình 5 con tôm hay là 2 con tôm ấy mà). Tôi còn nhớ lúc tôi khoảng 10 tuổi, lần đầu tiên trong đời được ăn bát mì tôm “nguyên chất” không pha phách gì, cả mắt, mũi và mồm thì sung sướng nhưng dạ thầm xót xa “lãng phí quá”.

Hôm nay khi tôi hỏi về thức ăn của các bé trước khi các bác “Cơm có thịt” gửi thịt lên cho các con, cô Việt – hiệu phó trường MG Pa Cheo nói: “Bọn em góp mỗi người năm đến mười ngàn hàng tháng để mua thêm mỳ tôm về bỏ vào nồi canh rau cải cho các con chị ạ. Rau cải thì bọn em tự trồng lấy được rồi.” Tôi có thể hình dung những vụn mì vàng ươm lượn trong bát canh rau xanh ngắt, thay cho thịt cho cá, giúp bát canh có vị có mùi. Hơn tất thảy là tấm lòng của những người thầy, người cô ấy, không cam tâm nhìn các con chẳng có gì ăn, đã bằng mọi cách để các con có thể thấy ngon miệng. Tôi nghe mùi mì tôm đáng thèm muốn năm nào lại phảng phất đâu đây.

Ngày xưa của tôi có những ngày lếch thếch bám theo chị tôi đến lớp…

Kể lại bây giờ chẳng ai tin: có 1 dạo gia đình tôi chuyển vùng sơ tán, nơi mới đến chẳng có trường mẫu giáo, anh tôi may mắn đến tuổi vỡ lòng còn được đến lớp, chị tôi 8 tuổi vào lớp 2, còn con bé 3 tuổi là tôi thì tha thẩn cả ngày ngóng mãi chẳng thấy anh chị về, hôm sau bèn lẽo đẽo bám theo chị đến lớp. Được vài ba ngày, cô giáo thấy tôi cứ lê la nghịch đất bên ngoài cám cảnh quá, thương tình cho vào lớp ngồi chung với chị. Tôi giống hệt những bông hoa nhỏ ở Bát Xát bây giờ, ăn uống thì chẳng có gì nhưng má lúc nào cũng hồng căng chắc nụi. Thế cho nên được chui vào lớp rồi chẳng biết thân biết phận ngồi im, cứ tý toáy chui từ bàn này sang bàn khác để các anh các chị nựng nịu, véo má. Cô giáo không chịu nổi bèn ra lệnh cho tôi lên bàn giáo viên ngồi bên cạnh cô thì mới yên chuyện. Đó là kỷ niệm đáng hãnh diện nhất của tôi hồi ấy.

Theo lời cô hiệu phó MG Pa Cheo, danh sách chính thức các cháu ở trường là 218 cháu, nhưng thực tế có hôm có đến hơn 300 cháu ở tất cả các điểm trường. Cái quân số dôi ra kia là lũ em 1-2 tuổi bám đít anh chị đến trường. Lý do ư: ở nhà thì ai trông em? ở nhà làm gì có cơm ăn? (chỉ cơm thôi nhé, chưa nói đến thức ăn hay sang hơn nữa là thịt đâu ạ). Các cô cũng đành chia bớt phần cơm của các anh các chị cho em, ai nỡ để em ngồi nhìn, rồi xếp chỗ anh chị nằm sát vào cho em nằm với, ai nỡ để em lạnh. Thế là cái lũ trứng gà trứng vịt ở đây phải cõng thêm lũ trứng chim cút nữa (học đòi ngôn ngữ của bác Thùy Linh đấy ạ). Bài học sẻ chia các con được học thật sớm, mong sẽ theo các con đi suốt cuộc đời.

Ngày xưa của tôi có ước mơ “miếng giò cắn ngập răng”…

Bạn có bao giờ bị đói chưa? Đói dài ngày ấy chứ không phải là đứt bữa 1-2 ngày đâu. Nếu đã bị, ước mơ của bạn khi ấy là gì? Tôi thì ước mơ nhiều lắm: giá tôi chạm vào cái gì nó cũng biến thành pate, chẳng là có 1 lần tôi được ăn 1 tẹo pate mậu dịch bé bằng cái đầu ngón tay út, tôi lập tức quyết định công nhận nó là món ngon nhất trên đời; rồi có lúc tôi lại ước mình được biết cái cảm giác “cắn giò ngập răng” là như thế nào, vì chỉ thấy trong sách hay người lớn nói thế, chứ cái thứ giò mà mỗi năm 1-2 lần tôi nhìn thấy thì nó mỏng như tờ giấy pơ-luya.

Năm mới, tôi quyết tâm để các em bé MG Pa Cheo được 1 lần thoát khỏi cái ám ảnh đeo bám suốt tuổi thơ tôi, được dõng dạc nói với mọi người rằng “ối, cái đấy con biết rồi” nếu ai đó có hỏi các em khái niệm về giò, về chả. Có vẻ như tôi chưa được người lớn lắm bạn nhỉ.

Còn một ước mơ thầm kín nữa, tôi chẳng kể ai nghe bao giờ, bây giờ tự nhiên muốn lôi ra xưng ở đây, hòng níu kéo chút danh dự kẻo mọi người nghĩ con bé này ham ăn quá: suốt cả thời thơ ấu, tôi luôn khao khát có ai đó ngồi xuống bên cạnh mình, nhìn vào mắt mình, nói chuyện với mình như nói chuyện với một người lớn. Món quà đặc biệt ấy tôi nhận được có 1 lần từ 1 người không hẳn là gần gũi thân thiết với tôi. Tôi giữ mãi nó như báu vật của mình. Hẳn người tặng tôi cũng không biết hết sự kỳ diệu mà mình đã trao tặng.

Tôi nghĩ mình có thể tặng lại món quà đặc biệt ấy cho các em bé ở Pa Cheo: sự quan tâm, chú ý thực sự của một con người tới một con người.

Tại sao lại là Pa Cheo?

Tôi ghé thăm cả thảy 8 ngôi trường trong chuyến đi cùng đoàn “Cơm có thịt”, đến đâu cũng thấy có bao nhiêu việc mình nên đỡ một tay vào, nhưng lòng tôi cứ đau đáu với Pa Cheo. Tại sao lại là Pa Cheo? Pa Cheo là xã nghèo nhất trong huyện Bát Xát nên trường mẫu giáo ở đây cũng nghèo về cơ sở vật chất nhất là chuyện đương nhiên. Dù thuộc diện xã nghèo nhưng lại không phải là xã biên giới nên không có phần hỗ trợ đặc biệt như một số trường khác. Các cô giáo nói thậm chí ở đây không thể kêu gọi phụ huynh góp gạo như các trường khác vẫn làm, vì nếu phải góp bất cứ thứ gì, chắc chắn cha mẹ sẽ không thể cho con đến trường.

Cái khó ló cái khôn, các thầy cô giáo Pa Cheo có vườn cải xanh um để nấu cho học sinh. Gạo thì mua bằng tiền phụ cấp cho trẻ 5 tuổi, về nấu lên chia đều cho tất cả, có ít ăn ít, có nhiều ăn nhiều. Nói một cách khách quan, tôi thấy khả năng nói tiếng Kinh của các bé trường này là tốt nhất trong tất cả các trường mẫu giáo tôi có dịp ghé qua, mặc dù cô giáo vẫn than: “Tuần trước em mới dạy xong chữ O, tuần này sang chữ Ô thì các con lại quên mất chữ O rồi chị ạ.”

Bạn có nghĩ:

- Nguồn nước sạch cho các bé có giá 2,5 triệu đồng: Tôi đã từng kể những khó khăn của các bé khi không có đủ nước sạch để dùng. Nhưng tôi thực sự giật mình khi biết số tiền cần có để tạo nguồn nước sạch cho 4 điểm trường thiếu nước chỉ gần 10 triệu đồng.

- Bát ăn của các bé phải xoay 2 tua trong bữa ăn trưa: Vì số bát ở các điểm trường do các cô đi xin hoặc vận động kinh phí để mua nên các cháu chưa thể có mỗi người 1 bát và thìa riêng. Không đủ thì chia ca: nửa lớp ăn trước, ăn xong tráng bát qua nước sôi rồi nửa lớp còn lại sẽ ăn thôi.

- 22 ngàn đồng có thể giúp một bé giữ ấm chân qua suốt mùa đông: Hóa ra ủng lại là thứ tiện dụng và hữu ích nhất cho bé trong mùa đông, đặc biệt là khi trời mưa. Cô giáo nói vì ủng giữ chân bé ấm và khô. Lúc đầu tôi cứ nghĩ đi ủng thì trơn và dễ trượt ngã lắm nhưng cô bảo không phải, ở đây đi ủng tốt hơn nhiều so với đi giày dép chị ạ. Và một đôi ủng cao su cho bé có giá 22.000đ.

Còn một số câu hỏi tôi đang đợi được trả lời vào ngày mai. Vậy hẹn bạn ngày mai ta tính tiếp xem giúp các con như thế nào bạn nhé.

Chủ nhật vẩn vơ

2011-12-05T09:11:00.000+07:00

Ít có ngày chủ nhật nào chán như chủ nhật này. Từ sáng cứ vào ra vẩn vơ chẳng biết làm gì, đúng hơn là chẳng thiết làm gì, chứ việc không thiếu.

Lướt qua Trà Quán nhà - vắng lặng như Chùa Bà Đanh. Mấy hôm nay không hứng viết lách, cứ bê nguyên xi mấy bài hay bên trang khác về. May sao hôm qua Bình lác gửi cho bài thơ để đăng lên, thế là có tí bài mới. Nhưng đọc lại bài thấy buồn man mác. Không phải nỗi buồn của kẻ xa quê. Mình đang ở trên quê hương Việt nam mình đây chứ đâu. Mà hình như trong sự buồn có cái gì thảm như kẻ đứng trên mảnh đất quê hương mà không thấy thân thiện, không mấy thân quen.

Chạy một vòng ngó các blog quen, cũng thưa thớt thế nào. Cả làng đi nghỉ mát hết rồi hay sao. Hay trời rét mọi người chui vào chăn ấm ngủ trưa. Mình chẳng quen ngủ trưa, lại chạy ra chạy vô, lướt web. Mọi khi hay hào hứng coi đá bóng, theo dõi kết quả, bình loạn trên forum. Giờ tự nhiên cụt hứng. Tối qua không coi trận nào, kết quả loạt trận tối qua ra sao cũng chẳng quan tâm.

Trời se se lạnh, không còn nắng hanh vàng như hôm qua. Cứ xám xám, âm u như đè nặng lên đời. Ngoài đường lặng tiếng xe, vắng bóng người.

Buồn như con chuồn chuồn. Chủ nhật sau ra Bờ Hồ chơi vậy.

Sống Thật Chậm: Gió có cuốn đi?

2011-12-05T08:58:00.004+07:00

Nguồn http://songthatcham.wordpress.com

Bài gốc và comment có thể xem tại đây

Bạn thân mến,

Đôi khi tôi nghĩ những việc chúng ta muốn làm giống như Don Quixote đánh nhau với cối xay gió. Càng làm càng thấy nhiều việc quá làm không xuể. Ở đâu đó luôn còn những em bé thiệt thòi mà chúng ta không vươn tay tới được. Nhưng nếu nghĩ rằng cứ nâng đỡ được một mầm non là thêm một cơ hội để có một cây xanh vâm váp, thì những động thái dù nhỏ nhất cũng không bao giờ là vô ích.

Bạn có tin:

- Sợi dây chun buộc tóc cũng là thứ xa xỉ với cô giáo vùng cao. Khi sống trên đỉnh núi cách huyện lỵ vài chục cây số, một sợi dây chun để cô giáo chải đầu buộc tóc cho bé cũng là thứ không dễ kiếm. Cô giáo trẻ ở Lao Chải tâm sự với tôi rằng cô muốn hàng sáng buộc tóc giúp các bé gái nội trú ở trường, nhưng kiếm những sợi dây vải nhỏ (chứ không dám nghĩ đến dây chun) để buộc tóc cho các con là vấn đề nan giải.

- Một hộp kim chỉ có thể tạo nên sự khác biệt. Lúc tôi đề nghị lần tới gửi đến trường một hộp kim chỉ để các cô giúp các bé nội trú vá víu lại quần áo khi cần thiết, cô giáo ở Lao Chải mắt sáng lên nhưng vẫn cười bẽn lẽn: “Cái gì ở đây chúng em cũng cần chị ạ, nhưng cái gì cũng xin thì ngại quá.”

- Các em bé ở MG Pa Cheo không được đi đại tiện ở trường vì không có nước dội nhà vệ sinh. Các thầy cô nói các bé đã được dặn đi đại tiện ở nhà, đến trường chỉ được tiểu tiện thôi. Tôi cắc cớ hỏi: “Làm sao cấm chúng được, nhỡ đến lớp mới buồn đi ị thì sao?” Thầy giáo cười buồn: “Thì phải ra ngoài bụi thôi chị, chứ trong nhà vệ sinh thì không có nước để dội còn mất vệ sinh chung hơn.” Bạn nghĩ lũ trẻ sẽ làm gì với tay của chúng sau khi loay hoay ngoài bụi? Tôi không dám tưởng tượng xa hơn nữa… Ý định góp với dự án thuốc tẩy giun cho trẻ nghe thật thiếu thực tế ở đây.

Trộm nghĩ, sự giúp đỡ không nhất thiết lúc nào cũng phải là tiền bạc (thứ mà có vẻ ai trong chúng ta cũng thiếu) Nếu mỗi người chúng ta chịu khó nghĩ về các em như con như em của mình, ta sẽ thấy ngay việc mình có thể giúp được nằm trong tầm tay.

Có một điều càng đi tôi càng cảm nhận rõ rệt hơn: nhìn qua thì tất cả các trường đều thiếu thốn như nhau, nhưng nhìn kỹ thì cái khó của mỗi trường lại khác nhau, không trường nào giống với trường nào. Ví dụ: vì vị trí cheo leo, cách trở của mình, trường nội trú dân nuôi và trường mầm non ở Lao Chải cần tất cả những thứ vật dụng hàng ngày cho các cháu, từ những thứ nhỏ nhoi vặt vãnh nhất nhưng nơi đây lại có tạm đủ nước dùng; MG Pa Cheo thì đang cần lắm một nguồn nước sạch để phục vụ nhu cầu tối thiểu cho các bé…

Mong rằng sẽ có nhiều bàn tay góp vào để dự án “Cơm có thịt” có thể mang thêm những hỗ trợ khác đến cho bé mỗi lần các anh các chị đi gắp thịt cho các con. Cũng mong các anh chị trong dự án sẽ cung cấp thêm nhiều thông tin cụ thể và chi tiết về nhu cầu của từng điểm trường để mọi người dễ dàng chung sức hơn. Tôi biết yêu cầu này thoạt nghe thì đơn giản nhưng sẽ đặt thêm sự nặng nề lên cái gánh vốn đã nặng trên vai các anh các chị.

Qua chuyến đi vừa rồi, tôi thấy mình thật may mắn được gặp gỡ và đi chung một con đường với những con người này: người thì mặc đám cưới con gần kề, tất tả đi lo từng tấm chăn, manh áo kịp mang lên cho các cháu trước khi mùa đông thực sự ập đến; người thì gửi con ở nhà cho người thân hoặc đứa lớn trông nom đứa bé để cả bố và mẹ lên đường – những cuộc điện thoại để dặn con nhớ khóa cửa buổi tối, nhớ lấy quần áo trong máy giặt ra phơi nghe ấm áp lạ lùng; người thì có một cha một con thôi cũng vẫn dặn con đi xe buýt của trường thêm ngày nữa rồi bố sẽ về; người thì dẫu phải đi suốt đêm cho kịp việc sáng hôm sau ở Hà Nội vẫn nhẫn nại khảo sát nốt những điểm trường cuối cùng khi trời đã tối mịt… Cầu cho các anh chị chân cứng đá mềm, đừng bao giờ ngã lòng để các cháu có được điểm tựa và để những người ủng hộ giữ vững niềm tin.

Liệu nỗ lực và tấm lòng của mọi người rồi có bị “gió cuốn đi”? Tôi muốn tin rằng sẽ không như vậy, muốn tin rằng ngược lại, thiện ý của chúng ta như những ngọn gió nhỏ sẽ góp thành bão lớn, thổi bay sự vô cảm, lãnh đạm trong trái tim con người./.

Loạt bài này đến đây là hết rồi. Tôi dự định sẽ quay lại với các bé ngay khi có thể. Hẹn bạn lúc nào làm được gì mới sẽ viết tiếp về chủ đề này bạn nhé. Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc, mỉm cười và rơi nước mắt cùng tôi.

(HAT) - Xin cảm ơn tác giả - blogger Sống Thật Chậm - về loạt bài thật xúc động và sâu sắc này. Mong sao Sống Thật Chậm sớm có những chuyến đi mới, những bài viết mới về chủ đề này, để có thể làm tan chảy (phần nào) tảng băng vô cảm trong tâm hồn chúng ta.

Xa và nhớ

2011-12-03T22:37:00.000+07:00

Lưu Xuân Bình gửi HAT blog (tựa đề của Bình)

Tuấn à! Mạng trục trặc cả tháng nay, mãi hôm qua mới sửa được và mình mới ghé thăm blog của cậu. Mình đã xem được hết các ảnh của cậu đăng tải và đọc được hết các kí ức tuổi thơ của các các bạn. Hiểu được tấm lòng của các bạn nơi xa, hôm qua mình có viết bài thơ dành tặng các bạn, những người đang sinh sống nơi đất khách quê người. Hi vọng sau khi đoc xong bài thơ này, các bạn ở nơi xa như Tuấn, Ngà, Hà chày, Thảo béo, Kiều Nga, Liễu, Đào, Vân... và nhiều bạn khác nữa cảm thấy ấm áp hơn.

nỗi niềm người viễn xứ

(Tặng các bạn đang sinh hoạt và công tác

nơi đất khách quê người)

L.B

Xa quê, nhung nhớ quê hương.

Bâng khuâng trong dạ, vấn vương ngày ngày.

Nhớ cha, nhớ mẹ, nhớ thầy,

Nhớ bạn thủa nhỏ vui vầy đùa nô.

Thời gian – Cái tuổi bé thơ,

Tình cha, nghĩa mẹ chăm lo đủ đầy.

Học hành hiểu biết từ đây.

Trưởng thành lên bởi tay thầy đắp vun.

Chia bùi sẻ ngọt sớm hôm

Là tình bè bạn khi còn hàn vi.

Bây giờ khôn lớn ra đi,

Ở nơi đất khách nghĩ suy mọi đường.

Cũng vì “tiền, áo, gạo, cơm”,

Bon chen cuộc sống, lo toan bộn bề.

Con tim luôn ấp ủ về

Quê hương, thầy, mẹ, bạn bè, anh em.

02/12/2011

Sống Thật Chậm: Hoa trên đỉnh núi

2011-12-03T22:22:00.002+07:00

Nguồn http://songthatcham.wordpress.com

(HAT) - Đây là bài viết thứ hai trong loạt bài của bạn Sống Thật Chậm sau chuyến đi Tây bắc. Thêm một bài viết nữa làm lay động tâm can người đọc. Trên trang chủ blog của mình có link đến blog songthatcham, nhưng mình vẫn xin phép tác giả post lại bài này, để các bạn tiện theo dõi. Bài viết gốc và các comment có thể đọc ở đây.
Xin cảm ơn tác giả.

Hoa trên đỉnh núi

Posted on 01.12.2011

Trên đường đi vùng cao lần này, tôi bắt gặp những vạt hoa rừng đẹp đến ngỡ ngàng. Nhưng điều đẹp nhất mà tôi giữ mãi trong tim mình là hình ảnh người giáo viên nơi đây.

Có người độc miệng bảo: “Họ thường lên đây chỉ vì suất biên chế, vài năm lại xin về xuôi.” Tôi không tin như vậy khi nhìn thấy những điều mà các nhà giáo ở đây đã và đang làm. Thiếu tình yêu nghề, tình yêu trẻ, tôi nghĩ không ai có thể vượt qua nổi những khó khăn, trở ngại chốn này.

Bạn có sẵn lòng sống trong những gian nhà (nếu có thể gọi như vậy) bằng phên lót bạt dứa không? Họ làm được đấy.

Giường ngủ của cô giáo MG Y Tý

Có ai tự hỏi: Gió mùa đông bắc tràn về thì căn phòng này ấm hơn ngoài trời được mấy độ?

Thiếu đồ chơi, đồ dùng dạy học cho các con ư? Bạn hãy xem các cô giáo ở MG Pa Cheo làm được gì này:

Con voi có nguyên cả... hạn sử dụng nhé!

Để bao giờ con về phố, con biết ngay nó là cái gì

Họ trích lương hàng tháng để bù đắp thêm cho những đứa trẻ vốn thiếu thốn hơn mình như một lẽ đương nhiên. Tôi cũng ước muốn con tôi được học những người thầy như thế. Tôi có lẽ là tuýp người hơi cổ lỗ sĩ khi cứ khư khư ý nghĩ: học làm người quan trọng hơn học kiến thức.

Trong chuyến này, tôi chú tâm quan sát xem các em được dạy dỗ rèn cặp như thế nào, và tôi thực sự bất ngờ. Ấn tượng mạnh nhất về các em bé học sinh vùng cao mà đoàn chúng tôi ai cũng có là các em ngoan ngoãn, thân thiện và cực kỳ lễ độ.

Ở trường tiểu học nội trú Suối Giàng, các cô bé cậu bé được giúp mặc áo, cài áo xong đều khoanh tay lễ phép nói với tôi: “Cháu xin cô ạ” hay “Cháu cám ơn cô ạ”.

Đứng ở trường Mẫu giáo Pa Cheo, nếu nhắm mắt lại, bạn sẽ cảm thấy như đang đứng giữa một trường mầm non kiểu mẫu của Hà Nội. Các bé nói và hát tiếng Kinh bằng chất giọng trong trẻo, sõi và đáng yêu vô cùng. Ríu ra ríu rít, chúng đọc liền một mạch mấy bài thơ dài trước cặp mắt ngạc nhiên của khách. Chẳng biết có phải các thầy cô có ý khoe với chúng tôi hay không, cả hai lớp học gần 40 bé (ở đây các bé ở độ tuổi 3-5 tuổi đều học chung 1 lớp) cùng được đưa ra sân chơi trò chơi và múa hát. Tôi thấy hầu như chúng thuộc chẳng thiếu bài hát thiếu nhi nào.

Cô cất giọng: “Chơi trò chơi nào!”, cả lũ chim non họa theo “Chơi gì? Chơi gì?” như thủ tục để bắt đầu 1 trò chơi mới. Trẻ con là như vậy đấy, chúng chẳng bận tâm đến cái sự đói hay rách nhiều lắm, cứ được chơi là vui rồi.

"Chơi gì? Chơi gì?"

Khi được tặng quà bánh, các thầy cô lấy một cái sọt nhỏ để giữa vòng tròn, các bé biết tự động đem vỏ kẹo, vỏ bánh, vỏ hộp sữa bỏ vào trong sọt. Ngoan thật là ngoan. Ai dám bảo, những người sống giữa thị thành văn minh hơn những em bé nơi đây.

Trong bữa cơm trưa của học sinh MG Dền Thàng, tôi phục lăn khi thấy các bạn lớn trong lớp phụ cô bưng cơm ra bàn cho các bạn nhỏ. Cả lớp không ai ăn trước, chờ ai cũng có cơm đã, rồi đồng thanh mời: “Chúng con mời cô ăn cơm ạ.” Ôi, cái giọng non nớt của chúng sao mà đáng yêu đến thế.

Giúp cô chia cơm, chẳng gì người ta cũng 5 tuổi rồi!

Cháu thử miếng đã, ngon quá cơ!

Rõ ra dáng con nhà nề nếp nhé, ăn từ tốn không vãi hạt nào.

Cảm ơn các em, những bông hoa trên đỉnh núi. Chính các em đã trả lại cho chúng tôi niềm tin vào sự tận tụy của người thầy. Ít ra, ở vùng núi xa xôi này, học sinh của các em cũng không bị thiếu thốn một thứ vô cùng quý giá: tình yêu thương của thầy cô.

Bạn có tưởng tượng được:

- Nước rửa mặt mũi chân tay cho bé là ưu tiên cuối cùng. Những giá treo khăn mặt và đám khăn mặt xinh xinh gần như vô dụng ở một số điểm trường như Pa Cheo vì không có đủ nước. Lỗi đầu tiên là khi quy hoạch và thiết kế trường mầm non, người ta không tính đến nguồn nước, lỗi thứ hai là ngân sách không có để mua lại nước của dân cho trường, lỗi thứ ba là v.v… và v.v… Hậu quả là những gương mặt bầu bĩnh không mấy khi được phô má hồng ra ngoài, toàn là má… nâu thôi

- Việc cắt tóc cho học sinh là điều cấm kỵ. Một trong những dự định ngây ngô của tôi là tặng cho mỗi trường một bộ kéo và tôngđơ để các cô cắt tóc giúp các cháu gọn gàng. Vừa thổ lộ với cô giáo ở trường tiểu học nội trú Lao Chải, cô đã cười rũ: “Không được đâu chị ơi. Người dân tộc không cho ai cắt tóc con mình bao giờ, nếu làm họ có thể phạt vạ đấy. Hồi mới lên em không biết, lôi 1 bé ra cắt tóc, sau đấy mất ngủ 2 tuần liền, nơm nớp lo phụ huynh đến bắt vạ thì không lấy đâu ra tiền mà trả.”

- Các trường mầm non hầu hết đều nằm ở điểm cao hơn và cheo leo hơn so với trường tiểu học và trường trung học cơ sở. Lý do là mầm non luôn được xây dựng sau và lúc ấy thì quỹ đất đã hết rồi. Một cô giáo ở Ngải Thầu bảo tôi: “Nếu chị ở lại đây qua đêm. Khoảng 6 giờ rưỡi sáng chị sẽ chứng kiến cảnh lũ trẻ như bầy chuột con cắn đuôi nhau bò lên dốc.” Tôi đoán trời mà mưa thì cái bầy chuột con ấy sẽ tiến 1 bước lùi 3 bước mất thôi.

Một vài thắc mắc rất vụn vặt của tôi đã có lời giải đáp. Dù chưa được trọn vẹn cũng xin chia sẻ cùng bạn vì biết đâu bạn đang giữ trong lòng những băn khoăn như tôi đã có trước khi tham gia chuyến đi này:

- Bữa sáng của trẻ em nội trú: Các em ăn lại cơm thừa của đêm hôm trước, được hâm nóng lại. Khi tôi hỏi về thức ăn, câu trả lời là nếu còn thức ăn thừa của đêm trước thì sẽ chia nhau. Cả người hỏi lẫn người trả lời đều hiểu rõ khi chữ “nếu” kia không xảy ra (mà tôi ngờ rằng nó hiếm khi xảy ra) thì các em sẽ ăn cơm thế nào. Chừng như không cầm được, một thầy giáo nói thêm: “Có khi chúng tôi thấy các em ăn suông tội quá, mang nước mắm qua cho, bảo các em chan cơm cho dễ ăn, nhưng các em trả lời là không biết ăn nước mắm chị ạ.”

- Trẻ miền núi có mặc quần áo cũ của người khác không: Theo tập quán, người dân tộc thiểu số không bao giờ cho con mình mặc lại quần áo cũ của người khác. Tuy nhiên, theo lời các cô giáo, trong những năm gần đây các em bé đến trường thường nhận được đồ cũ dưới xuôi ủng hộ nên dần dần đã tạo được thói quen này. Tôi không dám chắc về học sinh Trung học Cơ sở vì lần này tôi chỉ gặp các cô giáo Mầm non và Tiểu học, nhưng các bé MG và Tiểu học thì vẫn sung sướng mặc quần áo cũ được ủng hộ. Các cô chỉ ra sân trường: “Chị xem, những bé nào mặc quần áo dân tộc thì là của chúng nó, còn quần áo thường thì toàn đồ bọn em đi xin về cho chứ dân ở đây không có tiền mua những thứ ấy về mặc đâu chị.”

Cũ người mới ta, áo này thì cháu mặc được cả mấy năm nữa chưa ngắn ạ!

- Bé đến trường thì nói tiếng Kinh, ở nhà thì nói tiếng dân tộc mình: Có trường tập trung con em của mấy dân tộc khác nhau. Không hề gì, học trò học cô tiếng Kinh, cô lại học lại tiếng đồng bào thiểu số từ chính học trò mình.

Đến đây đã dài lắm rồi, mai ta mới nghĩ xem có thể giúp các con như thế nào bạn nhé.

Sống Thật Chậm: Gặp lại ngày xưa…

2011-12-01T14:11:00.003+07:00

Posted on 30.11.2011

Nguồn http://songthatcham.wordpress.com

(HAT) - Hôm nay qua blog trandangtuan.wordpress.com, thấy có bài này đọc xúc động quá. Tác giả - bạn songthatcham - cũng lần đầu tiên tham gia đi Tây Bắc, bạn ấy góp sức vào chương trình "cơm có thịt" một chiếc pick-up để chuyên chở hàng. Bài viết thật nhiều cảm xúc! Mình rất tiếc không đi tiếp cùng mọi người được lên Lào Cai, để có được những cảm nhận sâu sắc như vậy. Đến Suối Giàng, cảm nhận của mình mới chỉ là niềm vui được sẻ chia, là những nụ cười hồn nhiên và ánh mắt trong veo của các bé, mà chưa phải là những giọt nước mắt tự đáy lòng. Mình cũng đã trải nghiệm những ngày thơ ấu y hệt như những gì songthatcham viết, nên sự đồng cảm khiến mình thực sự xúc động. Xin phép chủ blog cho đăng lại bài này trên trang của mình. Cảm ơn bạn!

Gặp lại ngày xưa…

Ngày xưa của tôi có những buổi trưa xách cặp lồng cơm đến lớp…
Hồi ấy trẻ con chỉ học 1 buổi, chúng tôi học lớp chuyên nên có những đợt học 2 buổi để luyện thêm. Một trong những lý do tôi thích những ngày học 2 buổi là tôi được mang cặp lồng cơm đi học, vừa trông như người lớn, vừa được dịp trao đổi, ăn thử cơm nhà người khác.

Lần này khi bám chân đoàn khảo sát “Cơm có thịt”, tôi lại thấy cảnh các em bé lũn cũn xách cơm đến trường.

Gia tài của cháu: quyển sách quý nhất đấy ạ.

Có điều cách đây hơn 30 năm, giữa thời bao cấp thiếu thốn đủ thứ, cơm của tôi vẫn có chút rau và tí đồ mặn như lạc rang nước mắm, còn đây là cơm của các bé mầm non huyện Bát Xát ngày hôm nay.

Cháu mang cơm với cá mắm, (lúc này bé mới giở cặp lồng ra chứ chưa ăn đâu ạ)

còn cháu mang cơm với... thìa ạ!

Ngày xưa của tôi có nỗi thèm ăn thường trực…
Các con tôi không bao giờ hình dung nổi chuyện nửa lạng thịt dành cho một bữa ăn tươi là như thế nào. Thời của tôi, “tiêu chuẩn nhân dân” được vài lạng thịt một tháng luôn phải cố ý mua mỡ để còn xào rau, lấy tóp mỡ rang cơm. Quả thực nếu lạng ra được một rẻo thịt nạc thì trẻ con sung sướng lắm vì thế nào cũng được ưu tiên. Nhờ thế chúng tôi có khái niệm “ăn dè”: miếng thịt cứ nằm trên mặt bát cơm, nhìn cho sướng mắt, rồi nó cứ tụt dần xuống đáy bát mà chẳng suy xuyển mấy về hình dáng, “ăn dè” mà. Cái đói lúc nào cũng lảng vảng xung quanh, rõ ràng vừa ăn no bụng bữa cơm độn mì sợi với rau luộc chấm nước mắm xong, thoáng cái đã thấy đói meo lúc nào.
Ở Mẫu giáo (MG) Dền Thàng, chúng tôi may mắn đến đúng bữa các con ăn trưa. Những cái miệng xinh xinh loáng mỡ vì hôm nay các con được ăn thịt. Nhờ có chương trình “Cơm có thịt” của các bác trên mạng, các bé được ăn hàng tuần 2 ngày thịt, 1 ngày đậu, 1 ngày trứng và 1 ngày cá mắm. Các cô bảo bát đầu tiên thường chia hết đồ ăn vào bát các con cho công bằng, thế là các bé cũng có chiến thuật ăn dè ngay lập tức, nhín đồ ăn lại để khi xin cơm bát sau hoặc bát sau nữa vẫn còn cái vị ngon ngọt lẫn vào với cơm.

Tô canh của các con cũng có màu sắc hơn trước đây.

Ngày xưa của tôi có cái lạnh tím tái chân tay…
Mãi đến giờ nhiều khi mấy chị em tôi vẫn còn thắc mắc khi mình còn bé thời tiết lạnh hơn bây giờ hay sao mà cái lạnh cứ thấm vào xương, luồn lách trong người bất chấp mấy lớp áo mỏng mặc chồng lên nhau bên ngoài. Con tôi không tưởng tượng nổi khi tôi kể lại chuyện tôi và bạn bè thường chơi trò thách nhau đoán được hôm ấy mặc mấy áo trên người, kỷ lục là 1 lần cô bạn tôi (một cô bé lớp 3 gầy gò) mặc đến 13 áo.

Giữa nơi rừng núi mây phủ gần như suốt ngày này, các bé MG mà chúng tôi ghé thăm chỉ phong phanh 1 đến 2 lớp áo. Sang lắm thì có thêm cái khăn hoặc cái mũ. Chân trần không phải là hiếm. Có đôi bàn tay bé nhỏ tôi ủ mãi trong tay mình mà không thấy ấm lên được bao nhiêu.

Chân nọ kê lên chân kia sẽ đỡ lạnh cô ạ, thật đấy!

Ngày xưa của tôi có chiếc chăn kéo kín cổ thì hở chân…
Bạn đã bao giờ đắp chiếc chăn bông nào bị giạt bông chưa? Cái chăn của tôi ngày bé tôi thuộc như thuộc lòng như bàn tay, khi đắp vào thì phải lựa đôi chân thế nào cho đừng vào chỗ chỉ có mỗi 2 lớp vải mỏng manh.
Cái sạp tre chật ních “trứng gà trứng vịt” ở MG Y Tý làm tôi thấy ấm lòng. Đố bạn biết bao nhiêu đứa chia nhau 1 cái chăn đấy? Chắc chắn bạn không đoán ra. Vì bạn không biết tuyệt chiêu của các cô giáo nơi đây:

Trở đầu đuôi nhé: 11-12 bạn một chăn chỉ hụt tý.

Thế này thì lúc dậy "tê rần không hiểu vì sao tê rần"

Ngày xưa của tôi có chị tôi chờ đón những chiều tan học đường xa…
Chị em tôi yêu nhau lắm. Tình yêu ấy theo trí nhớ của tôi bắt đầu từ những ngày chị đưa tôi đến lớp MG và đón tôi về ở nơi sơ tán. Con chị nhỉnh hơn con em tí tẹo dắt nhau đi thập thõm trong bóng chiều nhập nhoạng. Tôi nhớ chị tôi khi bắt gặp cô bé 8 tuổi ngồi chờ đón em 3 tuổi ở MG A Lù.

Đợi em tan học.

Nhà cháu có 4 chị em, cháu lớn nhất cô ạ.

Những ngày xưa thân thương ấy tôi chỉ mong mãi nằm trong ký ức, mong con mình không bao giờ phải trải lại. Vậy mà sau gần 4 thập kỷ, tôi gặp lại nó nguyên vẹn nơi đây, tệ hơn tôi hình dung rất nhiều. Thấy đắng trong lòng… Đành tự an ủi mình rằng tuổi thơ khốn khó năm xưa đã trao cho tôi nghị lực sống mạnh mẽ, trau giồi cho tôi sự tháo vát và khả năng chịu đựng mà thế hệ các con tôi không có, hy vọng các em bé nơi đây sẽ dựa vào ưu thế ấy mà tôi luyện lòng quả cảm cho mình. Dẫu có thế nào, vẫn cần lắm những bàn tay nâng bước các em.

Bạn có biết:
- Trẻ em 3-5 tuổi ở miền núi vẫn tự mình đến lớp. Đã đành không có nỗi ám ảnh xe cộ như ở phố phường, nhưng còn lối đi ghập ghềnh dốc đá, còn khe sâu bên đường…? Lòng hiếu học nơi đây thật mãnh liệt.
- Một em bé 3-5 tuổi có thể ăn đến 4 bát cơm. Cơm nấu nở bung, hạt gạo to như ngô, nhạt thếch. Vậy mà đứa ăn khỏe có thể ăn đến 4 bát. Lý do rất đơn giản: ở nhà con không có thức ăn, chỉ có rau luộc và khi nào sang lắm thì vài vụn cá mắm (tôi đã nếm thử: đó là cá khô loại nhỏ đã mủn vì để lâu, mặn đắng lưỡi). Các cô giáo nói mùa giáp hạt, có bạn cha mẹ chỉ đóng bột ngô chứ không có gạo, có bạn cha mẹ chẳng có gì mà đóng, các cô đành thêm chút gạo của mình vào, trộn tất cả lại với nhau, nấu chung lên và chia đều cho các con theo lượng cơm độn có được ấy. Những thời điểm ấy, 1-2 bát cơm độn ở trường vào bữa trưa là chủ lực thay thế bữa chiều không cơm chỉ có rau luộc lấy lệ ở nhà.

Rá cơm gạo góp ở MG Dền Thàng

- Các bé mầm non huyện Bát Xát chưa có khái niệm sữa và bánh mì. Trong 38 cháu ở MG Pa Cheo chỉ có 1 cháu biết sữa tươi là gì và biết cách uống một hộp sữa như thế nào. Hầu như tất cả các bé ở Dền Thàng, Ngải Thầu, A Lù… từ mầm non đến tiểu học đều không biết bánh mì là gì. Có em đoán ra rằng đó là một loại bánh nhưng mà chưa được ăn bao giờ. Cảm ơn lắm lắm một bạn ở diễn đàn “Cơm có thịt” đã ủng hộ bánh mì và sữa đặc cho các bé.

Nâng cao lên cho em chấm với nào!

Tôi không phải nhà văn, chẳng phải nhà báo, lại rất ghét chụp ảnh. Theo chân đoàn lần này chỉ muốn tìm câu trả lời cho một số băn khoăn của mình. Tôi giận mình không biết chụp ảnh để mang về cảm giác thật của con dốc dựng đứng ở MG Ngải Thầu, nơi người lớn miền xuôi phải rón rén lần từng bước, dừng nghỉ mấy lần để thở, trẻ con lớp 3 miền ngược vẫn ôm bó củi chạy phăng phăng; tiếc mình không ghi lại được hình ảnh bàn tay bé bỏng lạnh tím của em bé 3 tuổi với thân hình chỉ nhỉnh hơn con búp bê một tẹo.
Vài cảm tưởng lan man về chuyện ăn, chuyện ngủ của các bé, thấy đã dài dòng lắm rồi. Ngày mai sẽ kể tiếp với bạn về chuyện học của các con nhé.

Bài viết gốc và các comment có thể xem ở đây

Thư cô Ngọc Diệp

2011-11-29T12:25:00.002+07:00

(HAT) - Mấy bữa nay bận, lười check mail, tối qua mở hộp thư ra thấy bao nhiêu thư mới đến. Có thư này của Thảo béo - "Bạn Tuấn có quà". Tò mò quá, mở ngay ra xem quà gì. Món quà làm mình hết sức bất ngờ và cảm động. Thảo viết thế này.

(Thảo) - Đến hôm nay chuyến đi trở về tuổi thơ của mình vẫn là đề tài nóng sốt trong gia đình mình - cả 2 bên nội ngoại. Tuần trước ông bà nội đi chơi Đà Lạt nên từ lúc mình đi Thái Nguyên về đến hôm qua mới sang thăm ông bà được. Mình không ngờ câu đầu tiên ông nội Xiu - Xíu hỏi mình là "Thế con ra họp lớp gặp thầy, gặp bạn có vui không?". Thế là được dịp mình lại thao thao bất tuyệt... nào thầy Hải, thầy Tuất, nào trường lớp thế nào, Đồi Độc Lập ra sao.... Mình hứa sẽ mang quyển kỷ yếu cho ông bà đọc, ông bà vui lắm vì mình khoe trong quyển ấy có cả bài của anh Dũng :-).

Còn bên ngoại - mình để quyển kỷ yếu bên đó cả tuần cho ông bà đọc. Nhớ hình ảnh bà ngoại vừa đọc vừa phải gỡ kính ra lau nước mắt vì nhiều chỗ buồn cười quá. Thứ Bảy vừa rồi, cho bọn nhóc sang chơi, thấy bà ngoại thỏ thẻ "đọc xong mẹ cũng muốn viết cái gì đấy cho lớp chúng mày quá, nhưng nghĩ lại thấy đúng là bà già vô duyên, không đâu lại đòi xen vào...". Mình túm vội "mẹ viết đi, con gửi bài cho, mẹ nhớ viết đấy nhé, bọn con quí lắm đấy". Tối hôm qua bà gọi điện "xong rồi!". Sáng nay phải chạy vội sang lấy trước khi đi làm, vừa oánh máy lại xong để gửi Tuấn. Tuấn xem có được không nhé.

THƯ CÔ NGỌC DIỆP

Gửi Hồ Anh Tuấn và các bạn lớp A khóa từ 1974-1981, Trường cấp I-II Độc Lập.

Cô là Diệp, mẹ của Hạnh Thảo và Mai Hiền (em Hiền học dưới các cháu 3 lớp).

Vừa qua Thảo được trở về gặp lại các bạn và các thầy cô, là người cũng từng được sống trên mảnh đất ấy, lòng cô cũng thấy xốn xang quá. Hôm nay cô muốn xin một vé phụ để được cùng đi trên con tàu trở về tuổi thơ với các cháu, mà sân ga cuối của chúng ta là trường Độc Lập, khu Gang Thép Thái Nguyên.

Cho cô ké vài dòng Tuấn nhé.

Thấm thoắt đã 30 năm kể từ ngày các cháu xa trường để lên học cấp III. Gia đình cô rời nơi ấy cũng đã hơn 27 năm.

Thời gian thật là diệu kỳ, khi từng ấy năm trời vạn vật và cuộc sống thì đổi thay không ngừng, mà những ký ức của chúng ta về những ngày thơ ấu vẫn không hề phai nhạt. Nghe Thảo kể lại chuyến đi vừa qua và được đọc những dòng trong quyển kỷ yếu của các cháu, trong cô đầy xúc cảm. Thật tuyệt vời là các cháu vẫn giữ lại cho mình những kỷ niệm thời ấu thơ tươi đẹp, không quên những gì các thầy cô đã dạy dỗ. Bởi vì quãng đời đó các cháu đã được đặt một nền tảng kiến thức cơ bản đầu tiên, một nhân cách đã được định hình cho tương lai. Không quên – tức là ta đã biết ơn, biết ơn những người đã dạy dỗ mình, biết ơn mảnh đất đã nuôi dưỡng mình.

1974-1981 nằm trong quãng thời gian đất nước ta mới thống nhất, cuộc sống còn muôn vàn khó khăn, thiếu thốn. Các cháu đã cùng cha mẹ mình vui vẻ vượt qua tất cả để học tập tốt. Cô nhớ có lần đi làm về, thấy Thảo mặt hớn hở khoe: “Hôm nay con xếp hàng mua được đậu mẹ ạ.” Ôi chao, chỉ vài bìa đậu mua được mà mẹ con sung sướng thế! Các cháu cũng đều thế cả thôi, phụ giúp cha mẹ từ những việc nhỏ để cho cuộc sống đỡ chật vật.

Nhà cô ở dãy 314, ngay sát con đường vào trường. Cô nhớ những lúc học sinh tới trường và nhất là những lúc tan trường mỗi ngày, như một đàn chim lao xao, ríu rít đi ngang qua nhà cô. Hình ảnh thanh bình tuyệt đẹp đó, dù là thế hệ nào, người ta cũng không bao giờ quên được. Cô cũng muốn một lần được về thăm lại nơi ấy, thăm lại một quãng đời của thế hệ cô và tuổi thơ của Thảo, Hiền và các cháu – về để một lần được nói lời cảm ơn các thầy cô đã dạy dỗ, yêu thương các cháu và cho các cháu những ký ức đẹp đẽ, cám ơn mảnh đất đã dung dưỡng mình.

Thôi, cô dừng đây. Viết dài các cháu lại ngại đọc những lời già cỗi. Trước khi kết thúc, cô chợt nhớ 2 câu thơ của nhà thơ Chế Lan Viên mà cô rất thích:

Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở

Khi ta đi, đất bỗng hóa tâm hồn!

Vì hình dung mình cũng được trở về như các cháu, cô mạn phép nhà thơ nối tiếp bằng 2 câu thơ sau:

Khi ta về tuổi đã hoàng hôn

Nhưng đất vẫn nặng lòng thương nhớ.

Chúc tất cả các cháu thành công và hạnh phúc.

Tuấn cho cô hỏi thăm mẹ Nhi nhé.

(Nguyễn Ngọc Diệp)

Cô nhờ Thảo gửi tới Tuấn.

Lên Suối Giàng (phần 2)

2011-11-29T01:58:00.007+07:00

Bọn trẻ con nội trú được báo trước có khách Hà Nội lên, đã ngóng chờ từ chiều. Một số đứa nhà rất xa, không đợi được, phải về để hôm sau mang gạo đến trường. Mới sà vào lân la bắt chuyện với chúng, thì bác Tuấn, bác Trâm, bác Linh đã bắt đầu phát áo khoác ấm cho bọn tiểu học. Các bác Tiến, bác Khôi thì làm phụ tá. Nhìn bọn trẻ háo hức nhận quà, mặc áo, đội mũ với vẻ mặt hân hoan mà thấy sướng quá

Xong Tiểu học, bác Tuấn lại dẫn mọi người qua trường THCS phát áo, phát khăn. Có chút trục trặc là áo khoác cỡ nhỏ nhiều quá, ít cỡ to, nên phải chọn, đổi hơi lâu cho những đứa lớn mặc vừa. Bọn con gái thích áo màu sặc sỡ, đỏ đỏ, hồng hồng, hơn là áo màu xanh, màu đen.

Thùng quần áo cũ mình gửi các thầy cô THCS phát cho các em sau. Thùng sách truyện thì gửi cho Thư viện của THCS luôn. Xong xuôi cả rồi, đã hơn 20h, ai đó mới sực nhớ, hỏi: “Thế cây chè cổ thụ nổi tiếng trông thế nào?”. Bác Tuấn dẫn ra góc sân Trường, chỉ mấy cây chè cao khoảng hơn 2m, gốc to bằng bắp chân, nói chè đây này. Một thầy giáo bấm đèn pin cho khách coi chè, chỉ dẫn: “Mấy gốc chè này chỉ 20-30 năm thôi. Chè cổ thụ phải cả trăm tuổi kia”. Thế là cuộc thưởng ngoạn chè Suối Giàng diễn ra trong chưa đầy 5 phút, dưới ánh đèn pin! Thôi thì lần khác có dịp lên coi, hoặc vào mạng search hình coi đỡ vậy.

Trên sườn dốc xa xa cũng thấy lấp loáng ánh đèn pin. Một cô giáo nói đó là những đứa nhà gần (cũng phải 5-6 km) tối nay đi bộ về lấy gạo mai mang lên nộp cho cả tuần sau. Nói đến ăn, lúc đó mới thấy đói khiếp! Đang băn khoăn định hỏi xem ở đây có hàng quán gì không, thì nghe nói ông chủ tịch xã, bí thư xã, các thầy cô giáo đã làm cơm tiếp khách tại Văn phòng trường Tiểu học. Bữa cơm ấm cúng, thân tình, rất vui! Trong bữa, có một cô giáo hát tặng khách mấy bài, có cả bài hát do cô sáng tác về nghề dạy học, rất hay! Bác Khoai thì đọc một bài thơ. Ăn xong, mình vòng vòng ngó xem mấy lớp học. Thực lòng mà nói cơ sở trường lớp ở đây ổn, khá hơn nhiều nơi, nếu căn cứ vào những bức ảnh mình đã thấy. Nhà xây, tuy nhỏ, nhưng cũng sạch sẽ, khang trang. Với Suối Giàng, vấn đề chỉ là đồ ấm chưa đủ, và thức ăn cho học sinh nội trú còn thiếu thốn. Một cô giáo nói bây giờ nhờ bác Tuấn, cơm có thịt, bọn trẻ thích đi học hơn, ít bỏ học hơn. Nhiều đứa hơn tháng qua lớn phổng lên, tăng mấy cân luôn. Ai cũng mừng! Nhìn chung, mình thấy tụi trẻ dân tộc bé quá, nhiều đứa học lớp 5-6 mà bé bằng bọn lớp 2-3 ở Hà Nội. Nếu nhờ có thịt, có áo ấm mà chúng nó khỏe mạnh hơn chút, ít ốm đau hơn chút, cao hơn chút, nặng hơn chút, thì còn gì làm chúng mình vui hơn.

Bác Tuấn từ lúc nào đã kịp lượn qua chỗ có một nhóm học sinh đang coi phim gì đó trên TV, có lẽ là cái TV duy nhất ở Trường. Rồi bác ấy nhắc thầy cô giáo là không nên cho tụi nhỏ coi những phim nhiều cảnh bạo lực như thế. Mọi người lại bàn tán nên chuyển những băng đĩa gì từ Hà Nội lên cho tụi trẻ ở đây xem.

21h30, cả đoàn qua thăm một dãy nhà của nội trú của Tiểu học. Căn nhà này trước là Trạm Y tế xã, sạch sẽ, ấm áp, nhưng có vẻ hơi ít cửa sổ, và các căn phòng hơi nhỏ. Mỗi phòng kê 3-4 chiếc giường tầng sát nhau. Hôm nay nhiều giường trống vì nhiều đứa về nhà ngày cuối tuần. Nhiều đứa đã chui vào chăn ngủ khò khò, nhiều đứa đi ngủ vẫn để nguyên áo mới, mũ mới không muốn rời. Bọn trẻ mới 6-7 tuổi đã biết tự lập, đến giờ tự đi ngủ, tự biết gấp chăn.

22h, cả đoàn 12 người rời Suối Giàng, chạy xe về Nghĩa Lộ (cách hơn 20 km) thuê khách sạn để ngủ.

Sáng Chủ nhật, ăn sáng xong, các bác lại lên đường đi Y Tý, mang theo rất nhiều chăn mền, bánh mì, sữa, ... cho các bé mẫu giáo, hình như trên đường đi còn định ghé qua mấy điểm ở Mù Cang Chải. Mình chia tay mọi người để quay về Hà Nội, vì chiều chủ nhật có việc bận. Con đường các bác ấy sắp đi lên Y Tí còn xa và gập ghềnh hơn nhiều chặng Hà Nội đi Suối Giàng.

Bác Tuấn gửi lời chào và cảm ơn các bạn Giỏ Thị và Lana nhé.

Đường về đã quen, thong thả hơn, tranh thủ ngắm cảnh và còn dừng lại chụp ảnh mấy lần.

Người mẹ trẻ địu con giặt đồ trên sông

Đang đổ xuống một con dốc dài thì gặp hai mẹ con người dân tộc đi ngược chiều. Thấy mình dừng xe, giơ máy ảnh, hai mẹ con dừng lại, cười tươi cho chụp hình. Có lẽ đây là bức ảnh đẹp nhất mình đã từng chụp!

Trên xe chỉ còn một lốc sữa tươi khả dĩ để làm quà, mình mang đến cho con bé. Con bé tần ngần không cầm, mẹ nó nói gì đó, nó mới nhận sữa. Mình hỏi người mẹ: "Có biết uống sữa này không?". Chị ta nói được tiếng Kinh: "Có biết mà!". Lúc đó, mình mới phát hiện ra trên lưng chị ta còn địu một đứa con nhỏ đang kêu e e.

Tự nhiên chẳng biết viết gì để kết thúc bài này. Ờ, đúng là mình đã bắt đầu mê đi Tây Bắc rồi! Lần sau có dịp mình sẽ lại xin đi theo các bác Tuấn, bác Tiến lên Tây Bắc. Sẽ xin nghỉ phép vài ngày để đi những chặng xa hơn, đến được những nơi hẻo lánh hơn. Nơi đây không chỉ có núi non hùng vĩ, mà còn có những nụ cười hồn nhiên thế, những ánh mắt trong veo thế.

(Lên Suối Giàng - phần 1)

Lên Suối Giàng (phần 1)

2011-11-28T22:31:00.007+07:00

Từ mấy bữa trước thấy “Giỏ thị trưởng” Lana thông báo nhóm Giỏ thị Blogspot sẽ quyên góp quần áo để gửi qua Quỹ “Cơm có thịt” của Bác Trần Đăng Tuấn lên giúp trẻ em vùng cao, mình về kêu con trai soạn hết tủ quần áo, đồ gì còn tốt nhưng không dùng, hoặc ít dùng thì để riêng, giặt sạch, gấp cẩn thận để gửi các bạn. Góp được một túi, nhưng chủ yếu đồ hè, đồ ấm thu-đông thì lại không có nhiều, mà bây giờ bắt đầu mùa đông, trẻ em vùng cao cần gấp đồ chống rét. Lana cũng có một thùng quần áo cả cũ và mới. Lana bàn với mình nên mua thêm một ít đồ ấm cho tụi trẻ con, nhưng mặt khác lại không muốn tiêu lạm vào số tiền “thịt” mà nhóm Giỏ thị đã góp. Riêng mình đã có kế hoạch góp “tiền thịt” lâu dài, hàng quý, khoản góp thêm đột xuất để mua quần áo ấm lần này cũng có thể thu xếp được, nhưng không nhiều. Đang lăn tăn tính có nên kêu gọi các bạn tài trợ tiếp không, thì tìm ngay được nhà tài trợ "sộp".

Chẳng là bà xã mình vào đọc blog của bác TĐT, đọc xong mắt đỏ hoe, nói muốn mua chút đồ tặng cho tụi nhỏ vùng cao. Mình nói chuyện cuối tháng 11 các bác í lên Suối Giàng, Y Tý … đó, mua áo quần, khăn mũ gửi lên đi. Bà xã ok cái rụp, nói nhưng em bận quá (ngoài việc cơ quan, tháng 12 lại thi cao học), không có thời gian đi mua đồ, thôi ủy quyền cho anh mua gì thì mua! Ngoài quần áo có cần mua sách vở, giấy bút, đài, băng đĩa hay sách thiếu nhi không?

Viết thư hỏi Bác Tiến (mà bên blog bác TĐT gọi là Tiến Trọc, còn nhóm Giỏ thị gọi thân mật là Khoai), bàn với Lana, hỏi cả ý kiến AnKhanhCongChua (một bạn tình nguyện viên trong nhóm Bác TĐT). Cuối cùng quyết định mua mũ len khăn len cho học sinh nội trú ở Trường Tiểu học và THCS Suối Giàng. Bây giờ đồ chống rét là cần nhất. Những thứ khác tính sau.

Chủ nhật vừa rồi, rủ Lana đi mua đồ. Khảo giá các cửa hàng thì thấy khá đắt. Ra chợ Đồng Xuân, thấy giá mềm hơn nhiều. Chỉ còn chút băn khoăn là khăn mũ của Việt Nam thì giá đắt hơn hàng Tàu khá nhiều. Mà tụi mình chỉ muốn mua hàng made in Vietnam, hổng có khoái made in China. Dạo vòng vòng, chọn lên lựa xuống, cuối cùng cũng mua được 70 mũ len nam (Vietnam), 60 mũ len nữ (nhiều khả năng hàng TQ), 80 khăn len (có lẽ là hàng VN – nhưng không chắc lắm). Ngân sách có ít, nên đành chọn hàng rẻ, để đủ đồ cho cả trăm đứa trẻ. Tuy thế, tụi mình lại lựa đồ rất cẩn thận, làm mấy bà bán hàng, chắc quen bán xỉ hàng ngàn chiếc, theo mớ, theo lô, hàng bao tải cau có khó chịu. Tụi mình cứ phớt lờ, bắt các bà đổi đi đổi lại những thứ không vừa ý mà người bán cứ giúi vào tay.

Giữa tuần, bác Tiến Khoai thông báo cuối tuần đi Y Tý (Bát Xát, Lào Cai) và khảo sát thêm mấy điểm, đi một vòng mất ít nhất 3 ngày, trong kế hoạch gần không có đi Suối Giàng. Đi như thế hơi dài ngày, cuối tháng cuối năm mình lại khá bận. Đành báo cho bác Tiến là khăn mũ tụi em đã mua, chuyến này em không đi cùng các bác được, nếu các bác không đi Suối Giàng, thì nhờ các bác cứ mang theo, trên Bát Xát có trường nào cần thì các bác cứ chuyển giùm.

Đùng cái, chiều thứ 6 bác Tiến báo 13h trưa mai thứ bảy sẽ đi, trên đường đi Y Tý sẽ qua Suối Giàng. Mình mừng húm, bảo vậy em tự lái xe theo các bác lên Suối Giàng, ngủ đêm ở đó, sáng hôm sau các bác đi Y Tý thì em về Hà Nội. Rồi vội chuẩn bị thùng xếp đồ đã mua, đã gom được, cộng thêm một thùng truyện thiếu nhi mình mới mua dạo hè.

Bà xã mình đang bận ôn thi, nhưng thấy chương trình ngắn gọn, thứ bảy đi, chủ nhật về, cũng quyết định vứt sách, đi Suối Giàng cái đã! Lana đang đi công tác, không bám càng được, tiếc hùi hụi, than thở mãi.

Mình chưa lên Tây Bắc bao giờ, đường xá không thạo thì cũng có thể xem bản đồ hoặc dùng định vị GPS, hoặc hỏi dân, nhưng chỉ ngại đèo dốc, không đi nhanh được thì làm vướng chân các bác ý, nên định tự mình khởi hành sớm hơn chút. Ai dè 11h, bác Tiến a lô, nói cần nhờ xe mình đi nhận ngay mấy thùng bánh mì và sữa cho trẻ em, bởi các xe khác đã xếp đầy áo khoác, chăn mền …. Thế là chạy đi nhận bánh mì, sữa, rồi đổ xăng. Về nhà chỉ kịp ăn vội ăn vàng, rồi lên đường, đã gần 13h.

Bác Tiến dặn cứ theo quốc lộ 32 mà đi, gần đến Nghĩa Lộ sẽ có biển chỉ dẫn rẽ vào Suối Giàng. Đi khoảng gần 100 km, qua Thanh Sơn, bắt đầu vùng đồi núi. Bên đường có những đồi chè thật đẹp. Nhưng mình chẳng tâm trí đâu ngắm cảnh, cứ chạy đều, mặc bà xã chụp ảnh được gì thì chụp, qua cửa kính xe. Máy ảnh amateur, người chụp amateur, cách chụp cũng amateur nốt, nên chẳng được ảnh nào đẹp. Thỉnh thoảng đến những ngã rẽ không có biển chỉ dẫn, vẫn phải dừng lại hỏi đường. Đường núi vắng heo hắt, nhà dân thưa thớt, lâu lâu mới thấy bóng người hay xe chạy qua. Sau 16h, bắt đầu thấy nhiều học sinh tan học, đi xe đạp trên đường về nhà. Những đoạn dốc cao, chúng đều phải dắt xe, từng tốp, từng tốp đông. Hầu hết học sinh đều mặc đồng phục khá tinh tươm.

Từ ngã ba Thu Cúc, thấy một xe con biển số Hà Nội chạy bám sát đằng sau. Mình bảo bà xã, chắc xe bác Tuấn đây, thôi nhường bác ấy chạy trước, ta cứ bám theo là tới. Mấy chục cây số mình chạy theo xe đó, đột nhiên thấy họ dừng lại hỏi đường, lại nghi không phải bác Tuấn, vì bác ấy đã lên Suối Giàng, lý gì không biết đường. Tuy thế vẫn hy vọng là ai đó trong nhóm “Cơm có thịt”, vẫn kiên trì bám theo. Với lại đi đường dốc núi quanh co, trời sắp tối, có xe khác chạy trước mình cũng dễ lái hơn.

Gần đến Nghĩa Lộ, vướng mấy chiếc xe tải khó vượt lúc lên đèo, chiếc xe kia mất hút khỏi tầm nhìn. Đi thêm vài km thì thấy biển chỉ lối rẽ: Suối Giàng 12 km. Bắt đầu từ đây chỉ có dốc dựng ngược lên, quanh co khúc khuỷu. Bên núi cao, bên vực sâu. Những đoạn vào cua gấp, bà xã ngồi bên lại sợ dúm người.

Hỏi đường chạy thẳng đến Trường Tiểu học Suối Giàng, vào cổng trường, đã thấy chiếc xe khi nãy đỗ đó, hóa ra mình đoán đúng, là xe bác Tuấn. Chỉ là lái xe cho bác ấy lần này là người khác, chưa thạo đường, nên thỉnh thoảng phải dừng xe hỏi. Có một xe nữa cũng đến từ trước khá lâu, trong xe lèn chặt chăn và áo khoác trẻ em. 30 phút sau, khoảng 6 giờ, xe bác Tiến, bác Thùy Linh cũng đến nơi. Mọi người dỡ đồ từ các xe xuống. Nơi tập kết đồ để chuẩn bị phân phát cho các cháu là cửa hàng tạp hóa của anh Thắng, nằm ngay trước cổng Trường Tiểu học, chỗ này có sân rộng bằng phẳng, có đèn điện sáng sủa, và có cái sạp đá to tướng, có thể xếp đồ lên cho sạch sẽ.

(Lên Suối Giàng - phần 2)

Con đường đến trường

2011-11-22T01:13:00.005+07:00

(Thu Ngà - gửi HAT blog)

Bài này viết rồi mà tớ cứ hoãn tới hoãn lui việc gửi cho Tuấn đăng giùm trên HAT blog. Lúc đầu vì sát với thời gian lên Trường Độc Lập quá, còn sau này lại sợ Tuấn có nhiều việc ở cơ quan nên cứ ngại làm rối Tuấn thêm, lại hoãn lần nữa. Nhưng sau khi lên Thái Nguyên thăm lại Trường Độc Lập về thì việc này đã trở thành sự kiện ở gia đình tớ. Nhờ việc gặp Tuấn rồi xin được số điện thoại của bố Tuấn nên mẹ tớ thấy tớ là hồ hởi khoe: “Mẹ gọi điện cho ông Phúc rồi đấy…Ông bà ấy khỏe…Ở với cậu con trai thứ…”. Cụ cũng sống lại một thời tuổi trẻ của các cụ.

Cậu em trai tớ xa Thái Nguyên khi mới học lớp 4, nó không nhớ nhiều về trường Độc Lập nhưng rất quan tâm xem trường mình thế nào. Cái ao giặt giẻ lau bảng còn không? dãy lớp học vẫn như xưa chị nhỉ? Rồi khen bài của chị nó nhiều cảm xúc đọc thấy nhớ trường quá! Lớp chị hay thật đấy…Cô em út tớ thì có một cô bạn đồng nghiệp ngày xưa cũng ở Đồi Độc Lập gần nhà Vân Loe cũng có chung cảm xúc với chúng mình, nên rủ nhau vào trang blog của Tuấn, phục các anh chị “hoành tráng” quá, mời được các thầy cô giáo đến dự vào buổi họp mặt lần đầu như thế bọn em chẳng làm được đâu. Rồi xem ảnh trường mới…Chao ôi! Khen hết lời…Phục các anh chị ghê!... Nhưng chê chị Ngà không ăn ảnh, béo quá (thôi xin đừng có ai liên tưởng cắm cho tớ 1 cái gì nhé, tớ không thể thành voi được đâu!).

Còn con gái lớn của tớ thì kể lể: “mẹ cháu làm cho cháu tưởng đang học cùng lớp với mẹ”…Cô con gái út thì thỏ thẻ: “Mẹ về muộn thế. Con nhớ mẹ quá cơ!”. Câu sau nó hỏi luôn “Thầy Tuất có đến dự không mẹ?” - “Có chứ. Thầy còn rất thích ăn bánh ngọt con ạ”. Nó cười khanh khách. Hì hì. Tớ có cảm giác nó yêu quý thầy Tuất gần bằng tớ rồi đấy.

Hôm 20/11 vừa rồi nhận được nhiều tin nhắn chúc mừng của các bạn…Của Phúc, của Nga, Thu, Bình, Thái. Mình cảm động lắm! Cảm ơn các bạn. Các bạn chu đáo quá. Thế là mình lại quyết định nhờ Tuấn 1 lần nữa vậy. Không thể trì hoãn lại nữa vì MÌNH CÒN YÊU TRƯỜNG ĐỘC LẬP QUÁ CƠ!!!

Hoa sim (vn.myblog.yahoo.com)

Hồi bé, hàng ngày chúng mình đi bộ đi học từ khu Phố Hương xinh đẹp đến trường, suốt một chặng đường dài đầy khám phá và kì thú (thế mà bố mẹ cứ hay mắng vì cái tội la cà đấy!).

Đầu tiên phải đi qua một đoạn hai bên đường toàn tre, ban ngày nắng không rọi được xuống lòng đường vì cành tre cứ đan vào nhau từ bên này đường sang bên kia đường. Chỗ này là đường rẽ vào nhà Bình “lác”. Ban ngày nó thật mát mẻ, nhưng tối đến nó tiềm ẩn nhiều thứ thật sợ…

Tiếp đến mình phải đi qua một cái cầu nhỏ, dưới cầu nước trong veo có rất nhiều rong đuôi chó mọc ở đó. Đó chính là hệ thống cấp nước cho các cánh đồng của địa phương, nước chảy suốt nên trông như một dòng suối nhỏ. Chỗ này hấp dẫn bọn mình lắm vì được ngắm lũ rong xanh và đẹp cực kì. Sau này lớn lên mình luôn vẫn có cảm tình với những cây rong mềm mại ấy. Dọc đường có rất nhiều thứ cây dại có quả mà bọn nhóc chúng mình có thể ăn được: cây lạc tiên quả chín vàng, cây tầm bóp quả chín đen (hay cây tầm bót tớ không chắc), lá cây cập kênh, cây lá dính để dính lên quần áo làm đồ chơi…và nhiều thứ lắm, trẻ con mà lại, còn hay khám phá nữa chứ.

Lên dốc 18 đoạn gần nhà Thanh “đen”, đoạn dốc này cao ra phết, và đầy ấn tượng. Nhà Thanh đen dưới chân dốc có hàng rào tre dầy đặc, đất nhà Thanh “đen” cũng rộng rãi, bố mẹ nhà cậu ấy căn cơ nên khuôn viên nhà cậu ấy đẹp lắm. Ven đường, còn có cây bìm bìm nở tím ngắt, lên đến đỉnh dốc là nhà Bằng “Đăng”, đẹp theo kiểu của người Hà Nội, giàn cây và vườn hoa điệu đàng xinh xắn.

Dọc đường, những ổ voi to tướng nằm cạnh liên tiếp, bọn mình còn thoải mái lội nước khi mùa mưa xuống mà không sợ nước ăn chân gì cả. Con đường ấy chẳng trải nhựa mà gập nghềnh lắm. Những cái ổ voi to ấy là do xe tải của Đoàn Mười đi lại nhiều mà tạo thành, mình nhớ chúng mình còn hay hát vè “con ơi muốn nên thân người. Thấy xe Đoàn Mười thì tránh cho xa”.

Đi một chút nữa là đến nhà Kiều Nga, nhà ngay mặt đường có hàng rào râm bụt nở hoa đỏ quanh năm, nhưng lá râm bụt lại lấm bụi đường. Vườn rau nhỏ nhà Nga, tớ chả nhớ trồng rau gì, chỉ nhớ hay được ăn chực cơm muối vừng thôi. Khu này đông đúc dân cư, vào trong ngõ là nhà Tuấn và Dũng. Khu này mình không thạo lắm, chỉ nhớ khi chưa xây cơ quan thì nó là một quả đồi trọc cằn cỗi, chỉ mọc đầy cây cỏ may.

Đi thằng từ nhà Nga đến trường đi qua một hồ cá to và đẹp, cả con đường dài chỗ này là chỗ mang hơi hướng thành thị vì nó đông dân cư và gần cơ quan nên được xây dựng đẹp và khang trang hơn. Rồi đến ngõ rẽ vào nhà Phúc, con đường này cũng xanh rì nhiều cây cối và tre. Ở nhà Phúc, có ba thứ hấp dẫn mình nhất đó là tủ sách truyện của ba chị em Phúc mà mỗi lần mình qua nhà cậu ấy vẫn hào phóng cho mình đọc thoải mái. Hai là khu vườn rộng và xanh tốt nhà cậu. Mình nhớ Thái Nguyên toàn xẻ đồi ra làm nhà thôi nên đất nhà mình cũng ở trên đỉnh đồi đất đỏ, đất cứng lắm, bổ cái cuốc chim xuống mà nó cứ muốn nảy lên thôi. Nhưng ở chỗ nhà Phúc đất màu mỡ lắm mềm xốp, cây cối mọc tốt lắm. Mình mê mải ngắm những cái mầm cây lá bỏng xếp hàng trên nách lá còn đọng sương đêm đẹp một cách lạ lùng, mình xin Phúc về ươm ở nhà mình nhưng nó chẳng đẹp như cây ở nhà cậu. Rồi cái giếng nhỏ của nhà cậu còn không? mình rất thích kéo nước lên giúp chị Hạnh rửa rau nấu cơm đấy. Trên miệng giếng bố cậu còn cẩn thận làm cả cái nắp nữa cơ.

Cổng khu cơ quan Công ty Xây Lắp nơi bố mẹ tớ làm việc đẹp ơi là đẹp hai bên đường phi lao xanh thẳng vút lên trời. Chỗ này cũng là chỗ bọn tớ nghỉ chân buổi trưa nắng khi đi học về, cả bọn ngồi xuống một cây cầu nhỏ ngắm nước chảy, thi thoảng thấy cả cá cờ đuổi nhau dưới nước hoặc nghếch mắt đọc bản tin trên bảng cơ quan xem họ viết gì nữa.

Đi thêm 1 đoạn là đến chợ Dốc Hanh, nơi đây đích thị là phố chợ rồi vì nó sầm uất hơn chỗ nhà tớ ở. Đi học về qua đây mất rất nhiều thời gian. Dãy hàng xén hấp dẫn cực kì với những thứ xanh đỏ, bọn con gái thích mê ly, cặp tóc này, cúc áo, kim chỉ này… Chỉ được ngắm thôi cũng thích chán. Đầu chợ ở gần trường là sạp báo của nhà Ngô Sĩ Tuấn, mẹ Sĩ Tuấn bán hàng bác ấy vừa khó tính vừa dễ tính. Bọn mình hay bám vào trước quầy của bác ấy để ngắm những thứ thích thú bên trong ngày ấy, những quyển lịch bỏ túi cũng đẹp ơi là đẹp. Những bưu ảnh là cả một niềm mơ ước rồi. Mình say sưa nhất là báo thiếu nhi với những truyện dài kì in trong đó, đọc lần này lại phải đọc số tiếp sau nữa. Chờ đợi báo mới ra là cả một sự chịu đựng lớn đối với mình. Ngày ấy hình như một tuần mới ra 1 số hay sao ý. Còn báo tết thì hay kinh khủng. Được đứng trước quầy báo cầm tờ báo của mình thì sướng không còn gì bằng. Còn sợ nhất là bác ấy bảo hết báo rồi cháu ạ. Bác ấy hay ăn trầu và cách bác ấy nhấm nước bọt để đếm tiền cũng ấn tượng cực kì luôn. Chợ Dốc Hanh cũng là một nơi đầy kỉ niệm với tuổi thơ mình và sạp báo của mẹ Sĩ Tuấn thì là một nơi không thể quên được vì nỗi khát khao được đọc của trẻ con trong một thời khó khăn ấy.

Bắt đầu vào con đường Đồi Độc Lập. Đường được giải đá răm nhỏ kéo đến tận trường mình. Đường vòng sát dưới chân đồi còn trên sườn đồi là những dãy nhà tập thể xây ôm vào các nấc bậc thang đồi. Đầu tiên phải đi qua nhà Mai và Liễu, sau đó đến dãy nhà Thảo và Hiền. Phía bên phải đường hình như chỉ là bãi đất trống.Con đường kéo dài đến 1 bếp ăn tập thể đông đúc nhộn nhịp. Trường mình đây rồi!

Con đường xưa tớ đi học bây giờ không còn giống trong kí ức của tớ nữa. Nó đang được xây dựng thành 1 khu phố mới, không thể nhận ra nhà Thanh, nhà Bằng, nhà Nga, cổng công ty nơi bố mẹ tớ đã từng làm việc. Tất cả là nhà cửa san sát nhau không thể thấy mương nước chảy, những ruộng lúa, những cái ao thả cá ven đường đâu cả… Hi vọng nó sẽ đẹp hơn miền kí ức của tớ về khu Gang Thép mình.

(Lê Thu Ngà)

(HAT) - Bài viết của Ngà chỉ là tả con đường đi học nhưng đầy cảm xúc. Tớ định viết một comment thật dài, nhưng Ngà cũng đã viết lời dẫn khá tỷ mỷ. Quả thực Ngà đã nhấm nháy gửi bài từ lâu, nhưng sau khi đi Thái Nguyên về, Ngà lại nói: "Có nên đăng bài mới không nhỉ, tớ tả con đường đi học, qua nhà Bằng và K.Nga, nhưng tớ thất vọng quá". Có thể Ngà thất vọng vì được chứng kiến con đường đang làm nham nhở, gồ ghề khó đi. Nhưng có lẽ đúng hơn là Ngà thất vọng vì không tìm lại được con đường giống như trong miền ký ức của thời đi học xa xôi. Làm sao tìm lại được con đường đó ngoài đời, sau ba chục năm, bởi cuộc sống là dòng chảy không ngừng. Ai có thể tắm hai lần trên cùng một dòng sông? Tớ bảo Ngà: "Cậu phải tìm con đường xưa trong ký ức thôi. Con đường đang sửa bây giờ nham nhở, sau sẽ rất đẹp đấy. Nhưng dù xấu hay đẹp đến mấy thì cũng không phải, không đẹp bằng con đường cậu đã đi".

Cuối cùng thì Ngà cũng gửi bài. Tớ đọc và rất xúc động. Bởi đó cũng chính là con đường tớ đi học, nhà tớ gần trường hơn một chút. Những chi tiết, hình ảnh Ngà mô tả thật rõ nét, sinh động như thể tất cả mới xảy ra hôm qua thôi. Tớ đọc và thấy mình đang đội nắng đi bắt chuồn chuồn trên "quả đồi trọc cằn cỗi, chỉ mọc toàn cỏ may" đầu xóm Đồi O, khi ở đó còn chưa xây khu cơ quan Ngành đời sống Xây lắp, trước khi bố mẹ đi làm về lại cuống cuồng nhặt bông cỏ may găm đầy ống quần. Tớ sống lại những buổi đi cắt rau vừng cho heo, trên quả đồi (khi đó còn rất hoang vu) bên trong Công ty Xây lắp luyện kim, phía con đường sau này thành Đường Tròn, và tranh thủ rúc vào bụi tìm mấy quả lạc tiên hay quả sim quả mua chín, ăn vào tím hết cả môi. Cũng có lần sục phải tổ ong, bị ong đuổi chạy đứt dép. Tớ thấy mình đang ngồi bên cái cống ở gần cổng Xây lắp, trên con đường phi lao đó, thả chân xuống dòng nước chảy ào ào. Ở đấy đúng là có nhiều cá cờ, cá rô, nhưng thử bắt bao lần chẳng được con nào.

Những mảnh ký ức ấy tớ vẫn nhớ rõ. Chúng mình đều nhớ rõ. Đôi lần tớ định viết rồi lại thôi, bởi nó cứ tản mạn thế nào, chuội đi như những hòn cuội nhẵn thín tớ tha thẩn nhặt trong bãi cát! Nhưng Ngà đã xâu chuỗi những mảnh ký ức vụn đó bằng một sợi dây: đó là con đường đi học. Tớ lại liên tưởng đến những quả phi lao khô được tụi tớ nhặt, rồi xâu chuỗi lại bằng dây thép, mùa đông lạnh giá đem đốt lên để sưởi ấm bàn tay tê cóng, và hít hà hương nhựa thông cháy thơm nồng. Thấy mắt cay cay, chắc tại khói quả phi lao cháy đây mà!

Họp lớp (phần 7 - hết)

2011-11-18T17:07:00.002+07:00

Tạm biệt Trường Độc Lập. Hẹn 5 năm sau gặp lại. Cả lớp cùng thầy cô ra nhà hàng Phương Hoa liên hoan, rồi về Quán Cafe của cô Tĩnh bù khú tiếp. Chừng ấy thời gian chưa đủ, thực sự là chẳng thấm tháp gì để chúng mình hàn huyên. Mình còn chưa kịp nói chuyện với tất cả các bạn. Mà nếu có nói thì cũng chỉ là trao đổi vài câu, rồi lại phải quay qua đám khác, như chong chóng. Thêm vai tài xế đưa đón thầy cô, bạn bè nữa cho đủ việc. Nhưng mà vui, thật vui! Còn nhiều chuyện chưa nói hết, nhiều việc chưa làm được thì để dành cho cuộc họp lớp lần sau. Mình tin chắc rằng lần họp sau sẽ còn đông vui hơn nữa, đơn giản vì lần họp mặt này đã để lại ấn tượng vô cùng sâu sắc trong lòng mỗi người.

Hôm đó ở Nhà hang Phương Hoa cũng có một hội học sinh cũ của Trường cấp 3 Gang Thép tụ họp. Cả khối, dưới bọn mình một năm, nhưng quân số chắc chưa đông bằng riêng lớp mình. Thấy bên này có các thầy cô, nhiều bạn nhóm bên kia, cũng từng là học sinh Trường Độc Lập, chạy sang chúc mừng, giao lưu vui vẻ.

Một trong những bạn cùng lớp mà mình tìm được số điện thoại sau cùng, chỉ vài ngày trước khi họp lớp, là Dũng Dĩ, trước ở cùng xóm Đồi O với mình, và chỉ học lớp A đến lớp 5. Dũng nhận lời đến họp mặt và mình thực sự bất ngờ khi bạn, tuy không trong ban tổ chức, nhưng hết sức nhiệt tình tham gia mọi việc, từ chạy đôn đáo tìm chỗ ở cho nhóm HN-MN, đến việc chầu chực cả ngày trên Thái Nguyên vì tưởng nhóm mình lên TN từ sáng thứ bảy. Dũng không nề hà việc bê ghế, hăng hái dìu Thầy Hải, đưa Thầy Tuất về nhà. Và việc mà mình cảm ơn Dũng nhất là mỗi khi có mấy bạn bên khối 82-85 cấp 3 Gang Thép mang ly sang đòi tỷ thí là Dũng lại khôn khéo đẩy mình ra chỗ khác: "Ông còn phải lái xe, đừng đua theo chúng nó". Lúc ở Quán cafe, Dũng Dĩ kể lại một kỷ niệm về Thầy Tuất làm cả bọn cười mãi:

Hồi lớp 4, có lần Thầy Tuất vào lớp chậm một lúc, mấy ông tướng chạy tưng bừng trong lớp, tranh nhau chơi trò ném thước kẻ, kẻ ném người bắt khoái trá lắm, lại có vẻ muốn ta đây khoe tài với tụi con gái. Nào ngờ Thầy Tuất đứng ngoài thấy hết, Thầy vào tóm cổ 11 chú lên bảng. Rồi lần lượt cứ 2 thằng một, thầy tóm tai cụng đầu chúng vào nhau. Dũng đứng cuối hàng, chắc mẩm phen này thoát nạn vì lẻ đôi. Nào ngờ tới lượt Dũng, Thầy tóm tai nó cụng luôn đầu nó vào đầu Thầy. Thế là chẳng đứa nào thoát phạt!

Tạm biệt các bạn! Hẹn gặp lại!

Xem thêm:
- Trường Độc Lập (Gang Thép Thái Nguyên)
- Trường Độc Lập (hôm nay)
- Nhật ký ... họp lớp cấp I, II
- Nhật ký họp lớp (phần 2)
- Họp lớp (phần 3)
- Họp lớp (phần 4)
- Họp lớp (phần 5)
- Họp lớp (phần 6)

Họp lớp (phần 6)

2011-11-17T23:42:00.003+07:00

Cô Tĩnh chấm điểm su hào, 3 tổ đều được 10

Cô vẫn rất nhiệt tình hăng hái, thích tám với học trò ...

... và hay hát ...

Chăm chú nghe cô dạy bảo

Thầy Hải tuy đi lại khó khăn ...

... nhưng vẫn rất minh mẫn, và trí nhớ thì tụi mình còn chạy mệt

Thầy Tuất vẫn rất lãng tử ...

... thích tếu táo đùa vui với trò

Cô Ngân mới về trường năm bọn mình tốt nghiệp

Tặng hoa Chúc mừng thầy cô nhân ngày 20.11

Và quà lưu niệm của lớp

Những bó hoa chúc mừng các bạn đi theo nghiệp "trồng người"

Vẫn gốc xà cừ của 30 năm trước. Ước gì 30 năm nữa sẽ lại có dịp chụp ảnh thế này, cùng thầy cô và bạn bè, tại đúng chỗ này!

A. Hàng ngồi (từ trái sang phải): Liễu - Vân - cô Ngân - thầy Hải - thầy Tuất - cô Tĩnh - Hải - Hương
B. Hàng đứng: Thắng - Thu - Lương Dũng - Yến - Phúc - Thái (Sơn) - Ngà - Lê Dũng - Bằng - Thái (Quán) - Đỗ Tâm - Tuyên - Nga - Bình - Tạ Tâm - Nguyên - Đào - Thảo - Hồ Tuấn - Mích - Lê Tuấn

Cô Ngân - Cô Tĩnh

Ngà - Tâm Đỗ - Nga - Đào - Hương

Như 2 mẹ con!

Tấm hình tạm biệt Trường Độc Lập. Hẹn 5 năm sau gặp lại!

Họp lớp (phần 5)

2011-11-17T13:53:00.003+07:00

Chủ nhật, 13.11.2011

Tranh thủ tám đầu giờ học ... như ngày nào.

Tất cả chăm chú ôn bài (đọc cuốn kỷ yếu)

Hát tập thể một bài đầu giờ. Quản ca Thu có vẻ không quen cầm micro.

2 MC đã sẵn sàng!

Phúc: Chưa có bao giờ tươi như hôm nay!

Vân loe không cười toe - Người Pháp cười tủm tỉm nhé!

Ánh Đào giờ đã là cô giáo

Bác sĩ Diệp Liễu

Bác sĩ Kiều Nga

Hứa Hương

Thắng thống

Lê Tuấn (Tuấn hếu không trắng như ngày xưa)

Mích 21 - bà ngoại còn trẻ quá

Ngà voi sừng tê

Tạ Tâm

Bằng Đăng (trông ngầu thế, ai dám bảo hay khóc nhè!)

Thầy giáo Bình chững chạc

Dũng vẫn hiền như hồi nào

Vân Nguyên còn hay chơi âm không nhỉ?

Thái Sơn

Tuyên Đại vẫn đại, nhưng không còn ít nói

Yến

Quản ca Thu

Đỗ Tâm (thế mà Thành con dám gọi là Tâm già)

Hồ Tuấn có vẻ bối rối

Hải hon nói cười như MC chuyên nghiệp

Thảo kể chuyện hay quá, ai cũng cười nhưng tớ thấy thầy cô lén chùi nước mắt.

Nga đang PR cho su hào tổ mình

Xem thêm:
- Trường Độc Lập (Gang Thép Thái Nguyên)
- Trường Độc Lập (hôm nay)
- Nhật ký ... họp lớp cấp I, II
- Nhật ký họp lớp (phần 2)
- Họp lớp (phần 3)
- Họp lớp (phần 4)